owrzodzenie w przebiegu niewydolności krążenia żylnego kończyn dolnych
Wskazanie

Owrzodzenie w przebiegu niewydolności krążenia żylnego kończyn dolnych to przewlekła rana skórna, najczęściej zlokalizowana w okolicy kostek przyśrodkowych, która powstaje na skutek długotrwałego zastoju krwi żylnej. Jest to zaawansowane powikłanie przewlekłej niewydolności żylnej (PNŻ), dotykające około 1-2% populacji dorosłych, ze zwiększoną częstotliwością u osób po 65. roku życia.

Patogeneza owrzodzeń żylnych wiąże się z nadciśnieniem żylnym, które prowadzi do zmian zapalnych w naczyniach mikrokrążenia, wycieku płynu i białek do tkanek, oraz zaburzeń w dostarczaniu tlenu i składników odżywczych. W konsekwencji dochodzi do uszkodzenia tkanek i powstania trudno gojącej się rany.

Leczenie owrzodzeń żylnych wymaga kompleksowego podejścia. Podstawą terapii jest kompresoterapia z wykorzystaniem bandaży uciskowych (np. Sigvaris, Jobst, Medi) lub pończoch/podkolanówek uciskowych II lub III klasy ucisku. W miejscowym leczeniu ran stosuje się opatrunki specjalistyczne dobrane do fazy gojenia, np. alginiany (Kaltostat, Sorbalgon), hydrokoloidy (Granuflex, Comfeel), pianki (Mepilex, Biatain), opatrunki z jonami srebra (Aquacel Ag, Atrauman Ag) czy błony poliuretanowe (Tegaderm, Opsite).

Farmakoterapia ogólna obejmuje stosowanie leków flebotropowych, takich jak: mikronizowana diosmina (Diosminum, Diosminex, Dioxetin), hesperydyna (preparaty złożone: Detralex, Daflon), escyna (Aescin, Reparil), rutyna i jej pochodne (Venoruton, Rutinoscorbin), czy wyciągi z ruszczyka (Cyclo 3 Fort). W przypadku infekcji owrzodzeń stosuje się antybiotykoterapię celowaną.

Największe trudności w leczeniu owrzodzeń żylnych obejmują: długi czas gojenia (często 6-12 miesięcy), wysoką nawrotowość (do 70% w ciągu 5 lat), niski poziom przestrzegania zaleceń dotyczących kompresoterapii przez pacjentów, obecność biofilmu bakteryjnego utrudniającego gojenie oraz współistniejące choroby (cukrzyca, otyłość, niedożywienie), które opóźniają proces regeneracji tkanek. Dodatkowym wyzwaniem jest dostępność i koszt specjalistycznych opatrunków oraz potrzeba regularnych wizyt kontrolnych w celu monitorowania postępu leczenia.

W przypadkach opornych na leczenie zachowawcze, rozważa się metody zabiegowe: skleroterapię, ablację laserową lub radiofrekwencyjną niewydolnych żył, czy zabiegi chirurgiczne (np. crossektomia, stripping). U pacjentów z długotrwałymi, niepoddającymi się leczeniu owrzodzeniami, stosuje się również przeszczepy skóry lub substytuty skóry (np. Apligraf, Oasis).