zakażenie pierwotniakami z rodzaju Giardia lamblia
Wskazanie

Zakażenie pierwotniakami z rodzaju Giardia lamblia (lamblioza, giardioza) to choroba pasożytnicza układu pokarmowego wywołana przez pierwotniaka Giardia lamblia (Giardia intestinalis, Giardia duodenalis). Jest jedną z najczęstszych pasożytniczych infekcji jelitowych na świecie, dotykającą zarówno dzieci, jak i dorosłych. Do zakażenia dochodzi głównie poprzez spożycie wody lub żywności zanieczyszczonej cystami pasożyta lub przez kontakt bezpośredni z osobą zakażoną.

Objawy lambliozy mogą być zróżnicowane – od bezobjawowego nosicielstwa, przez łagodne dolegliwości żołądkowo-jelitowe, po ciężki zespół złego wchłaniania. Typowe objawy obejmują biegunkę (często tłuszczową), bóle brzucha, wzdęcia, nudności, utratę masy ciała oraz zmęczenie. U dzieci długotrwała infekcja może prowadzić do zaburzeń rozwoju i niedożywienia. Diagnostyka opiera się głównie na badaniu mikroskopowym kału w kierunku cyst lub form wegetatywnych pasożyta, testach immunoenzymatycznych lub PCR.

W leczeniu lambliozy w Polsce stosuje się przede wszystkim metronidazol (Metronidazol, Metronidazole Polpharma), będący lekiem pierwszego wyboru. Alternatywnie wykorzystuje się tinidazol (Tinidazol), ornidazol, oraz albendazol (Zentel). W przypadkach opornych na standardową terapię lub nawrotów choroby skuteczne może być zastosowanie furazolidonu, paromomycyny lub kombinacji leków. U kobiet w ciąży preferowanym lekiem jest paromomycyna ze względu na mniejsze ryzyko działań niepożądanych dla płodu.

Największe trudności w leczeniu zakażeń Giardia lamblia obejmują narastającą oporność pasożytów na standardowe leki przeciwpierwotniakowe, szczególnie metronidazol. Problematyczne są również nawroty choroby, które występują u około 15-20% pacjentów po standardowej terapii. Dodatkowym wyzwaniem jest leczenie przewlekłych zakażeń z zespołem złego wchłaniania oraz przypadków u pacjentów z obniżoną odpornością. Utrudnieniem może być też nieprawidłowa diagnoza ze względu na niespecyficzne objawy oraz intermitujące wydalanie cyst, co wymaga wielokrotnych badań kału. Istotnym aspektem terapii jest również eliminacja źródła zakażenia, aby uniknąć reinfekcji, co bywa trudne w przypadku ognisk rodzinnych lub środowiskowych.