przewlekła biegunka pochodzenia bakteryjnego
Wskazanie

Przewlekła biegunka pochodzenia bakteryjnego to utrzymujące się przez ponad 4 tygodnie częste oddawanie luźnych lub wodnistych stolców, spowodowane przez bakteryjne patogeny jelitowe. Najczęściej wywołują ją bakterie takie jak Campylobacter jejuni, niektóre szczepy Escherichia coli (szczególnie enteroagregacyjne i enteroinwazyjne), Yersinia enterocolitica, Clostridium difficile, czy Salmonella w przypadkach przewlekłego nosicielstwa.

W diagnostyce kluczowe znaczenie mają badania mikrobiologiczne kału (posiewy, testy na obecność toksyn C. difficile), badania serologiczne oraz techniki molekularne (PCR). Istotne jest także wykonanie badań endoskopowych z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego, aby wykluczyć inne przyczyny przewlekłej biegunki, takie jak nieswoiste zapalenia jelit.

W leczeniu stosuje się antybiotykoterapię celowaną, uzależnioną od zidentyfikowanego patogenu. W przypadku zakażeń Campylobacter zastosowanie znajdują azytromycyna (Azithromycin, Sumamed) lub ciprofloksacyna (Cipronex, Proxacin). Przy infekcjach wywołanych przez C. difficile lekami pierwszego wyboru są metronidazol (Metronidazol, Metronid) w łagodniejszych przypadkach oraz wankomycyna (Vancomycin, Edicin) lub fidaksomycyna (Dificlir) w cięższych i nawrotowych postaciach. W przypadku przewlekłych zakażeń Salmonella stosuje się ciprofloksacynę lub kotrimoksazol (Bactrim, Biseptol).

Największym wyzwaniem w leczeniu przewlekłej biegunki bakteryjnej jest narastająca oporność patogenów na antybiotyki, szczególnie widoczna w przypadku fluorochinolonów u Campylobacter czy szczepów ESBL-dodatnich E. coli. Dodatkową trudność stanowią nawroty zakażenia C. difficile, które mogą występować u 20-30% pacjentów po pierwszym epizodzie. Problematyczne są również powikłania, takie jak zespół jelita drażliwego poinfekcyjny, rozwijający się u części pacjentów po przebytym ostrym epizodzie biegunki bakteryjnej.

Istotnym elementem terapii jest również uzupełnianie płynów i elektrolitów oraz stosowanie probiotyków (np. Lactoral, Acidolac, Enterol, Lacidofil), które mogą przyspieszać eradykację patogenów i skracać czas trwania objawów. W przypadkach przewlekłych zakażeń, szczególnie C. difficile opornych na standardowe leczenie, rozważa się przeszczep mikrobioty jelitowej jako skuteczną metodę terapeutyczną.