Leki w grupie
„leki przeciwlękowe”
Leki przeciwlękowe to grupa preparatów farmakologicznych stosowanych w leczeniu zaburzeń lękowych, takich jak zespół lęku uogólnionego (GAD), zaburzenia paniczne, fobia społeczna czy zespół stresu pourazowego (PTSD). Ich głównym działaniem jest redukcja objawów lęku poprzez wpływ na neuroprzekaźniki w ośrodkowym układzie nerwowym, szczególnie na układy GABA-ergiczny, serotoninergiczny i noradrenergiczny.
Najważniejsze grupy leków przeciwlękowych to benzodiazepiny, azapirodekarboksylowe, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI), trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (TLPD) oraz leki przeciwlękowe o innych mechanizmach działania.
Benzodiazepiny działają poprzez zwiększenie aktywności kwasu gamma-aminomasłowego (GABA), głównego neuroprzekaźnika hamującego w mózgu. Do tej grupy należą: diazepam (Relanium), alprazolam (Xanax, Zomiren), lorazepam (Lorafen), klonazepam (Clonazepamum TZF) i oksazepam (Oxazepam TZF). Ich zaletą jest szybki początek działania, skuteczność w redukcji objawów ostrych stanów lękowych, jednak wiążą się z ryzykiem uzależnienia, tolerancji i objawów odstawiennych.
Azapirodekarboksylowe, reprezentowane głównie przez buspiron (Spamilan), działają na receptory serotoninowe 5-HT1A. Charakteryzują się brakiem działania uzależniającego i sedatywnego, ale ich efekt terapeutyczny pojawia się dopiero po 1-2 tygodniach stosowania.
Leki z grupy SSRI, takie jak escitalopram (Lexapro, Depralin), sertralina (Asentra, Zoloft), paroksetyna (Seroxat, Paxeratio) i fluoksetyna (Bioxetin, Prozac), są obecnie lekami pierwszego wyboru w długoterminowym leczeniu zaburzeń lękowych. Ich zaletą jest skuteczność w leczeniu współistniejącej depresji, bezpieczeństwo stosowania i brak ryzyka uzależnienia, jednak pełen efekt terapeutyczny rozwija się dopiero po 2-4 tygodniach.
SNRI, do których należą wenlafaksyna (Efectin, Velaxin) i duloksetyna (Cymbalta, Dulsevia), wykazują podobną skuteczność do SSRI, ale mogą być szczególnie korzystne u pacjentów z towarzyszącym bólem przewlekłym ze względu na dodatkowe działanie przeciwbólowe.
Do leków przeciwlękowych o innych mechanizmach działania należą: pregabalina (Lyrica, Pregabalin Zentiva) działająca na kanały wapniowe, hydroksyzyna (Atarax, Hydroxyzinum Teva) – lek przeciwhistaminowy o działaniu przeciwlękowym, oraz leki beta-adrenolityczne, takie jak propranolol (Propranolol WZF), stosowane głównie w lęku sytuacyjnym.
Największą zaletą nowoczesnych leków przeciwlękowych (SSRI, SNRI, pregabalina) jest ich bezpieczeństwo stosowania, niskie ryzyko uzależnienia oraz możliwość długotrwałej terapii. W przeciwieństwie do benzodiazepin nie powodują one istotnej sedacji ani zaburzeń funkcji poznawczych przy długotrwałym stosowaniu.
Najpoważniejsze ryzyko związane ze stosowaniem leków przeciwlękowych obejmuje: w przypadku benzodiazepin – uzależnienie, tolerancję, sedację i zaburzenia pamięci; dla SSRI i SNRI – nudności, zaburzenia seksualne, a w rzadkich przypadkach nasilenie myśli samobójczych u młodych osób na początku leczenia. Istotnym zagrożeniem może być też zespół odstawienny przy nagłym przerwaniu terapii, szczególnie w przypadku benzodiazepin i niektórych leków z grupy SSRI o krótkim okresie półtrwania.
Lista leków w tej grupie
-
Alprox – Tabletki – 1 mg
Produkt leczniczy zawiera alprazolam w dawkach 0,25 mg, 0,5 mg lub 1 mg oraz laktozę jako substancję pomocniczą. Jest dostępny w postaci tabletek niepowlekanych, które można dzielić na równe dawki. Stosuje się go w krótkotrwałym leczeniu ciężkich stanów lękowych u dorosłych, gdy objawy są nasilone i uniemożliwiają prawidłowe funkcjonowanie. Lek pomaga złagodzić uciążliwe objawy lęku w sytuacjach, w których wymagane jest szybkie działanie.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Linefor – Kapsułki twarde – 100 mg
Preparat zawiera pregabalinę, substancję czynną, oraz laktozę jednowodną jako składnik pomocniczy. Jest dostępny w postaci twardych kapsułek o różnych dawkach. Stosuje się go głównie w leczeniu bólu neuropatycznego zarówno ośrodkowego, jak i obwodowego u dorosłych. Ponadto używany jest jako lek wspomagający w terapii napadów częściowych padaczki oraz w leczeniu uogólnionych zaburzeń lękowych u osób dorosłych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Xanax – Tabletki – 2 mg
Produkt leczniczy zawiera alprazolam w dawkach 0,25 mg, 0,5 mg, 1 mg lub 2 mg oraz substancje pomocnicze takie jak sodu benzoesan i laktoza jednowodna. Tabletki mają różne kolory i kształty, umożliwiające łatwe rozpoznanie i dawkowanie. Preparat stosuje się w krótkotrwałym leczeniu objawowym ciężkich stanów lękowych u dorosłych. Jest przeznaczony dla osób, u których objawy lęku znacząco zaburzają codzienne funkcjonowanie.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Lorabex – Tabletki – 2,5 mg
Produkt leczniczy zawiera lorazepam oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Jest dostępny w postaci tabletek o różnych dawkach: 0,5 mg, 1 mg oraz 2,5 mg lorazepamu. Stosuje się go krótkotrwale w leczeniu objawowym poważnych zaburzeń lękowych oraz bezsenności związanej z lękiem. Może być również używany jako premedykacja przed zabiegami diagnostycznymi i chirurgicznymi.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Hydroxyzinum Adamed – Tabletki powlekane – 10 mg
Lek zawiera hydroksyzynę chlorowodorku w dawkach 10 mg lub 25 mg oraz laktozę jako substancję pomocniczą. Stosowany jest w objawowym leczeniu lęku u dorosłych oraz świądu u dorosłych i dzieci powyżej 6 lat. Tabletki powlekane dostępne są w różnych kształtach i rozmiarach, dostosowanych do łatwiejszego przyjmowania. Preparat pomaga złagodzić dolegliwości związane z niepokojem i swędzeniem skóry.
Substancja czynnaKategoria leku -
Pragiola – Kapsułki twarde – 150 mg
Produkt leczniczy zawiera pregabalinę w dawkach od 25 mg do 300 mg w postaci twardych kapsułek. Stosowany jest w leczeniu bólu neuropatycznego o pochodzeniu obwodowym i ośrodkowym u dorosłych. Ponadto wskazany jest jako leczenie skojarzone napadów częściowych padaczki. Lek wykorzystuje się także w terapii zaburzeń lękowych uogólnionych u osób dorosłych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Teseda – Tabletki – 10 mg
Produkt zawiera 10 mg temazepamu jako substancję czynną oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Jest stosowany głównie w leczeniu krótkotrwałej bezsenności u dorosłych. Lek pomaga również w terapii krótkotrwałego, ciężkiego lęku, który znacząco utrudnia funkcjonowanie lub wywołuje silny stres. Jego forma to niewielkie, niepowlekane tabletki o łatwym do połknięcia kształcie.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Pragiola – Kapsułki twarde – 300 mg
Produkt leczniczy zawiera pregabalinę w dawkach od 25 mg do 300 mg w kapsułkach twardych. Stosuje się go w leczeniu bólu neuropatycznego pochodzenia obwodowego i ośrodkowego u osób dorosłych. Ponadto wskazany jest do leczenia skojarzonego napadów częściowych padaczki oraz zaburzeń lękowych uogólnionych. Preparat dostępny jest w różnych dawkach, co pozwala na dopasowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Hydroxyzinum VP – Syrop – 2 mg/ml
Produkt leczniczy w postaci syropu zawiera hydroksyzynę chlorowodorku jako substancję czynną oraz maltitol ciekły, glikol propylenowy i benzoesan sodu jako substancje pomocnicze. Ma postać przejrzystego roztworu o świeżym owocowym zapachu. Stosuje się go w leczeniu lęku, objawowym leczeniu świądu oraz jako premedykację przed zabiegami chirurgicznymi. Dzięki swojemu składowi działa uspokajająco i przeciwświądowo.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna