Ostra zespół niewydolności oddechowej
Rokowania, prognozy i postęp choroby
Ostry zespół niewydolności oddechowej (SARS) charakteryzuje się wysoką śmiertelnością, wynoszącą globalnie około 11% (zakres 7-27%), a według WHO około 9,6% wśród potwierdzonych przypadków. Choroba dotyka głównie dorosłych w wieku 25-70 lat, a niekorzystne czynniki prognostyczne obejmują zaawansowany wiek, obecność chorób współistniejących, podwyższone poziomy dehydrogenazy mleczanowej (LDH) oraz zwiększoną liczbę neutrofili. Modele predykcyjne oparte na badaniach laboratoryjnych, zwłaszcza w kontekście SARS-CoV-2, wykazują wysoką dokładność (AUC 0,997; czułość 98%, swoistość 91%) w przewidywaniu wyniku zapalenia płuc, wskazując na istotną rolę uszkodzenia wątroby, nerek, mięśnia sercowego, zaburzeń krzepnięcia oraz nadmiernej odpowiedzi immunologicznej. W 10-20% przypadków konieczna jest intubacja i wentylacja mechaniczna, co wiąże się z największym ryzykiem zgonu i powikłań. Leczenie przeciwwirusowe, w tym inhibitory polimerazy i proteazy, oraz szczepionki przeciw COVID-19 mogą mieć potencjalne zastosowanie terapeutyczne i profilaktyczne wobec SARS-CoV-1, choć wymaga to dalszych badań.
Prognozy i rokowania w ostrej zespole niewydolności oddechowej (SARS)
Ostra zespół niewydolności oddechowej (SARS) jest chorobą związaną ze znaczną chorobowością i śmiertelnością w fazie ostrej. Światowy współczynnik śmiertelności wynosi około 11% (zakres 7-27%) dla najbardziej dotkniętych regionów. 1 Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), współczynnik śmiertelności wśród pacjentów spełniających obecną definicję przypadku potwierdzonego SARS wynosi około 9,6%. Choroba dotyka głównie wcześniej zdrowych dorosłych w wieku 25-70 lat. 2
Czynniki prognostyczne
Zidentyfikowano kilka niekorzystnych czynników prognostycznych, które mogą pomóc w przewidywaniu przebiegu choroby i jej wyniku. Do najważniejszych należą:
- Zaawansowany wiek – starsi pacjenci mają zwykle gorsze rokowanie 1
- Obecność chorób współistniejących – obciążenia dodatkowe znacząco pogarszają przebieg 1
- Wyższe poziomy dehydrogenazy mleczanowej (LDH) – marker uszkodzenia tkanek 1
- Początkowa liczba neutrofili – wskaźnik odpowiedzi zapalnej 1
Niestety, wpływ czynników wirusowych i innych czynników gospodarza na wynik choroby pozostaje w dużej mierze nieznany. 1
Modele predykcyjne w SARS
Badania naukowe wykazały, że możliwe jest stworzenie dokładnego modelu predykcyjnego wyniku zapalenia płuc wywołanego przez SARS-CoV-2 (koronawirus wywołujący COVID-19, blisko spokrewniony z SARS-CoV-1) w oparciu o wyniki badań laboratoryjnych. 3
W modelach tych obserwowano znaczące różnice w profilach laboratoryjnych pomiędzy pacjentami, którzy nie przeżyli, a tymi, którzy zostali wypisani ze szpitala. Obszar pod krzywą ROC (AUC) wynosił 0,997 [95% CI 0,99, 1,00], co wskazuje na wysoką dokładność modelu. Czułość i swoistość w przewidywaniu wyniku zapalenia płuc SARS-CoV-2 wynosiły odpowiednio 98% [93%, 100%] i 91% [84%, 99%]. 3
Modele predykcyjne wskazują, że uszkodzenie wątroby, nerek i mięśnia sercowego, zaburzenia krzepnięcia oraz nadmierna odpowiedź immunologiczna – wszystkie te czynniki korelują z wynikiem zapalenia płuc SARS-CoV-2, co może mieć zastosowanie również w przypadku klasycznego SARS. 3
Przebieg kliniczny i wyniki leczenia
W 10-20% przypadków choroba układu oddechowego jest na tyle ciężka, że wymaga intubacji i wentylacji mechanicznej. 2 Te przypadki wiążą się z najwyższym ryzykiem zgonu i długotrwałych powikłań.
Jeśli chodzi o leczenie, stosowanie leków przeciwwirusowych, takich jak inhibitory polimerazy i proteazy przeciwko SARS-CoV-2, prawdopodobnie mogą być skuteczne również przeciwko SARS-CoV-1. Ponadto, szczepionki przeciwko COVID-19 mogą zapewniać pewien poziom ochrony krzyżowej przeciwko SARS, jednak zakres takiej ochrony krzyżowej wymaga dalszych badań. 2
Następstwa i sekwele po przebytym SARS
Obserwacja kliniczna pacjentów, którzy wyzdrowieli z SARS, wykazała różnego stopnia nieprawidłowości radiologiczne, czynnościowe i psychologiczne. 1
Wczesna faza rehabilitacji
We wczesnej fazie rehabilitacji wielu pacjentów zgłasza ograniczenia funkcji fizycznych wynikające z:
- Ogólnego osłabienia – często utrzymującego się przez kilka tygodni 1
- Duszności – szczególnie przy wysiłku fizycznym 1
- Utrzymujących się zmian radiologicznych
- Zaburzeń czynnościowych płuc
Długoterminowe następstwa
Długoterminowe następstwa SARS są nadal w dużej mierze nieznane. Ważne jest, aby prowadzić obserwację tych pacjentów w celu wykrycia i odpowiedniego zarządzania wszelkimi utrzymującymi się lub pojawiającymi się długoterminowymi następstwami w domenach fizycznych, psychologicznych i społecznych. 1
Obserwowane długoterminowe następstwa mogą obejmować:
- Zmiany czynnościowe płuc – mogą utrzymywać się przez miesiące
- Włóknienie płuc – w cięższych przypadkach
- Zaburzenia psychologiczne – w tym zespół stresu pourazowego, depresja, lęk
- Przewlekłe zmęczenie – podobne do zespołu przewlekłego zmęczenia
- Problemy neurologiczne – w tym zaburzenia poznawcze i neuropatie
Kompleksowe badania follow-up są niezbędne do pełnego zrozumienia długoterminowego wpływu SARS na zdrowie fizyczne i psychiczne pacjentów. 1
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
Materiały źródłowe
- #1 SARS: prognosis, outcome and sequelae – PubMedhttps://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15018132/
Severe acute respiratory syndrome (SARS) is associated with considerable morbidity and mortality in the acute phase. Worldwide case fatality rate is 11% (range 7 to 27%) for the most severely affected regions. Several adverse prognostic factors have been identified, including advanced age, presence of comorbidity, higher lactose dehydrogenase levels and initial neutrophil count, but the impact of viral and other host factors on outcome is unknown. […] Clinical follow-up of patients who recovered from SARS has demonstrated radiological, functional and psychological abnormalities of varying degrees. In the early rehabilitation phase, many complained of limitations in physical function from general weakness and/or shortness of breath. […] The long-term sequelae of SARS are still largely unknown. It is important to follow up these patients to detect and appropriately manage any persistent or emerging long-term sequelae in the physical, psychological and social domains.
- #2https://www.who.int/health-topics/severe-acute-respiratory-syndrome
Most patients who contracted SARS were previously healthy adults aged 25-70 years. The case fatality among persons with illness meeting the current WHO case definition for confirmed cases of SARS is around 9.6%. […] In 10-20% of cases, the respiratory illness is severe enough to require intubation and mechanical ventilation. […] Antivirals such as polymerase and protease inhibitors against SARS-CoV-2 are likely to be effective against SARS-CoV-1. COVID-19 vaccines may provide some level of cross-protection against SARS; however, the extent of such cross-protection remains to be studied.
- #3 A prediction model of outcome of SARS-CoV-2 pneumonia based on laboratory findings | Scientific Reportshttps://www.nature.com/articles/s41598-020-71114-7
The severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2) has resulted in thousands of deaths in the world. Information about prediction model of prognosis of SARS-CoV-2 infection is scarce. […] Thus it is feasible to establish an accurate prediction model of outcome of SARS-CoV-2 pneumonia based on laboratory findings. […] Non-survivors and discharged patients differed significantly in the signature derived from the model (P=0.0001). The AUC was 0.997 [95% CI 0.99, 1.00]. The sensitivity and specificity in predicting outcome of SARS-CoV-2 pneumonia were 98% [93%, 100%] and 91% [84%, 99%] respectively. […] In conclusion, it is feasible to establish a accurate prediction model of outcome of SARS-CoV-2 pneumonia based on laboratory findings. Injury of liver, kidney and myocardium, coagulation disorder and excess immune response all correlate with the outcome of SARS-CoV-2 pneumonia.