ostre zakażenie gardła
Wskazanie

Ostre zakażenie gardła, określane także jako ostre zapalenie gardła (łac. pharyngitis acuta), to stan zapalny błony śluzowej gardła, najczęściej spowodowany przez infekcje wirusowe (około 70-85% przypadków) lub bakteryjne (15-30%). Głównym czynnikiem bakteryjnym jest paciorkowiec beta-hemolizujący grupy A (Streptococcus pyogenes), natomiast wśród wirusów dominują rhinowirusy, adenowirusy, koronawirusy oraz wirusy grypy i paragrypy.

Typowe objawy ostrego zakażenia gardła to ból gardła (odynofagia), uczucie suchości, drapania lub „przeszkody” w gardle, trudności w przełykaniu, zaczerwienienie i obrzęk błony śluzowej gardła, powiększenie migdałków podniebiennych (często z nalotem), a także powiększenie węzłów chłonnych szyjnych. W przypadku zakażeń bakteryjnych, zwłaszcza paciorkowcowych, objawy są zazwyczaj bardziej nasilone, często z towarzyszącą gorączką powyżej 38°C, silnym bólem gardła i charakterystycznym białawym nalotem na migdałkach.

W leczeniu ostrego zakażenia gardła stosuje się przede wszystkim leki objawowe. Wśród dostępnych w Polsce preparatów znajdują się leki przeciwbólowe i przeciwzapalne (Nurofen, Ibuprom, Paracetamol, Pyralgina), preparaty miejscowo znieczulające (Tantum Verde, Cholinex, Strepsils, Septolete, Neoseptolete, Chlorchinaldin) oraz leki łagodzące podrażnienia błony śluzowej (Isla-Mint, Isla-Moos, Solvo Pulvituss). W przypadku potwierdzenia etiologii bakteryjnej, szczególnie paciorkowcowej, stosuje się antybiotykoterapię, najczęściej penicylinę (Ospen), amoksycylinę (Amotaks, Duomox, Ospamox) lub w przypadku alergii na penicyliny – makrolidy (Sumamed, Azimycin, Azibiot, Klacid, Fromilid) czy klindamycynę (Dalacin C, Klimicin).

Największe trudności w leczeniu ostrego zakażenia gardła związane są z właściwym rozpoznaniem etiologii (wirusowa vs. bakteryjna), co ma kluczowe znaczenie dla decyzji o wdrożeniu antybiotykoterapii. Nadużywanie antybiotyków w infekcjach wirusowych prowadzi do narastania antybiotykooporności. Pomocne w rozpoznaniu mogą być skale diagnostyczne (np. skala Centora/McIsaaca) oraz szybkie testy wykrywające antygen paciorkowca. Dodatkowym wyzwaniem jest zapobieganie powikłaniom po zakażeniach paciorkowcowych, takim jak gorączka reumatyczna czy kłębuszkowe zapalenie nerek, co wymaga odpowiednio długiej i skutecznej antybiotykoterapii w przypadku potwierdzenia tej etiologii.