Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Sodu wodorotlenek

Sodu wodorotlenek (NaOH) jest powszechnie stosowanym składnikiem pomocniczym w preparatach do żywienia pozajelitowego, pełniącym funkcję regulatora pH. W analizowanych produktach, takich jak Aminomel 10E (1,324 g/1000 ml, pH 6,0–6,3), Aminomel 12,5E (1,664 g/1000 ml, pH 6,0–6,3) oraz Nutriflex Lipid peri (0,800–1,600 g/1000 ml, pH 5,0–6,0 w zależności od objętości opakowania), NaOH wpływa na parametry fizykochemiczne roztworów, w tym osmolarność (920–1430 mOsm/l) i kwasowość miareczkową (18–30 mmol/l do pH 7,4). Zawartość jonów sodu w tych preparatach wynosi od 50 mmol do 100 mmol w Nutriflex Lipid peri oraz 69–87 mmol/l w Aminomel, co jest istotne dla utrzymania równowagi elektrolitowej podczas terapii dożylnej. Dane przedkliniczne nie wykazały specyficznych zagrożeń toksykologicznych związanych z NaOH stosowanym w tych dawkach i formach farmaceutycznych.

Brak specyficznych badań toksykologicznych dotyczących sodu wodorotlenku w analizowanych preparatach jest zgodny z regulacjami farmaceutycznymi, które nie wymagają szczegółowych testów dla substancji pomocniczych o dobrze znanym profilu bezpieczeństwa, zwłaszcza przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami klinicznymi. W przypadku Nutriflex Lipid peri badania przedkliniczne koncentrowały się na innych składnikach, takich jak olej sojowy, bez bezpośredniego uwzględnienia NaOH. Podsumowując, NaOH jako regulator pH i składnik formulacji w żywieniu pozajelitowym nie stanowi istotnego ryzyka toksykologicznego, a jego obecność jest uzasadniona koniecznością utrzymania stabilności fizykochemicznej i odpowiedniego składu jonowego preparatów.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania sodu wodorotlenku

Sodu wodorotlenek (NaOH) jest substancją pomocniczą występującą w wielu produktach leczniczych, w tym w preparatach zawierających aminokwasy stosowanych w żywieniu pozajelitowym. Analiza danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tej substancji wskazuje, że jest ona szeroko stosowana w farmacji jako regulator pH i składnik formulacji różnych leków.1 2 3

Stosowanie sodu wodorotlenku w formulacjach farmaceutycznych

W przeanalizowanych danych przedklinicznych dotyczących produktów leczniczych zawierających sodu wodorotlenek, substancja ta występuje jako składnik formulacji, pełniąc funkcję regulatora pH. W preparatach takich jak Aminomel 10E oraz Aminomel 12,5E, zawartość sodu wodorotlenku wynosi odpowiednio 1,324 g i 1,664 g na 1000 ml roztworu do infuzji.4 5 Natomiast w preparacie Nutriflex Lipid peri ilość sodu wodorotlenku różni się w zależności od wielkości opakowania i wynosi 0,800 g w opakowaniu 1250 ml, 1,200 g w opakowaniu 1875 ml oraz 1,600 g w opakowaniu 2500 ml.6

Bezpieczeństwo stosowania w świetle badań przedklinicznych

W dostępnych danych przedklinicznych dotyczących sodu wodorotlenku w kontekście produktów zawierających tę substancję nie wykazano specyficznych zagrożeń dla zdrowia, gdy jest on stosowany jako regulator pH w ilościach znajdujących się w analizowanych preparatach. Biorąc pod uwagę, że aminokwasy stanowiące główne substancje czynne w preparatach takich jak Aminomel czy Nutriflex są podstawowymi i powszechnymi składnikami metabolizowanymi przez ssaki, konwencjonalne badania dotyczące bezpieczeństwa nie były uznane za konieczne.7 8

W przypadku preparatu Nutriflex Lipid peri, który również zawiera sodu wodorotlenek, nie prowadzono specyficznych badań przedklinicznych z wykorzystaniem tego preparatu. Jednak zgodnie z dostępnymi danymi „nie należy spodziewać się toksycznego działania mieszaniny składników odżywczych podawanych w terapii substytucyjnej, w przypadku podawania preparatu zgodnie z zalecanym schematem dawkowania”.9

Wpływ sodu wodorotlenku na parametry fizjologiczne roztworu

Sodu wodorotlenek, jako składnik preparatów do żywienia pozajelitowego, wpływa na parametry fizykochemiczne roztworów, takie jak pH, osmolarność czy kwasowość miareczkowa. W analizowanych preparatach pH utrzymuje się w zakresie 5,0-6,3, co jest odpowiednie dla podawania dożylnego.10 11 12

Produkt leczniczy Zawartość sodu wodorotlenku (g/1000 ml) pH roztworu Teoretyczna osmolarność (mOsm/l) Kwasowość miareczkowa (mmol/l; do pH=7,4)
Aminomel 10E 1,324 6,0 – 6,3 1145 18 – 25
Aminomel 12,5E 1,664 6,0 – 6,3 1430 22 – 30
Nutriflex Lipid peri (1250 ml) 0,800 5,0 – 6,0 920
Nutriflex Lipid peri (1875 ml) 1,200 5,0 – 6,0 920
Nutriflex Lipid peri (2500 ml) 1,600 5,0 – 6,0 920

Brak specyficznych badań toksykologicznych

W analizowanych dokumentach nie znaleziono specyficznych danych dotyczących toksyczności sodu wodorotlenku z badań przedklinicznych. Jest to zgodne z ogólnym podejściem regulacyjnym, które nie wymaga szczegółowych badań toksykologicznych dla substancji pomocniczych o dobrze znanym profilu bezpieczeństwa, zwłaszcza gdy są stosowane w ilościach odpowiadających ustalonemu zastosowaniu w praktyce klinicznej.13 14

W przypadku preparatu Nutriflex Lipid peri zawierającego sodu wodorotlenek, badania przedkliniczne skupiały się głównie na potencjalnej toksyczności reprodukcyjnej związanej z innymi składnikami, takimi jak olej sojowy, który może zawierać fitoestrogeny.15 Jednakże te badania nie dotyczyły bezpośrednio sodu wodorotlenku jako składnika formulacji.

Bezpieczeństwo przedkliniczne w kontekście całościowej formulacji

Sodu wodorotlenek występujący w analizowanych produktach leczniczych stanowi składnik pomocniczy o funkcji regulującej pH i nie jest substancją czynną o bezpośrednim działaniu farmakologicznym. W związku z tym, jego bezpieczeństwo rozpatrywane jest w kontekście całościowej formulacji, a nie jako oddzielny czynnik ryzyka.16

W preparatach Aminomel 10E i Aminomel 12,5E, sodu wodorotlenek przyczynia się do utrzymania odpowiedniego składu jonowego, w szczególności jonów sodu (Na+), który w tych produktach wynosi odpowiednio 69 mmol/l (87 mEq/l) dla Aminomel 10E i 87 mmol/l (87 mEq/l) dla Aminomel 12,5E.17 18

Natomiast w przypadku preparatu Nutriflex Lipid peri, zawartość jonów sodu w gotowym do użycia preparacie wynosi 50 mmol w opakowaniu 1250 ml, 75 mmol w opakowaniu 1875 ml i 100 mmol w opakowaniu 2500 ml.19

Wnioski dotyczące bezpieczeństwa przedklinicznego

Na podstawie dostępnych danych przedklinicznych można stwierdzić, że sodu wodorotlenek jako składnik pomocniczy w analizowanych preparatach nie stanowi istotnego czynnika ryzyka toksykologicznego przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. Jego obecność w formulacjach farmaceutycznych jest uzasadniona koniecznością utrzymania odpowiedniego pH roztworu oraz zapewnienia fizjologicznego składu elektrolitowego.20 21

W świetle braku specyficznych badań toksykologicznych dla sodu wodorotlenku w analizowanych produktach, bezpieczeństwo tej substancji jest oparte na wieloletnim doświadczeniu klinicznym oraz na ogólnej zasadzie, że przy stosowaniu w zalecanych dawkach i zgodnie z przeznaczeniem, składniki pomocnicze o dobrze ustalonym profilu bezpieczeństwa nie wymagają szczegółowych badań przedklinicznych.

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl