Przedawkowanie
Sodu siarczan

Sodu siarczan, obecny w preparacie Plenvu w dawce 9 g (sodu siarczanu bezwodnego) na saszetkę, co odpowiada stężeniu 63,4 mmol/500 ml po rozpuszczeniu, jest stosowany do oczyszczania jelit przed procedurami diagnostycznymi i chirurgicznymi. Przedawkowanie tej substancji prowadzi do ciężkiej biegunki osmotycznej, skutkującej odwodnieniem oraz zaburzeniami wodno-elektrolitowymi, w tym hiponatremią, hipernatremią i hipokaliemią (odpowiednio 160,9 mmol/500 ml sodu i 13,3 mmol/500 ml potasu w dawce 1.). Zaburzenia te mogą wywołać hemodynamiczne komplikacje, zwłaszcza u pacjentów z chorobami nerek, sercowo-naczyniowymi oraz u osób w podeszłym wieku, u których mechanizmy kompensacyjne są ograniczone.

Przedawkowanie substancji sodu siarczan

Sodu siarczan jest substancją czynną stosowaną w preparatach do oczyszczania jelita przed procedurami diagnostycznymi i zabiegami chirurgicznymi. W produkcie leczniczym Plenvu występuje jako jeden z kluczowych składników, w saszetce z dawką 1. w ilości 9 g (w postaci sodu siarczanu bezwodnego), co odpowiada stężeniu 63,4 mmol/500 ml po rozpuszczeniu.1

Objawy przedawkowania sodu siarczanu

Przedawkowanie sodu siarczanu może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych związanych głównie z zaburzeniami wodno-elektrolitowymi. W przypadku niezamierzonego, istotnego przedawkowania preparatu Plenvu zawierającego sodu siarczan, obserwuje się przede wszystkim biegunkę o ciężkim nasileniu, która może skutkować odwodnieniem organizmu i zaburzeniami elektrolitowymi.2

Konsekwencje kliniczne przedawkowania

Przedawkowanie sodu siarczanu zawartego w preparacie Plenvu może prowadzić do następujących konsekwencji klinicznych:

  • Zaburzenia wodno-elektrolitowe – szczególnie związane z utratą sodu, potasu i innych elektrolitów wraz z biegunkową utratą płynów3
  • Odwodnienie – będące konsekwencją nasilonej biegunki i utraty płynów
  • Zaburzenia hemodynamiczne – mogące wystąpić w konsekwencji odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych

4

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania sodu siarczanu z preparatu Plenvu, kluczowe elementy postępowania terapeutycznego obejmują:

  1. Uzupełnienie płynów – dożylna lub doustna (jeśli możliwa) suplementacja płynów w celu wyrównania strat związanych z biegunką
  2. Wyrównanie zaburzeń elektrolitowych – w oparciu o wyniki badań laboratoryjnych
  3. Monitorowanie parametrów życiowych – ze szczególnym uwzględnieniem ciśnienia tętniczego, tętna i diurezy

5

Tabela objawów przedawkowania sodu siarczanu

Objaw przedawkowania Opis Potencjalny mechanizm Uwagi kliniczne
Biegunka o ciężkim nasileniu Częste, wodniste stolce w zwiększonej objętości Działanie osmotyczne sodu siarczanu powodujące zatrzymanie wody w świetle jelita i przyspieszenie perystaltyki Główny objaw przedawkowania, może prowadzić do odwodnienia
Zaburzenia elektrolitowe Nieprawidłowe stężenia sodu, potasu, chlorków i innych elektrolitów w surowicy Utrata elektrolitów z biegunkową treścią jelitową Wymaga monitorowania laboratoryjnego i korekcji
Odwodnienie Zmniejszona objętość płynów wewnątrznaczyniowych i pozanaczyniowych Utrata wody z przewodu pokarmowego w wyniku działania osmotycznego siarczanu sodu Może manifestować się suchością błon śluzowych, obniżonym ciśnieniem tętniczym, tachykardią
Hiponatremia lub hipernatremia Nieprawidłowe stężenie sodu w surowicy Zaburzenie równowagi pomiędzy utratą sodu a jego zawartością w preparacie (160,9 mmol/500 ml w dawce 1.) Wymaga monitorowania i korekcji w oparciu o stężenie sodu w surowicy
Hipokaliemia Obniżone stężenie potasu w surowicy Utrata potasu z biegunkową treścią jelitową przewyższająca jego zawartość w preparacie (13,3 mmol/500 ml w dawce 1.) Może prowadzić do zaburzeń rytmu serca i osłabienia mięśniowego

6 7

Szczególne grupy ryzyka przy przedawkowaniu

Szczególnej uwagi w przypadku przedawkowania sodu siarczanu wymagają pacjenci z:

  • Chorobami nerek – ze względu na ograniczoną zdolność do wyrównywania zaburzeń elektrolitowych
  • Chorobami sercowo-naczyniowymi – ze względu na ryzyko dekompensacji w przebiegu zaburzeń wodno-elektrolitowych
  • Osoby w podeszłym wieku – ze względu na fizjologicznie zmniejszone mechanizmy kompensacyjne

Zapobieganie przedawkowaniu

Aby zapobiec przedawkowaniu sodu siarczanu w preparacie Plenvu należy:

  • Ściśle przestrzegać zalecanego dawkowania i sposobu przygotowania preparatu
  • Unikać jednoczesnego stosowania innych preparatów zawierających sodu siarczan
  • Informować pacjentów o konieczności dokładnego odmierzania ilości i stężenia przygotowywanych roztworów
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl