rak nabłonkowy pęcherza moczowego ograniczony do błony śluzowej
Wskazanie

Rak nabłonkowy pęcherza moczowego ograniczony do błony śluzowej (carcinoma in situ, CIS) to postać raka nieprzekraczająca błony podstawnej, która charakteryzuje się wysokim ryzykiem progresji do inwazyjnego raka pęcherza. Jest to płaski nowotwór wysokiego stopnia złośliwości, który może występować jako zmiana izolowana lub towarzyszyć innym nowotworom pęcherza moczowego. CIS często jest niewidoczny podczas standardowej cystoskopii, co sprawia, że jego wykrycie stanowi wyzwanie diagnostyczne.

Diagnostyka raka nabłonkowego pęcherza moczowego ograniczonego do błony śluzowej obejmuje cystoskopię (najlepiej z zastosowaniem techniki wąskopasmowej NBI lub fluorescencyjnej PDD), badanie cytologiczne moczu oraz biopsję. Ze względu na wysokie ryzyko nawrotu i progresji, pacjenci wymagają ścisłego nadzoru onkologicznego z regularnymi cystoskopiami kontrolnymi co 3 miesiące w pierwszych 2 latach obserwacji.

W leczeniu CIS pęcherza moczowego podstawową metodą jest immunoterapia dopęcherzowa BCG (w Polsce dostępny preparat BCG Medac). W przypadkach nawrotu po immunoterapii BCG stosuje się chemioterapię dopęcherzową z zastosowaniem mitomycyny C (Mitomycin C Kyowa), gemcytabiny (Gemcitabine Accord, Gemcitabine Kabi, Gemsol) lub doksorubicyny (Adriblastina, Doxorubicin Ebewe). U pacjentów z nawrotem po BCG w ostatnich latach wprowadzono do terapii pembrolizumab (Keytruda) jako leczenie systemowe.

Największym wyzwaniem w leczeniu CIS pęcherza moczowego jest wysoki odsetek nawrotów, sięgający nawet 40-60% pomimo odpowiedniego leczenia dopęcherzowego. Trudności sprawia również prawidłowa diagnostyka, gdyż zmiany typu CIS mogą być niewidoczne przy standardowej cystoskopii. Dodatkowym problemem jest ryzyko progresji do raka inwazyjnego, które wynosi około 30-50% w ciągu 5 lat od rozpoznania. W przypadku niepowodzenia leczenia zachowawczego i nawracających zmian typu CIS, konieczne może być rozważenie radykalnej cystektomii, co wiąże się z istotnymi zmianami w jakości życia pacjenta.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 23.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl