grzybicze zakażenie ucha środkowego
Wskazanie

Grzybicze zakażenie ucha środkowego (otomykoza) to infekcja wywołana przez grzyby, najczęściej z rodzaju Aspergillus lub Candida, która dotyczy struktur ucha środkowego. Zakażenie to występuje znacznie rzadziej niż grzybica ucha zewnętrznego, zwykle rozwija się wtórnie do przewlekłego zapalenia ucha środkowego lub jako powikłanie po zabiegach chirurgicznych ucha. Czynnikami predysponującymi są również przewlekła antybiotykoterapia, immunosupresja, cukrzyca oraz długotrwałe stosowanie kortykosteroidów.

Typowe objawy obejmują ból ucha, uczucie pełności, niedosłuch przewodzeniowy, świąd oraz wyciek z ucha o charakterystycznym wyglądzie (najczęściej biały, serowaty lub ciemny, przypominający pleśń). Diagnostyka opiera się na badaniu otoskopowym, podczas którego można zauważyć typowe naloty grzybicze, oraz badaniu mikrobiologicznym wydzieliny z ucha z hodowlą w kierunku grzybów i określeniem ich wrażliwości na leki przeciwgrzybicze.

W leczeniu grzybiczego zakażenia ucha środkowego stosuje się przede wszystkim miejscowe leki przeciwgrzybicze. W Polsce dostępne są preparaty zawierające nystatynę (Nystatynum TZF), klotrymazol (Clotrimazolum GSK, Canesten), natamycynę czy mikonazol. W przypadkach rozległych zakażeń lub u pacjentów z obniżoną odpornością konieczne może być dołączenie leczenia ogólnego z zastosowaniem flukonazolu (Fluconazole Polfarmex, Flukonazol Actavis), itrakonazolu (Orungal, Itrax) lub worikonazolu (VFEND).

Istotną częścią terapii jest dokładne oczyszczanie ucha z zalegającej wydzieliny i złogów grzybiczych, co może wymagać mikroodsysania pod kontrolą mikroskopu. W przypadkach przewlekłych lub nawracających czasem konieczne jest chirurgiczne usunięcie zakażonych tkanek.

Największe trudności w leczeniu grzybiczego zakażenia ucha środkowego to przede wszystkim problem z eradykacją patogenu, zwłaszcza w przypadku występowania biofilmu grzybiczego. Wyzwaniem jest również uzyskanie odpowiedniego stężenia leku przeciwgrzybiczego w strukturach ucha środkowego oraz zapewnienie odpowiednio długiego czasu terapii. Częstym problemem jest też nawrotowość zakażeń, szczególnie u pacjentów z czynnikami predysponującymi. Dodatkową trudność stanowi różnicowanie z bakteryjnym zapaleniem ucha środkowego oraz konieczność regularnej, często długotrwałej kontroli otolaryngologicznej.