Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Węglan wapnia

Wpływ węglanu wapnia na płodność, ciążę i laktację

Węglan wapnia (Calcii carbonas) jest powszechnie stosowaną substancją aktywną w preparatach dostarczających jony wapnia do organizmu. Występuje w wielu produktach leczniczych, zarówno jako pojedyncza substancja czynna (Calperos), jak i w preparatach złożonych (Calcium Sandoz + Vitamin C, Gaviscon). Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące wpływu węglanu wapnia na płodność, ciążę oraz laktację, które lekarz powinien przekazać pacjentce w ciąży lub karmiącej piersią.¹

Wpływ na płodność

W odniesieniu do wpływu węglanu wapnia na płodność, dostępne dane kliniczne są ograniczone. W przypadku produktu Calcium Sandoz + Vitamin C brak jest danych dotyczących wpływu tego preparatu na płodność.² Podobnie, dla produktu Rexorubia (zawierającego Calcarea carbonica) również nie ma dostępnych danych w tym zakresie.³

W przypadku preparatów Gaviscon, badania niekliniczne wykazały, że alginian (jedna z substancji czynnych występująca razem z węglanem wapnia) nie wykazuje toksycznego wpływu na rozród i rozwój potomstwa. Badania kliniczne nie wskazują, aby produkt Gaviscon o smaku mięty wpływał negatywnie na płodność.⁴ Podobne wnioski dotyczą produktu Gaviscon Duo, gdzie badania niekliniczne wykazały, że alginian nie ma toksycznego wpływu na rozród i rozwój potomstwa, a badania kliniczne nie wykazują negatywnego wpływu tego produktu na płodność.⁵

Stosowanie węglanu wapnia w czasie ciąży

Węglan wapnia można stosować w okresie ciąży w przypadku niedoboru wapnia. Jest to szczególnie istotne, gdyż ciąża wiąże się ze zwiększonym zapotrzebowaniem na wapń.^{6 7}

Należy jednak zachować ostrożność przy stosowaniu preparatów wapnia w zaawansowanej ciąży. Jeśli pacjentka rozpoczyna przyjmowanie wapnia w trzecim trymestrze ciąży, jego dawka dobowa nie powinna być większa niż 1500 mg.⁸

Istotnym aspektem jest unikanie przedawkowania wapnia u kobiet w ciąży. Wynika to z możliwości niepożądanego wpływu utrzymującej się hiperkalcemii na rozwijający się płód.⁹

W przypadku preparatów Calperos (zawierających wyłącznie węglan wapnia), przy stosowaniu dawek leczniczych nie wykazano ryzyka zagrożenia dla płodu.¹⁰

Preparaty złożone zawierające węglan wapnia

Dane kliniczne dotyczące preparatów Gaviscon (zawierających węglan wapnia w połączeniu z innymi substancjami) są bardziej obszerne:

• Badania z udziałem ponad 500 kobiet w ciąży oraz dane postmarketingowe dla preparatu Gaviscon o smaku mięty Saszetki nie wskazują, aby substancje czynne wywoływały wady rozwojowe lub działały szkodliwie na płód/noworodka.¹¹
• Dla preparatu Gaviscon Duo, dane z ograniczonej liczby (300-1000) zastosowań produktu w okresie ciąży również nie wskazują na toksyczność rozwojową.¹²
• Otwarte badanie z udziałem grupy kontrolnej, obejmujące 146 kobiet w ciąży, nie wykazało żadnego istotnego niepożądanego wpływu preparatu Gaviscon o smaku mięty na przebieg ciąży lub zdrowie płodu/noworodka.¹³

Jednakże w przypadku preparatu Gaviscon Duo, ze względu na zawartość węglanu wapnia, zaleca się ograniczenie czasu leczenia tak bardzo, jak to możliwe.¹⁴

Dla preparatu Rexorubia, brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży, dlatego przed zastosowaniem należy skonsultować się z lekarzem.¹⁵

Stosowanie węglanu wapnia podczas karmienia piersią

Wapń może być stosowany w okresie karmienia piersią. Wapń przyjmowany w dawkach leczniczych nie powinien wywoływać działań niepożądanych u dzieci karmionych piersią.¹⁶

Należy jednak zaznaczyć, że wapń przenika do mleka kobiecego.¹⁷ W okresie karmienia piersią wzrasta zapotrzebowanie na wapń, a przy stosowaniu dawek leczniczych nie wykazano ryzyka zagrożenia dla noworodka.¹⁸

Preparaty złożone w okresie laktacji

W przypadku preparatów złożonych zawierających węglan wapnia:

• Gaviscon o smaku mięty Saszetki – nie wykazano wpływu substancji czynnych na noworodki/dzieci karmione piersią przez matki, które przyjmowały lek.¹⁹
• Gaviscon Duo – również nie wykazano wpływu substancji czynnych na noworodki/dzieci karmione piersią przez matki przyjmujące lek.²⁰
• Gaviscon o smaku mięty – na podstawie badań stwierdzono, że lek może być stosowany podczas laktacji.²¹

W przypadku produktu Rexorubia, nie badano wpływu na dzieci karmione piersią, dlatego przed zastosowaniem należy skonsultować się z lekarzem.²²

Zalecenia dla lekarzy dotyczące informowania pacjentek

Lekarz powinien przekazać kobiecie w ciąży lub karmiącej piersią następujące informacje dotyczące stosowania preparatów zawierających węglan wapnia:

1. Wapń jest niezbędnym składnikiem diety kobiet w ciąży i karmiących piersią ze względu na zwiększone zapotrzebowanie w tych okresach.²³
2. Preparaty wapnia można stosować w okresie ciąży w przypadku niedoboru tego pierwiastka.²⁴
3. Jeśli pacjentka rozpoczyna przyjmowanie wapnia w trzecim trymestrze ciąży, dawka dobowa nie powinna przekraczać 1500 mg.²⁵
4. Należy unikać przedawkowania wapnia u kobiet w ciąży ze względu na możliwość niepożądanego wpływu hiperkalcemii na rozwijający się płód.²⁶
5. Wapń przenika do mleka kobiecego, ale dawki lecznicze nie powinny wywoływać działań niepożądanych u dzieci karmionych piersią.²⁷
6. W przypadku preparatów złożonych (np. Gaviscon) zawierających węglan wapnia, zaleca się ograniczenie czasu leczenia tak bardzo, jak to możliwe, szczególnie w okresie ciąży.²⁸

Lekarz powinien również poinformować pacjentkę, że w przypadku braku szczegółowych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania niektórych preparatów zawierających węglan wapnia (np. Rexorubia) w okresie ciąży lub laktacji, należy zawsze skonsultować się z lekarzem przed ich zastosowaniem.²⁹