Łupież piersiowy
Epidemiologia
Łupież piersiowy (seborrheic dermatitis) jest jedną z najczęstszych dermatoz wieku niemowlęcego, występującą bez predylekcji rasowej i płciowej. Choroba rozpoczyna się zwykle między 3 a 6 tygodniem życia, z częstością około 10% u niemowląt poniżej 1 miesiąca, osiągając szczyt około 70% w 3. miesiącu życia, a następnie stopniowo ustępuje do 7% w drugim roku życia i dalej do 4. roku życia. Czynniki ryzyka obejmują występowanie chorób atopowych w rodzinie oraz suchy klimat i wysoką temperaturę, które nasilają stan zapalny skóry. Łupież piersiowy ma przebieg samoograniczający się, z ustąpieniem objawów w ciągu 3-4 miesięcy u większości pacjentów, choć u około 8% niemowląt zmiany mogą utrzymywać się do 6-9 miesięcy lub dłużej. Utrzymywanie się zmian powyżej 12 miesięcy wymaga rozważenia innych rozpoznań i dalszej diagnostyki.
Epidemiologia łupieżu piersiowego
Łupież piersiowy (łac. seborrheic dermatitis) stanowi jedną z najczęstszych dermatoz wieku niemowlęcego. Występuje bez preferencji rasowych i dotyka podobnej liczby dzieci obu płci. Jego częstość występowania została dobrze udokumentowana w badaniach epidemiologicznych.12
Częstotliwość występowania w zależności od wieku
Łupież piersiowy charakteryzuje się szczególnym wzorcem występowania w zależności od wieku niemowlęcia:3
- Początek choroby zazwyczaj przypada na pierwsze 3 tygodnie do 6 tygodni życia45
- U niemowląt poniżej 1 miesiąca życia częstość występowania wynosi około 10%36
- Szczyt zachorowań przypada na 3 miesiąc życia, kiedy dotyczy około 70% niemowląt13
- Częstość występowania stopniowo spada w kolejnych miesiącach życia2
- W drugim roku życia (1-2 lata) dotyczy około 7% dzieci13
- Obserwuje się dalszy spadek częstości występowania do 4 roku życia2
Różnice między płciami
Badania nie wykazują znaczących różnic w występowaniu łupieżu piersiowego między dziewczynkami a chłopcami. Według badań Foley i współpracowników, częstość występowania wynosi 10,4% u chłopców i 9,5% u dziewczynek, co sugeruje brak predylekcji płciowej.12 W przeciwieństwie do tego, łupież łojotokowy u dorosłych ma tendencję do występowania nieco częściej u mężczyzn niż u kobiet.7
Predyspozycje i czynniki ryzyka
Istnieją pewne czynniki, które mogą zwiększać ryzyko wystąpienia łupieżu piersiowego u niemowląt:
- Występowanie w rodzinie przypadków chorób atopowych, takich jak egzema czy astma6
- Gorszy przebieg w suchym klimacie oraz w gorącej pogodzie, ponieważ sucha skóra może nasilać stan zapalny89
Przebieg naturalny i rokowanie
Łupież piersiowy jest zazwyczaj schorzeniem samoograniczającym się i łagodnym. Większość przypadków ustępuje samoistnie w ciągu pierwszych kilku miesięcy życia.54 Typowy przebieg obejmuje:
- Samoistne ustąpienie objawów w ciągu 3-4 miesięcy w większości przypadków4
- W niektórych przypadkach może utrzymywać się przez 6-9 miesięcy lub dłużej4
- U około 8% niemowląt zmiany mogą utrzymywać się dłużej5
- Jeśli schorzenie utrzymuje się powyżej 12 miesięcy życia, należy rozważyć alternatywne rozpoznania i przeprowadzić dalsze badania110
Większość dzieci z łupieżem piersiowym w niemowlęctwie osiąga całkowite ustąpienie zmian skórnych bez dalszych problemów dermatologicznych. Nie jest dokładnie znane, czy mają one zwiększone ryzyko rozwoju łupieżu łojotokowego w późniejszym okresie życia.4
Związki z innymi stanami chorobowymi
Łupież piersiowy u niemowląt występuje zazwyczaj jako izolowane schorzenie. Jednak w pewnych okolicznościach może być skojarzony z innymi stanami lub występować jako ich manifestacja:
- U nastolatków i dorosłych łupież łojotokowy może być objawem skórnym nabytego zespołu niedoboru odporności (AIDS) – należy to rozważyć u pacjentów z czynnikami ryzyka, którzy mają ciężkie lub atypowe zapalenie skóry11
- Zwiększone ryzyko występowania łupieżu łojotokowego obserwuje się u osób z immunosupresją – u pacjentów zakażonych HIV częstość może sięgać nawet 83%12
- Schorzenie może częściej występować u osób z chorobą Parkinsona i wirusowym zapaleniem wątroby typu C1314
Wzorce występowania łupieżu łojotokowego w różnych grupach wiekowych
Łupież łojotokowy, którego formą jest łupież piersiowy, charakteryzuje się dwumodalną dystrybucją wiekową:10
- Pierwszy szczyt zachorowań przypada na okres niemowlęcy (3 tygodnie – 12 miesięcy życia)10
- Drugi szczyt występuje w okresie dojrzewania i wczesnej dorosłości1013
- Najwyższa częstość występowania u dorosłych przypada na około 40 rok życia79
- U osób starszych schorzenie może dotykać nawet do 31% populacji89
W skali globalnej, łupież łojotokowy dotyka około 1-5% populacji ogólnej,98 choć niektóre źródła wskazują, że może to być nawet 25% światowej populacji.10 Łagodniejsza forma, określana jako łupież, występuje jeszcze częściej – szacuje się, że dotyczy 15-20% populacji.7
Nadzór i implikacje zdrowotne
Pomimo że łupież piersiowy jest schorzeniem łagodnym i samoograniczającym się, jego rozpowszechnienie ma istotne implikacje dla systemów opieki zdrowotnej:
- W Stanach Zjednoczonych rocznie wydaje się około 300 milionów dolarów na preparaty przeciwłupieżowe dostępne bez recepty7
- Wiele przypadków łupieżu piersiowego nie jest zgłaszanych do placówek medycznych, więc dokładna częstość występowania może być niedoszacowana4
- Utrzymywanie się objawów powyżej 12 miesięcy życia powinno skłaniać do diagnostyki w kierunku innych schorzeń1
Regularny nadzór epidemiologiczny nad łupieżem piersiowym jest utrudniony ze względu na jego łagodny i samoograniczający się charakter, co sprawia, że wiele przypadków nie jest diagnozowanych przez specjalistów opieki zdrowotnej.4
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
Materiały źródłowe
- #1 Cradle Cap – StatPearls – NCBI Bookshelfhttps://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK531463/
Seborrheic dermatitis is common in early infancy with no race predilection observed. The prevalence is 10% for both sexes in the first three months of life. Foley et al. reported a prevalence of 10.4% in boys and 9.5% in girls, suggesting no gender predilection. Furthermore, the condition peaks at three months of age with a prevalence of 70%, then decrease steadily as the infant approaches one year of life. The condition affects about 7% of children during the second year of life, and most cases are characterized as mild, with a further decrease in prevalence through the fourth year of life. […] Cradle cap is generally self-limiting and benign. Yet, if the condition persists after 12 months of age, alternative diagnoses should be further investigated.
- #2 Cradle Cap | Treatment & Management | Point of Carehttps://www.statpearls.com/point-of-care/38396
Seborrheic dermatitis is common in early infancy with no race predilection observed. The prevalence is 10% for both sexes in the first three months of life. Foley et al. reported a prevalence of 10.4% in boys and 9.5% in girls, suggesting no gender predilection. Furthermore, the condition peaks at three months of age with a prevalence of 70%, then decrease steadily as the infant approaches one year of life. The condition affects about 7% of children between during the second year of life, and most cases are characterized as mild, with a further decrease in prevalence through the fourth year of life. […] Cradle cap is generally self-limiting and benign. Yet, if the condition persists after 12 months of age, alternative diagnoses should be further investigated.
- #3 Cradle cap and seborrheic dermatitis in infants – UpToDatehttps://www.uptodate.com/contents/cradle-cap-and-seborrheic-dermatitis-in-infants/print
Seborrheic dermatitis occurs in infants between the ages of 3 weeks and 12 months. It has been reported in approximately 10 percent of infants younger than one month. The prevalence peaks at the age of three months (approximately 70 percent) and decreases steadily in the following months, affecting approximately 7 percent of children aged one to two years.
- #4 Infant Seborrhoeic Dermatitis (Cradle Cap) | Doctorhttps://patient.info/doctor/infant-seborrhoeic-dermatitis
Seborrhoeic dermatitis is extremely common in infants. Many children with the condition are not brought to the attention of the medical services and so the precise incidence is unknown. It most commonly presents in the first six weeks, and the majority resolve over the next few weeks. Less commonly, it persists for 6-9 months or more. […] This condition usually resolves spontaneously within three to four months. In some it takes 6-9 months or longer. The majority of children with infant seborrhoeic dermatitis will have complete resolution and have no further skin disease. It is not known whether they have an increased risk of seborrhoeic dermatitis later in life.
- #5 Cradle Caphttps://mobile.fpnotebook.com/Derm/Peds/CrdlCp.htm
Begins in first month of life […] Self limited and resolves within first few months of life […] May persist in up to 8% of cases.
- #6 Cradle cap: Treatment, causes, and preventionhttps://www.medicalnewstoday.com/articles/218942
Cradle cap is believed to affect 10 percent of infants up to the ages of 1 month, and the prevalence peaks at 70 percent by 3 months of age. In infants aged 1 to 2 years, the prevalence is only 7 percent. […] Studies have indicated shown that babies who have cradle cap often have a family member with conditions such as eczema and asthma.
- #7 Seborrheic Dermatitis: Practice Essentials, Background, Pathophysiologyhttps://emedicine.medscape.com/article/1108312-overview
The prevalence rate of seborrheic dermatitis is 3-5%, with a worldwide distribution. In the United States alone, $300 million is spent annually on dandruff over-the-counter treatments. […] Dandruff, the mildest form of this dermatitis, is probably far more common and is present in an estimated 15-20% of the population. […] Seborrheic dermatitis occurs in persons of all races. […] Seborrheic dermatitis is slightly worse in males than in females. […] The usual onset occurs with puberty. It peaks at age 40 years and is less severe, but present, among older people. In infants, it occurs as cradle cap or, uncommonly, as a flexural eruption or erythroderma.
- #8 A Comprehensive View of Seborrhoeic Dermatitis: Epidemiology, Symptoms, and Causes | Open Access Journalshttps://www.rroij.com/open-access/a-comprehensive-view-of-seborrhoeic-dermatitis-epidemiology-symptoms-and-causes.php?aid=93102
Seborrhoeic dermatitis influences 1%-5% of everybody. […] It is said to affect up to 31% of older people. […] The condition for the most part repeats all through an individual’s lifetime. […] Seborrhoeic dermatitis can occur at any age, but the majority of cases begin during puberty and peak around 40 years of age. […] Seriousness is more regrettable in dry environments.
- #9 Seborrhoeic dermatitis – Wikipediahttps://en.wikipedia.org/wiki/Seborrhoeic_dermatitis
Seborrhoeic dermatitis affects 1 to 5% of the general population. […] The condition usually recurs throughout a person’s lifetime. […] Seborrhoeic dermatitis can occur in any age group but often occurs during the first three months of life then again at puberty and peaks in incidence at around 40 years of age. […] It can reportedly affect as many as 31% of older people. […] Infants may also have this condition, though it is typically milder, and is referred to as cradle cap. […] Seborrhoeic dermatitis is more common in African-Americans. […] Severity is worse in dry climates as well as hot weather, as dry skin can exacerbate the condition. […] COVID-19 related mask usage may also cause or exacerbate facial seborrhoeic dermatitis. […] Individuals who are immunocompromised have an increased risk of seborrhoeic dermatitis.
- #10 Seborrheic dermatitis – Knowledge @ AMBOSShttps://www.amboss.com/us/knowledge/seborrheic-dermatitis/
Infantile seborrheic dermatitis (cradle cap) is a subtype of seborrheic dermatitis that appears within the first 3 months after birth and often affects the scalp. Infantile seborrheic dermatitis usually resolves without intervention by 12 months of age. […] Bimodal distribution: infants from within the first 3 months to 12 months; puberty and early adulthood. […] Prevalence: approximately 25% of general population worldwide.
- #11 Seborrheic Dermatitis (Cradle Cap) | Rady Children’s Hospitalhttps://www.rchsd.org/programs-services/dermatology/eczema-and-inflammatory-skin-disease-center/other-inflammatory-diseases/seborrheic-dermatitis-cradle-cap/
Seborrheic dermatitis is a chronic inflammatory disorder most commonly seen in infants and adolescents. In infants, the disorder is most common within the first four to six weeks of life but may occur up to 1 year of age. […] Seborrhea is sometimes a common cutaneous manifestation of acquired immunodeficiency syndrome (AIDS) in adolescents and should be considered in patients with risk factors who have severe or atypical dermatitis.
- #12 Dermatitis, Seborrheic | 5-Minute Clinical Consulthttps://www.unboundmedicine.com/5minute/view/5-Minute-Clinical-Consult/1688601/all/Dermatitis_Seborrheic?q=Alternative+Complementary+Medicine+and
Predominant age: adolescence, followed by infancy and adulthood (1) […] Affects 25% of the global population; up to 83% in immunosuppressed, HIV-positive individuals (2) […] Infantile seborrheic dermatitis (SD) is common in the first 3 months of life, affecting all ethnicities in all climates.
- #13 Live Oak Dermatology – Brent Goedjen, MD – Seborrheic Dermatitis (Dandruff)https://www.liveoakdermatl.com/seborrheic-dermatitis
Seborrheic dermatitis is common in the first year of life as cradle cap. Its incidence then returns in adolescence and adulthood. […] Seborrheic dermatitis can be more severe and more common in patients with Parkinsons Disease and HIV.
- #14 Seborrhoeic dermatitis – Wikipediahttps://en.wikipedia.org/wiki/Seborrhoeic_dermatitis
Conditions that are associated with increased rates of seborrhoeic dermatitis include individuals with HIV, Hepatitis C, alcoholic pancreatitis, Parkinson’s disease, and alcohol abuse. […] Seborrhoeic dermatitis is common in people with alcoholism, between 7 and 11 percent, which is twice the normal expected occurrence.