Anafilaksja
Epidemiologia
Anafilaksja jest ostrą, potencjalnie zagrażającą życiu reakcją alergiczną o szybkim początku, której epidemiologia jest trudna do precyzyjnego określenia z powodu niedostatecznego zgłaszania i braku zharmonizowanych systemów monitorowania. Globalne wskaźniki zapadalności na anafilaksję wahają się od 1,5 do 7,9 na 100 000 osób/rok w Europie, do 49,8 na 100 000 osobolat w USA, z szacowaną częstością występowania w ciągu życia od 0,05% do 2,6%. Najczęstszymi czynnikami wywołującymi są pokarmy (33% przypadków), użądlenia owadów (18,5%) oraz leki (13,7%), przy czym około 25% przypadków pozostaje idiopatycznych. Hospitalizacje z powodu anafilaksji rosną na całym świecie, szczególnie wśród dzieci, a wskaźniki śmiertelności pozostają niskie (około 0,3% w USA), choć w Australii obserwuje się wzrost śmiertelności o 6,2% rocznie w latach 1997-2013. Wiek, astma i choroby współistniejące są istotnymi czynnikami ryzyka ciężkich reakcji, a anafilaksja może wystąpić w każdym wieku, z najwyższą zapadalnością u osób 0-19 lat (70/100 000 osobolat).
- Epidemiologia Anafilaksji
- Globalna częstotliwość występowania
- Wzorce geograficzne i zróżnicowanie regionalne
- Trendy czasowe i zmiany w zapadalności
- Dane dotyczące hospitalizacji i nagłych przyjęć
- Czynniki powodujące anafilaksję
- Zróżnicowanie wiekowe i płciowe
- Anafilaksja u niemowląt i dzieci
- Anafilaksja wywołana wysiłkiem
- Anafilaksja w ciąży
- Ograniczenia danych epidemiologicznych
- Wskaźniki śmiertelności i ciężkich reakcji
- Anafilaksja w kontekście zdrowia publicznego
- Koszty społeczne i ekonomiczne
- Anafilaksja w placówkach edukacyjnych
- Systemy nadzoru i monitorowania
- Rola Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób w monitorowaniu anafilaksji
- Przyszłe kierunki i wyzwania
Epidemiologia Anafilaksji
Anafilaksja to potencjalnie zagrażająca życiu, systemowa reakcja alergiczna, która charakteryzuje się szybkim początkiem i może prowadzić do zgonu. Pomimo swojej powagi, prawdziwa skala anafilaksji na świecie pozostaje trudna do określenia, głównie dlatego, że wiele przypadków występuje w społeczności bez zgłaszania do placówek opieki zdrowotnej, a większość regionów nie opracowała jeszcze wiarygodnych systemów monitorowania poważnych zdarzeń alergicznych.1 Dodatkowo brak zharmonizowanych strategii rejestrowania przypadków anafilaksji utrudnia zbieranie porównywalnych danych epidemiologicznych.2
Globalna częstotliwość występowania
Istnieją przekonujące dowody na globalny wzrost wskaźników anafilaksji ze wszystkich przyczyn, głównie związanych z lekami i żywnością.1 Szacuje się, że częstość występowania anafilaksji w ciągu życia wynosi od 0,05% do 2,6% populacji ogólnej.34 Dane europejskie wskazują na wskaźniki zapadalności na anafilaksję ze wszystkich przyczyn w zakresie od 1,5 do 7,9 na 100 000 osób/rok, z szacunkiem, że 0,3% (95% CI 0,1-0,5) populacji doświadczy anafilaksji w pewnym momencie życia.2
W Stanach Zjednoczonych częstość występowania anafilaksji szacuje się na 49,8 przypadków na 100 000 osobolat, przy czym szacuje się, że od 1,6% do 5,1% populacji USA doświadczyło anafilaksji.56 Niektórzy badacze sugerują, że wskaźnik może być wyższy i prawdopodobnie bliższy 1 na 20 osób.7 Badanie populacyjne z Rochester w stanie Minnesota wykazało średnią roczną zapadalność na anafilaksję wynoszącą 58,9 przypadków na 100 000 osobolat, która wzrosła z 46,9 przypadków na 100 000 w 1990 roku.8
W Europie wskaźniki są nieco niższe – od 1 do 3 przypadków na 10 000 osób.9 Dwa europejskie badania wykazały niższą średnią roczną zapadalność niż w badaniu z Rochester (3,2 przypadki wstrząsu anafilaktycznego na 100 000 osobolat w Danii; 9,8 przypadków anafilaksji pozaszpitalnej na 100 000 osobolat w Monachium w Niemczech).9
Wzorce geograficzne i zróżnicowanie regionalne
Istnieją znaczne różnice w globalnych wskaźnikach przyjęć do szpitala z powodu anafilaksji, przy czym najwyższe wskaźniki odnotowuje się w Australii, a niższe w Hiszpanii, na Tajwanie i w Stanach Zjednoczonych.10 Obserwowano również interesujące sezonowe, geograficzne i szerokościowe różnice w częstości występowania i zapadalności na anafilaksję, co sugeruje możliwą rolę witaminy D i ekspozycji na słońce w modyfikowaniu ryzyka anafilaksji.11
Epizody anafilaksji występują częściej od lipca do września, co przypisuje się użądleniom owadów.9 Badania regionalnych wzorców anafilaksji związanych z określonymi czynnikami wywołującymi dostarczyły cennych informacji na temat podatności i zdarzeń uczulających, na przykład powiązanie między przeciwciałem monoklonalnym cetuksymabem a alergią na mięso ssaków.1
Badano również regionalne różnice w klinicznych przypadkach anafilaksji i częstości przepisywania epinefryny, które wskazywały na interesującą dychotomię północ-południe, sugerując, że związek szerokości geograficznej z częstością występowania anafilaksji jest bardziej złożony niż początkowo proponowano.12
Trendy czasowe i zmiany w zapadalności
Literatura światowa (Wielka Brytania, Europa, Stany Zjednoczone, Australia, Nowa Zelandia) raportuje wzrost hospitalizacji z powodu anafilaksji zarówno w odniesieniu do anafilaksji ze wszystkich przyczyn, jak i w podziale na czynniki wywołujące. Tajwan wydaje się być wyjątkiem, gdzie hospitalizacje nie wzrosły pomimo wzrostu skierowań do szpitala z powodu anafilaksji.13
W Korei Południowej szacuje się, że anafilaksja ze wszystkich przyczyn wzrosła 1,7-krotnie w okresie od 2010 do 2014 roku, najbardziej wyraźnie u małych dzieci, podczas gdy w Nowej Zelandii nastąpił 2,8-krotny wzrost przyjęć do szpitala z powodu anafilaksji związanej z żywnością u dzieci w latach 2006-2015.13
W Wielkiej Brytanii wskaźniki przyjęć z powodu anafilaksji wzrosły z 5 do 36 na milion populacji między 1990 a 2004 rokiem, a w Australii wskaźniki hospitalizacji z powodu anafilaksji wzrosły o 8,8% rocznie między 1994 a 2004 rokiem.14 Warto zauważyć, że przepisywanie adrenaliny w Wielkiej Brytanii wzrosło siedmiokrotnie między latami 80. a 90., co sugeruje, że zjawisko to nasila się.14
W Stanach Zjednoczonych odnotowano istotny wzrost liczby zgonów z powodu anafilaksji wywołanej lekami, co może być związane z rosnącą tendencją do polifarmaterapii w starzejącej się populacji.15 Wskaźniki anafilaksji związanej z owadami wydają się pozostawać względnie stabilne (lub spadać) przez wiele lat, w porównaniu do leków i żywności.15
Dane dotyczące hospitalizacji i nagłych przyjęć
Zbiory danych dotyczących przyjęć do szpitala stanowią największe i najbardziej solidne dane dostępne do zrozumienia trendów w anafilaksji; jednak prawdopodobnie niedoszacowują one prawdziwego wskaźnika anafilaksji, ponieważ często występuje ona w społeczności lub poza środowiskiem szpitalnym, a tylko niewielka część przypadków skutkuje hospitalizacją.1
Anafilaksja stanowi do 0,26% wszystkich przyjęć do szpitala.13 Szacuje się również, że 1 na każde 3000 pacjentów hospitalizowanych w szpitalach w USA cierpi na reakcję anafilaktyczną.16
W Wielkiej Brytanii między 1998 a 2018 rokiem było 101 891 przyjęć do szpitala z powodu anafilaksji, z czego 30 700 (30,1%) zostało zakodowanych jako spowodowane czynnikiem pokarmowym. Przyjęcia te wzrosły w badanym okresie z 1,23 do 4,04 przyjęć na 100 000 populacji rocznie.17
Czynniki powodujące anafilaksję
Wśród zidentyfikowanych przyczyn, spożycie określonego pokarmu odpowiada za 33% przypadków, użądlenia owadów za 18,5%, a leki za 13,7% przypadków anafilaksji.9 Około 25% przypadków uznaje się za idiopatyczne.9
Żywność stanowi najczęstszą przyczynę przyjęć do szpitala z powodu anafilaksji, ale nie najczęstszą przyczynę zgonów związanych z anafilaksją.15 W Stanach Zjednoczonych żywność jest najczęstszym czynnikiem wywołującym (60%).6
W badaniu dzieci prezentujących objawy anafilaksji w oddziale ratunkowym, żywność stanowiła przyczynę 64% przypadków (25% orzeszki ziemne, 21% orzechy), leki 12% przypadków, użądlenia owadów 1%, a 19% miało nieznaną przyczynę.18
Zróżnicowanie wiekowe i płciowe
Anafilaksja może wystąpić w każdym wieku.19 W badaniu z Rochester średni wiek wynosił 29,3 lat (zakres od 0,8 do 78,2 lat). Wskaźniki specyficzne dla wieku były najwyższe dla wieku 0-19 lat (70 przypadków na 100 000 osobolat).19
Ciężka alergia pokarmowa jest częstsza u dzieci niż u dorosłych, jednak częstość występowania u dorosłych może wzrastać, ponieważ ciężka alergia pokarmowa często utrzymuje się w wieku dorosłym.19 Natomiast anafilaksja na środki kontrastowe, użądlenia owadów i anestetyki jest częściej zgłaszana u dorosłych niż u dzieci.20
Badania z Rochester i Memphis wykazały nieznaczną przewagę u płci żeńskiej.20 Wcześniejsze badania sugerowały, że epizody anafilaksji na dożylne środki zwiotczające mięśnie, aspirynę i lateks są częstsze u kobiet, podczas gdy anafilaksja na użądlenia owadów jest częstsza u mężczyzn.20
Według danych z Wikipedii, anafilaksja występuje najczęściej u młodych osób i kobiet.4 W Australii zgony z powodu anafilaksji wywołanej pokarmem występują głównie u kobiet, podczas gdy zgony spowodowane ukąszeniami owadów występują głównie u mężczyzn.21
Anafilaksja u niemowląt i dzieci
Częstość występowania anafilaksji w niemowlęctwie, zdefiniowanym jako okres od urodzenia do pierwszego roku życia, jest nieznana, ale wydaje się wzrastać. W przypadku niemowląt i małych dzieci w USA wskaźnik wizyt na oddziale ratunkowym z powodu anafilaksji więcej niż podwoił się w latach 2006-2015, chociaż wskaźniki hospitalizacji się nie zwiększyły.22
W europejskim rejestrze anafilaksji z 1970 pacjentami w wieku poniżej 18 lat, 18 było w wieku poniżej jednego roku (0,9%). W przeglądzie dzieci prezentujących anafilaksję wywołaną pokarmem w dwóch oddziałach ratunkowych w Bostonie, 29% było w wieku poniżej dwóch lat.22 Zgłaszano przypadki anafilaksji u niemowląt już w pierwszym tygodniu życia.22
Badania wykazały, że dzieci w wieku 2 lat lub młodsze mają najwyższy odsetek epizodów anafilaktycznych, 30,6%, w porównaniu z 19% przypadków wśród osób w wieku 3-5 lat, 23,6% wśród osób w wieku 6-10 lat, 19,5% wśród osób w wieku 11-15 lat i 7,3% wśród osób w wieku powyżej 15 lat.23
Anafilaksja wywołana wysiłkiem
Dokładna częstość występowania anafilaksji wywołanej wysiłkiem i anafilaksji wywołanej wysiłkiem zależnej od pokarmu nie jest dobrze ustalona. Chociaż oba zaburzenia były zgłaszane na całym świecie, podjęto niewiele prób systematycznego ustalenia wskaźników częstości występowania.24
Badanie kwestionariuszowe wśród 76 229 uczniów gimnazjów w Japonii wykazało częstość występowania anafilaksji wywołanej wysiłkiem w tej populacji na poziomie 0,03%, a anafilaksji wywołanej wysiłkiem zależnej od pokarmu na poziomie 0,017%. Wcześniejsze badanie z Japonii wykazało wyższą częstość występowania na poziomie 0,21% dla anafilaksji wywołanej wysiłkiem zależnej od pokarmu wśród uczniów gimnazjów.24
Przypadki anafilaksji wywołanej wysiłkiem zgłaszano u dzieci już od 3 roku życia. Typowy wiek początku to wiek młodzieńczy do trzeciej dekady życia. W 10-letnim badaniu retrospektywnym przeprowadzonym przez Sheffer i wsp. średni wiek początku wynosił 26 lat, z zakresem od 3 do 66 lat w momencie wystąpienia.25
Anafilaksja w ciąży
Anafilaksja w ciąży, mimo że rzadka, może być związana z istotnymi niekorzystnymi wynikami zarówno dla matki, jak i dziecka i może być śmiertelna. Obecne szacunki częstości występowania sugerują, że anafilaksja matczyna występuje w przybliżeniu w 1 na 30 000 ciąż, chociaż opiera się to na ograniczonych dowodach.26
Obecnie nie ma opublikowanych informacji dotyczących częstości występowania anafilaksji podczas ciąży dostępnych dla Wielkiej Brytanii, a chociaż stan ten jest rzadki, ważność jego badania jest podkreślana przez szereg badań przypadków pokazujących, że anafilaksja podczas ciąży może być związana z istotnymi niekorzystnymi wynikami zarówno dla matki, jak i dziecka.26
Ograniczenia danych epidemiologicznych
Istnieje kilka istotnych ograniczeń w gromadzeniu dokładnych danych epidemiologicznych dotyczących anafilaksji:
- Niejednorodne definicje i kryteria diagnostyczne anafilaksji227
- Zróżnicowana metodologia badawcza utrudniająca porównywanie wyników12
- Ograniczone źródła populacyjne w wielu badaniach28
- Trudności w kodowaniu anafilaksji w systemach klasyfikacji ICD29
- Niedostateczne rozpoznawanie przez pacjentów i opiekunów oraz niedostateczna diagnoza przez pracowników opieki zdrowotnej30
- Brak obowiązkowego zgłaszania przypadków anafilaksji w większości regionów29
Wskaźniki śmiertelności i ciężkich reakcji
Pomimo wzrostu hospitalizacji, istnieje niewiele dowodów na to, że ogólny wskaźnik śmiertelności wzrósł, a wskaźnik śmiertelności spada w wielu regionach.10 Godnym uwagi wyjątkiem jest Australia, gdzie wskaźniki śmiertelności z powodu anafilaksji ze wszystkich przyczyn wzrosły o 6,2% rocznie w latach 1997-2013, głównie z powodu czynników pokarmowych.10
Jednak gdy dane te są analizowane według wskaźnika śmiertelności przypadków (odsetek przypadków przyjętych do szpitala, które kończą się zgonem), śmiertelność spadła, w tym w odniesieniu do śmiertelnej anafilaksji związanej z pokarmem w Australii.10
Wskaźniki śmiertelności w różnych krajach
Wskaźnik śmiertelności dla reakcji anafilaktycznej w Stanach Zjednoczonych wynosi około 0,3%.6 Około 99,7% osób hospitalizowanych z powodu anafilaksji w Stanach Zjednoczonych przeżywa.4
Anafilaksja prowadzi do nawet 500-1000 zgonów rocznie (2,7 na milion) w Stanach Zjednoczonych, 20 zgonów rocznie w Wielkiej Brytanii (0,33 na milion) i 15 zgonów rocznie w Australii (0,64 na milion).21 Inny szacunek ze Stanów Zjednoczonych podaje wskaźnik śmiertelności na poziomie 0,7 na milion.21
W brytyjskim badaniu, między 1998 a 2018 rokiem, zidentyfikowano 152 zgony, gdzie istniało silne podejrzenie, że śmierć była spowodowana anafilaksją wywołaną pokarmem. Wskaźnik śmiertelności przypadków zmniejszył się z 0,70% w 1998 roku do 0,19% (potwierdzona śmiertelna anafilaksja pokarmowa) lub 0,30% (podejrzewana śmiertelna anafilaksja pokarmowa) w 2018 roku.31
Czynniki ryzyka ciężkiej anafilaksji
Różne czynniki ryzyka cięższych reakcji obejmują generalnie starszy wiek, historię astmy i więcej chorób współistniejących.11 Zgony z powodu anafilaksji są najczęściej wywoływane przez leki.21
Badania śmiertelnych i prawie śmiertelnych reakcji alergicznych zidentyfikowały potencjalne czynniki ryzyka zgonów i dostarczyły ważnych informacji, które mogą pomóc zminimalizować przyszłe ryzyko.32
W przypadku osób uczulonych na pokarmy, częstość występowania śmiertelnej anafilaksji wynosi 1,81 na milion osobolat, co jest mniejsze niż śmierć z powodu przyczyn przypadkowych lub morderstwa.33 Najczęstszym pokarmowym czynnikiem wywołującym śmiertelną anafilaksję u dzieci w Wielkiej Brytanii jest mleko, a następnie orzeszki ziemne i orzechy.34
Anafilaksja w kontekście zdrowia publicznego
Anafilaksja stanowi istotne wyzwanie dla zdrowia publicznego, prowadząc do poważnych powikłań klinicznych, wizyt na oddziale ratunkowym, hospitalizacji i zgonów.35 Wizyty na oddziale ratunkowym z powodu anafilaksji znacznie wzrosły w ciągu ostatnich 20 lat.23
Koszty społeczne i ekonomiczne
Bezpośrednie koszty związane z anafilaksją wynoszą 1,2 miliarda dolarów rocznie, a pośrednie koszty związane z anafilaksją wynoszą 609 milionów dolarów rocznie.6
Rozpowszechnienie zaburzeń alergicznych więcej niż podwoiło się w ciągu ostatnich dwóch dekad, prowadząc do zwiększonego niepokoju społecznego i bezprecedensowego zapotrzebowania na usługi specjalistów alergologów.36
Anafilaksja w placówkach edukacyjnych
Około 10% szkół zgłosiło zdarzenia anafilaktyczne w roku szkolnym 2013-2014.6 Stanowi to istotne wyzwanie dla systemu edukacji, wymagające odpowiednich procedur i przeszkolenia personelu.
Warto zauważyć, że około 12 milionów dzieci w wieku ≤5 lat uczęszcza do placówek opieki nad dziećmi w USA, a do jednej trzeciej reakcji alergicznych na pokarm w tych placówkach lub szkołach występuje bez wcześniejszej diagnozy alergii pokarmowej.37
Według organizacji Food Allergy Research & Education (FARE), częstość występowania alergii pokarmowych rośnie od dziesięcioleci, zwiększając się o 50% między 1997 a 2011 rokiem i ponownie o 50% między 2007 a 2021 rokiem.37
Systemy nadzoru i monitorowania
W niektórych regionach wprowadzono systemy obligatoryjnego zgłaszania przypadków anafilaksji, np. w stanie Wiktoria w Australii wszystkie przypadki anafilaksji wymagające leczenia szpitalnego powinny być zgłaszane do Departamentu Zdrowia i Usług Społecznych za pośrednictwem formularza zgłoszeniowego online (dostępnego 24/7).38
Głównym celem systemu zgłaszania anafilaksji jest umożliwienie departamentowi podjęcia szybkich działań, gdy zgłoszenie ujawnia szersze ryzyko dla zdrowia publicznego. Ponadto zebrane dane umożliwiają departamentowi lepsze zrozumienie obciążenia anafilaksją w Wiktorii i informowanie o polityce zdrowia publicznego, interwencjach i badaniach.38
Rola Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób w monitorowaniu anafilaksji
Anafilaksja nigdy nie była dobrze sklasyfikowana w kontekście ICD, zarówno dla danych dotyczących zachorowalności, jak i śmiertelności. Jest to przykładem niedostatecznego zgłaszania zgonów z powodu anafilaksji przy użyciu krajowej bazy danych śmiertelności.29
Korzystając z możliwości przedstawionej przez trwającą rewizję ICD-11, niedostateczne zgłaszanie danych dotyczących śmiertelności wywołało kaskadę strategicznych działań międzynarodowych wspieranych przez Joint Allergy Academies i zarządzanie ICD WHO w celu aktualizacji klasyfikacji stanów alergicznych dla nowej edycji ICD.30
Budowa nowej sekcji poświęconej anafilaksji w ICD-11 umożliwi zbieranie dokładniejszych danych epidemiologicznych w celu wspierania jakościowego zarządzania pacjentami, lepszego planowania opieki zdrowotnej i podejmowania decyzji oraz wdrażania środków zdrowia publicznego w celu zapobiegania i zmniejszania zachorowalności i śmiertelności związanej z tymi stanami.39
Przyszłe kierunki i wyzwania
Poprawa jakości danych epidemiologicznych związanych z anafilaksją powinna wyjaśnić niektóre obszary niepewności dotyczące czynników ryzyka, prowadząc do lepszego ukierunkowania strategii w celu ochrony pacjentów z grupy ryzyka oraz wspierania podejmowania decyzji w celu ułatwienia planowania opieki zdrowotnej i wdrażania środków zdrowia publicznego w celu zapobiegania anafilaksji.40
Potrzeby badawcze i edukacyjne
Potrzebne są dalsze badania, aby ułatwić dokładniejszą ocenę ryzyka anafilaksji lub śmiertelnego wyniku u poszczególnych osób.36 Ważne jest również, aby zapewnić pracownikom wczesnej opieki nad dziećmi opartą na dowodach, aktualną informację na temat tego, jak wygląda anafilaksja, jak jej zapobiegać, jak ją rozpoznawać i jak na nią reagować.41
Pacjenci i ich rodziny muszą być dobrze edukowani w zakresie postępowania w przypadku potencjalnych reakcji anafilaktycznych, z przeszkoleniem w zakresie stosowania autostrzykawek z adrenaliną i spersonalizowanych planów postępowania w nagłych wypadkach. Pracownicy służby zdrowia muszą być zaznajomieni z tym nagłym przypadkiem klinicznym i być w stanie reagować na anafilaksję w sposób terminowy i odpowiedni.42
Wyzwania w rozpoznawaniu i leczeniu
Jednym z głównych wyzwań w opiece nad pacjentami z anafilaksją jest niedostateczne stosowanie epinefryny w leczeniu anafilaksji, zarówno przed przyjęciem do szpitala, jak i na oddziałach ratunkowych.34 Epinefryna jest lekiem pierwszego rzutu w leczeniu anafilaksji według wszystkich wytycznych, a jej wczesne podanie może zapobiec poważnym powikłaniom.34
Pomimo to, jedna trzecia zgonów w Wielkiej Brytanii występuje pomimo terminowego podania epinefryny.34 Wskazuje to na potrzebę lepszego zrozumienia mechanizmów prowadzących do ciężkiej, opornej na leczenie anafilaksji.
Anafilaksja jest przede wszystkim diagnozą kliniczną: pacjenci/opiekunowie i pracownicy służby zdrowia muszą być odpowiednio przeszkoleni, aby rozpoznać i wdrożyć odpowiednie leczenie domięśniową epinefryną, jako część kompleksowego planu postępowania.34
| Region | Zapadalność/Częstość występowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Ogólna zapadalność (ciężka anafilaksja) | 4,5 na 100 000 osób | Dotyczy ciężkich przypadków |
| Ogólna zapadalność (wszystkie przypadki) | 12,0 na 100 000 osobolat | Uwzględnia wszystkie stopnie ciężkości |
| Przyjęcia do szpitala z powodu anafilaksji | 11,05 na 100 000 osobolat | Dotyczy tylko hospitalizowanych przypadków |
| Przyjęcia pediatryczne z anafilaksją | 623 rocznie | Liczba bezwzględna |
| Przyjęcia dorosłych z anafilaksją | 183-331 rocznie | Zakres liczb bezwzględnych |
| Wizyty na oddziale ratunkowym z powodu anafilaksji | 23,2 na 100 000 osobolat | Obejmuje przypadki nie wymagające hospitalizacji |
| Średni wskaźnik hospitalizacji z powodu pierwszorazowego wstrząsu anafilaktycznego | 64,6 na 1 000 000 osobolat | Dotyczy tylko pierwszego przypadku |
| Przyjęcia z powodu anafilaksji w populacji ogólnej | 1,35-2,38 na 100 000 osobolat | Zakres z różnych badań |
| Częstość występowania anafilaksji w populacji ogólnej | 1,6% | Szacowana częstość występowania w ciągu życia |
Dane z: 43
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.