Leki w grupie
„leki pochodzenia roślinnego”

Leki pochodzenia roślinnego to preparaty farmaceutyczne, których substancje czynne pochodzą z roślin leczniczych. Działają one poprzez dostarczanie organizmowi związków biologicznie czynnych, takich jak alkaloidy, glikozydy, flawonoidy, saponiny, antrachinony, olejki eteryczne i wiele innych. Te związki mogą wykazywać działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe, przeciwbakteryjne, uspokajające, moczopędne czy hepatoprotekcyjne, w zależności od konkretnej rośliny i jej składników.

Do najpopularniejszych leków pochodzenia roślinnego należą preparaty zawierające wyciągi z: dziurawca (Hyperici herba – Deprim, Remotiv), miłorzębu japońskiego (Ginkgo biloba – Bilobil, Ginkofar), jeżówki purpurowej (Echinacea purpurea – Echinapur, Immunal), żeń-szenia (Panax ginseng – Ginsana, Ginsenomix), kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis – Nervosol, Valerin), rumianku (Matricaria chamomilla – Rumianek Fix, Azulan), czy ostropestu plamistego (Silybum marianum – Sylimarol, Hepatil).

Największymi zaletami stosowania leków pochodzenia roślinnego są stosunkowo mała liczba działań niepożądanych w porównaniu do leków syntetycznych, możliwość długotrwałego stosowania, wielokierunkowe działanie (dzięki obecności wielu substancji aktywnych w jednym preparacie) oraz dobra tolerancja przez pacjentów. Dodatkowo, leki roślinne często sprawdzają się w terapii chorób przewlekłych oraz jako uzupełnienie leczenia konwencjonalnego.

Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem leków pochodzenia roślinnego obejmują możliwe interakcje z lekami syntetycznymi (np. dziurawiec zmniejsza stężenie wielu leków we krwi), reakcje alergiczne, zmienność składu w zależności od warunków uprawy i sposobu ekstrakcji, a także potencjalną toksyczność przy przedawkowaniu niektórych preparatów. Ponadto, standaryzacja zawartości substancji czynnych bywa problematyczna, co może prowadzić do nieprzewidywalnych efektów terapeutycznych.

Leki pochodzenia roślinnego można podzielić na kilka głównych podgrup: fitofarmaceutyki (leki zawierające wystandaryzowane ekstrakty roślinne), surowce roślinne (suszone części roślin do przygotowania naparów), preparaty galenowe (nalewki, wyciągi, syropy), preparaty homeopatyczne pochodzenia roślinnego oraz nutraceutyki (suplementy diety zawierające substancje roślinne). Osobną kategorią są czyste substancje roślinne stosowane w lecznictwie, jak morfina, digoksyna czy taksol, które są izolowane z roślin, ale używane jako pojedyncze związki chemiczne.

Lista leków w tej grupie

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl