niedrożność przewodów trzustkowych lub żółciowych spowodowana przez nowotwór
Wskazanie

Niedrożność przewodów trzustkowych lub żółciowych spowodowana przez nowotwór jest poważnym stanem klinicznym, który najczęściej występuje w przebiegu raka trzustki, dróg żółciowych (cholangiocarcinoma) lub raka brodawki Vatera. Blokada przewodów trzustkowych może prowadzić do ostrego zapalenia trzustki, podczas gdy niedrożność dróg żółciowych powoduje żółtaczkę mechaniczną, świąd skóry oraz potencjalnie zapalenie dróg żółciowych.

Diagnostyka obejmuje badania obrazowe, takie jak ultrasonografia, tomografia komputerowa, cholangiopankreatografia rezonansu magnetycznego (MRCP) oraz endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna (ERCP). Wartościowym badaniem jest również endoskopowa ultrasonografia (EUS), która umożliwia ocenę stopnia zaawansowania nowotworu i pobranie materiału do badania histopatologicznego.

W leczeniu niedrożności stosuje się metody endoskopowe, polegające na założeniu stentów do dróg żółciowych lub trzustkowych. W Polsce stosowane są stenty metalowe samorozprężalne (np. Wallflex, Niti-S, Evolution) oraz stenty z tworzywa sztucznego (np. Cotton-Leung, Amsterdam). W przypadku braku możliwości leczenia endoskopowego wykonuje się zabiegi przezskórnego drenażu dróg żółciowych (PTCD) lub procedury chirurgiczne, takie jak zespolenia omijające.

Farmakoterapia obejmuje leki przeciwbólowe (np. Paracetamol, Tramadol, Fentanyl), leki przeciwświądowe (np. Cholestil, Entocort) oraz enzymy trzustkowe (np. Kreon, Lipancrea, Pangrol) przy współistniejącej niewydolności zewnątrzwydzielniczej trzustki. Leczenie przeciwnowotworowe może obejmować chemioterapię (np. schematy oparte o Gemzar, Abraxane, Folfirinox) lub radioterapię.

Największe trudności w leczeniu pacjentów z niedrożnością nowotworową przewodów trzustkowych lub żółciowych wiążą się z późnym rozpoznaniem choroby podstawowej, kiedy proces nowotworowy jest już zaawansowany i nieoperacyjny. Dodatkowo, częste są powikłania związane z protezowaniem dróg żółciowych, takie jak zapalenie dróg żółciowych, niedrożność stentu czy jego migracja. Wyzwaniem pozostaje również kontrola bólu, który często jest trudny do opanowania, oraz leczenie wyniszczenia nowotworowego, które towarzyszy zaawansowanym stadiom choroby. Ponadto, jakość życia pacjentów jest znacząco obniżona przez uciążliwe objawy, takie jak świąd skóry, biegunki tłuszczowe czy nawracające epizody gorączki związane z zakażeniami dróg żółciowych.