blokada zewnątrzoponowa krzyżowa
Wskazanie

Blokada zewnątrzoponowa krzyżowa (inaczej blokada krzyżowa lub blok krzyżowy) to technika znieczulenia regionalnego, w której środek znieczulający jest podawany do przestrzeni zewnątrzoponowej okolicy krzyżowej kręgosłupa przez rozwór krzyżowy. Metoda ta jest szczególnie przydatna w zabiegach operacyjnych obejmujących obszar krocza, odbytu, odbytnicy oraz dolnych kończyn.

Wskazania do zastosowania blokady zewnątrzoponowej krzyżowej obejmują zabiegi operacyjne w obrębie krocza (np. operacje hemoroidów, przetok okołoodbytniczych), zabiegi urologiczne (np. cystoskopia, przezcewkowa resekcja gruczołu krokowego), zabiegi ginekologiczne oraz niektóre zabiegi ortopedyczne dolnych kończyn. Jest również stosowana w leczeniu przewlekłego bólu krocza oraz jako metoda analgezji porodowej, choć w tym ostatnim przypadku częściej stosuje się klasyczną blokadę zewnątrzoponową lędźwiową.

Do wykonania blokady zewnątrzoponowej krzyżowej najczęściej stosuje się leki z grupy amidowych środków znieczulających miejscowo, takie jak: Bupivacainum (Marcaine, Bupivacaine WZF), Lidocainum (Lidocain, Lignocainum), Ropivacainum (Naropin) czy Levobupivacainum (Chirocaine). Często dodaje się również opioidy, np. Fentanyl (Fentanyl WZF), aby wydłużyć czas działania znieczulenia i zwiększyć jego skuteczność przeciwbólową.

Największe trudności podczas wykonywania blokady zewnątrzoponowej krzyżowej związane są z anatomią pacjenta – u osób otyłych czy z deformacjami kręgosłupa identyfikacja rozworu krzyżowego może być utrudniona. Istnieje również ryzyko powikłań, takich jak przypadkowe nakłucie opony twardej i przedostanie się środka znieczulającego do przestrzeni podpajęczynówkowej, co może prowadzić do zbyt wysokiego znieczulenia. Inne trudności obejmują niecałkowite znieczulenie wymagające dodatkowej analgezji, hipotonię (spadek ciśnienia tętniczego) oraz zatrzymanie moczu. U pacjentów stosujących leki przeciwkrzepliwe konieczna jest odpowiednia modyfikacja terapii przed zabiegiem, aby zminimalizować ryzyko krwawienia do przestrzeni zewnątrzoponowej.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl