działanie androgenne

Działanie androgenne to całokształt efektów biologicznych wywoływanych przez androgeny, czyli męskie hormony płciowe, z których najważniejszym przedstawicielem jest testosteron. Mechanizm tego działania polega na wiązaniu się androgenów z receptorami androgenowymi (AR) w komórkach docelowych, co prowadzi do aktywacji ekspresji określonych genów.

Fizjologiczne działanie androgenne obejmuje wpływ na rozwój pierwszo- i drugorzędowych męskich cech płciowych, spermatogenezę, anabolizm białek (zwłaszcza w mięśniach szkieletowych), metabolizm lipidów oraz mineralizację kości. W okresie płodowym androgeny odpowiadają za różnicowanie męskich narządów płciowych, a w okresie dojrzewania – za rozwój owłosienia typu męskiego, pogłębienie głosu i zwiększenie masy mięśniowej.

W praktyce klinicznej znaczenie ma zarówno niedobór działania androgennego (np. w hipogonadyzmie męskim), jak i jego nadmiar (np. w zespole policystycznych jajników u kobiet). Niektóre leki celowo wykorzystują działanie androgenne (np. w leczeniu hipogonadyzmu), inne mają je jako działanie niepożądane (np. niektóre progestageny). Istnieją również substancje o działaniu antyandrogennym, blokujące receptor androgenowy, stosowane m.in. w leczeniu raka prostaty czy hirsutyzmu.

Powiązane wpisy

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl