Właściwości farmakodynamiczne
Stront

Właściwości farmakodynamiczne strontu jako substancji aktywnej

Stront jest pierwiastkiem należącym do grupy farmakoterapeutycznej innych terapeutycznych produktów radiofarmaceutycznych, sklasyfikowanym kodem ATC: V10X. Jego znaczenie w medycynie nuklearnej wynika głównie z charakterystyki jego izotopu promieniotwórczego strontu-90 (90Sr), który jest emitentem promieniowania beta i ulega rozpadowi do itru-90 (90Y).¹

Właściwości rozpadu i charakterystyka emisji

Stront-90 jest długożyjącym izotopem promieniotwórczym, który rozpada się do itru-90. Ten z kolei jest emiterem wysokoenergetycznego promieniowania beta o maksymalnej energii 2,28 MeV. Okres półtrwania itru-90 wynosi 2,67 dnia (64,1 godzin), co ma kluczowe znaczenie dla planowania procedur terapeutycznych. Itr-90 powstający ze strontu-90 ostatecznie rozpada się do stabilnego cyrkonu-90 (90Zr).²

Zastosowanie kliniczne jako prekursor radiofarmaceutyczny

Stront-90, jako źródło itru-90, stanowi podstawę dla prekursorów radiofarmaceutycznych takich jak ItraPol. Produkty te występują w postaci roztworu chlorku itru w rozcieńczonym kwasie solnym i dostarczane są w stężeniach aktywności od 0,925 do 37 GBq na fiolkę, co odpowiada 46–1840 nanogramom itru.³

Produkty oparte na stroncie-90 i jego pochodnej itrze-90 charakteryzują się brakiem bezpośredniego działania farmakodynamicznego w postaci prekursora. Ich właściwości farmakodynamiczne ujawniają się dopiero po znakowaniu odpowiednich nośników biologicznych (przeciwciał, peptydów, mikrosfer), co determinuje ich specyficzne działanie terapeutyczne w organizmie.⁴

Mechanizm działania terapeutycznego

Działanie terapeutyczne strontu bazuje na wykorzystaniu promieniowania beta emitowanego przez jego pochodną itr-90. Promieniowanie to charakteryzuje się wysoką energią i stosunkowo krótkim zasięgiem w tkankach (maksymalnie 11 mm), co pozwala na precyzyjne dostarczanie dawki promieniowania do tkanek docelowych przy jednoczesnym zminimalizowaniu narażenia tkanek zdrowych. Po związaniu ze specyficznymi nośnikami biologicznymi, takie radiofarmaceutyki mogą selektywnie akumulować się w obszarach docelowych (np. guzach nowotworowych) i wywierać cytotoksyczne działanie poprzez uszkodzenie DNA komórek.⁵

Zastosowanie kliniczne radiofarmaceutyków opartych na stroncie

Radiofarmaceutyki znakowane itrem-90 (pochodną strontu-90) znajdują zastosowanie w różnych dziedzinach medycyny nuklearnej, w tym w:

• Radioterapii peptydowej receptorów (PRRT) w leczeniu guzów neuroendokrynnych
• Radioimmunoterap­ii nowotworów limfoproliferacyjnych
• Radioembolizacji guzów wątroby
• Radiosynowiorteziepatologii stawów

⁶

Należy podkreślić, że szczegółowe właściwości farmakodynamiczne konkretnych produktów radiofarmaceutycznych znakowanych itrem-90 są ściśle uzależnione od rodzaju molekuły nośnikowej poddanej znakowaniu, co decyduje o ich dystrybucji, wiązaniu z receptorami i ostatecznym efekcie terapeutycznym. Pełne informacje o właściwościach farmakodynamicznych poszczególnych produktów leczniczych znakowanych itrem-90 (pochodzącym ze strontu-90) są dostępne w odpowiednich Charakterystykach Produktów Leczniczych lub w ulotkach dołączonych do opakowań danych produktów leczniczych przeznaczonych do znakowania.⁷