udar mózgowo-naczyniowy
Wskazanie

Udar mózgowo-naczyniowy to ostry stan neurologiczny, będący następstwem zaburzeń krążenia mózgowego, prowadzący do uszkodzenia tkanki nerwowej. Wyróżniamy dwa główne typy: udar niedokrwienny (około 85% przypadków), spowodowany zatrzymaniem dopływu krwi do mózgu, oraz udar krwotoczny (około 15%), wywołany wynaczynieniem krwi do tkanki mózgowej lub przestrzeni podpajęczynówkowej. Udar jest stanem zagrożenia życia wymagającym natychmiastowej interwencji medycznej.

W przypadku udaru niedokrwiennego kluczowe znaczenie ma szybkie przywrócenie przepływu krwi. W fazie ostrej stosuje się leczenie trombolityczne z wykorzystaniem rekombinowanego tkankowego aktywatora plazminogenu (rt-PA, Actilyse) w ciągu 4,5 godziny od wystąpienia objawów. Alternatywnie lub uzupełniająco wykonuje się trombektomię mechaniczną. W profilaktyce wtórnej stosuje się leki przeciwpłytkowe jak kwas acetylosalicylowy (Acard, Polocard), klopidogrel (Plavix, Areplex), tiklopidyna (Aclotin) oraz leki przeciwzakrzepowe jak dabigatran (Pradaxa), rywaroksaban (Xarelto), apiksaban (Eliquis) czy warfaryna (Warfin).

W leczeniu udaru krwotocznego postępowanie jest głównie zachowawcze, obejmujące kontrolę ciśnienia tętniczego (m.in. labetalol, urapidyl – Ebrantil), wyrównanie zaburzeń krzepnięcia oraz w wybranych przypadkach interwencję neurochirurgiczną. Po ustabilizowaniu stanu pacjenta wdrażane jest kompleksowe leczenie rehabilitacyjne, które powinno rozpocząć się jak najwcześniej.

Największe trudności w leczeniu udaru dotyczą wąskiego okna terapeutycznego dla leczenia trombolitycznego, które ogranicza możliwość jego zastosowania u wielu pacjentów. Problemem jest również niedostateczna świadomość społeczna objawów udaru, co opóźnia zgłoszenie się do szpitala. Wyzwanie stanowią także powikłania neurologiczne (afazja, niedowłady, zaburzenia poznawcze) i ogólnoustrojowe (zakażenia, zakrzepica żył głębokich). Istotną trudnością jest również skuteczna profilaktyka wtórna i kompleksowa rehabilitacja, wymagająca zaangażowania interdyscyplinarnego zespołu oraz długotrwałej terapii.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl