objawy występujące w dolnym odcinku dróg moczowych związane z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego
Wskazanie

Objawy występujące w dolnym odcinku dróg moczowych (LUTS – Lower Urinary Tract Symptoms) związane z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego (BPH – Benign Prostatic Hyperplasia) są bardzo powszechnym problemem u mężczyzn po 50. roku życia. Wraz z wiekiem gruczoł krokowy stopniowo powiększa się, co prowadzi do ucisku na cewkę moczową i pojawienia się charakterystycznych objawów.

Do najczęstszych objawów LUTS/BPH należą: częstomocz, nokturię (konieczność oddawania moczu w nocy), zwlekanie z rozpoczęciem mikcji, osłabiony strumień moczu, uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza, przerywany strumień moczu oraz nagłe parcia na mocz. Objawy te można podzielić na objawy fazy gromadzenia (związane z fazą napełniania pęcherza) oraz objawy fazy mikcji (związane z fazą opróżniania pęcherza).

W leczeniu LUTS/BPH stosuje się kilka grup leków. Alfa-adrenolityki, takie jak Doxazosin (Doxar, Kamiren, Cardura), Alfuzosin (Dalfaz, Alfurion), Tamsulosin (Omnic, Fokusin, Tanyz) oraz Silodosin (Silodyx, Urorec), są lekami pierwszego wyboru. Działają one poprzez rozluźnienie mięśni gładkich gruczołu krokowego, szyi pęcherza i cewki moczowej, co prowadzi do poprawy odpływu moczu.

Drugą istotną grupą są inhibitory 5-alfa-reduktazy, jak Finasteryd (Finaster, Proscar) i Dutasteryd (Adadut, Avodart), które zmniejszają objętość gruczołu krokowego poprzez hamowanie przemiany testosteronu do dihydrotestosteronu. Często stosuje się też terapię skojarzoną alfa-adrenolitykiem i inhibitorem 5-alfa-reduktazy, szczególnie u pacjentów z większym gruczołem krokowym i wyższym ryzykiem progresji choroby.

W przypadku dominujących objawów z fazy gromadzenia (częstomocz, nokturia, parcia naglące) stosuje się również leki antycholinergiczne (Solifenacyna – Vesicare, Tolterodyna – Detrusitol) lub agonistów receptora β3-adrenergicznego (Mirabegron – Betmiga). Coraz częściej w terapii LUTS/BPH wykorzystuje się także inhibitory fosfodiesterazy typu 5, jak Tadalafil (Cialis, Adcirca), szczególnie u pacjentów z współistniejącymi zaburzeniami erekcji.

Największymi trudnościami w leczeniu LUTS/BPH są: konieczność przewlekłego stosowania leków, potencjalne działania niepożądane (zwłaszcza zaburzenia seksualne przy stosowaniu inhibitorów 5-alfa-reduktazy), niepełna odpowiedź na leczenie oraz progresja choroby pomimo farmakoterapii. Istotnym problemem jest również leczenie pacjentów z chorobami współistniejącymi i stosujących inne leki, co zwiększa ryzyko interakcji lekowych. U części pacjentów, pomimo optymalnej farmakoterapii, może być konieczne leczenie zabiegowe (TURP, laser, stenty, embolizacja tętnic prostaty) z powodu nasilających się objawów, zatrzymania moczu lub powikłań BPH jak kamica czy nawracające infekcje.