Przedawkowanie
Oksbutynina

Przedawkowanie oksybutyniny, choć nie odnotowano przypadków przy podaniu do pęcherza moczowego (Oxybutynin Medice 1 mg/ml), stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, manifestujące się nasileniem działań niepożądanych na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), układ krążenia oraz układ oddechowy. Objawy obejmują od łagodnego niepokoju i zaczerwienienia, przez umiarkowane pobudzenie i spadek ciśnienia tętniczego, aż po ciężkie stany takie jak niewydolność krążenia, niewydolność oddechowa, porażenie mięśni oddechowych oraz śpiączkę zagrażającą życiu. W przypadku doustnego przedawkowania (Oxybutyninum Aflofarm) wskazane jest natychmiastowe płukanie żołądka, natomiast przy podaniu do pęcherza – opróżnienie pęcherza za pomocą cewnika.

Przedawkowanie oksybutyniny

Przedawkowanie oksybutyniny stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia pacjenta. Objawy przedawkowania wynikają przede wszystkim z nasilenia zwykle występujących działań niepożądanych substancji, szczególnie dotyczących ośrodkowego układu nerwowego (OUN), układu krążenia oraz układu oddechowego. 1 2

Warto zauważyć, że w przypadku produktu Oxybutynin Medice (1 mg/ml, roztwór do pęcherza moczowego) nie zgłoszono dotychczas żadnego przypadku przedawkowania oksybutyniny podawanej do pęcherza moczowego. 3 Niemniej jednak, znajomość objawów przedawkowania oraz protokołów postępowania jest niezbędna dla każdego lekarza stosującego tę substancję leczniczą.

Objawy przedawkowania

Objawy przedawkowania oksybutyniny obejmują szeroki zakres manifestacji klinicznych, które można podzielić na kilka głównych kategorii: zaburzenia OUN, zaburzenia układu krążenia oraz zaburzenia układu oddechowego. W najcięższych przypadkach mogą wystąpić porażenie oraz śpiączka. 4 5

Układ/system Objawy przedawkowania Nasilenie objawów
Ośrodkowy układ nerwowy (OUN) Niepokój Łagodne
Pobudzenie Umiarkowane
Zachowania psychotyczne Ciężkie
Układ krążenia Zaczerwienienie/uderzenia krwi Łagodne
Zmniejszenie ciśnienia tętniczego Umiarkowane
Niewydolność krążenia Ciężkie
Układ oddechowy i inne Niewydolność oddechowa Ciężkie
Porażenie Bardzo ciężkie
Śpiączka Zagrażające życiu

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku wystąpienia przedawkowania oksybutyniny konieczne jest natychmiastowe wdrożenie odpowiedniego postępowania terapeutycznego. Działania zależą od drogi podania leku oraz nasilenia objawów. 6

Postępowanie ogólne

W każdym przypadku przedawkowania oksybutyniny pacjent powinien być pod ścisłą obserwacją medyczną, a zastosowane leczenie powinno mieć charakter objawowy. 7 W przypadku ciężkiego przedawkowania wskazana jest hospitalizacja pacjenta oraz monitorowanie czynności układu sercowo-naczyniowego. 8

Szczegółowe protokoły postępowania

Postępowanie w przypadku przedawkowania oksybutyniny obejmuje następujące działania:

  • Dla oksybutyniny podawanej do pęcherza moczowego (Oxybutynin Medice): należy niezwłocznie opróżnić pęcherz za pomocą cewnika. 9
  • Dla oksybutyniny podawanej doustnie (Oxybutyninum Aflofarm): konieczne jest natychmiastowe wykonanie płukania żołądka. 10
Farmakoterapia w przedawkowaniu

W przypadku ciężkiego przedawkowania oksybutyniny należy wdrożyć odpowiednią farmakoterapię:

  • Fizostygmina – podawana w powolnym wstrzyknięciu dożylnym:
    • Dorośli: 0,5 do 2 mg, z możliwością powtórzenia wstrzyknięcia do maksymalnej dawki 5 mg fizostygminy. 11
    • Dzieci: 30 μg/kg masy ciała, z możliwością powtórzenia wstrzyknięcia do maksymalnej dawki 2 mg fizostygminy. 12
Leczenie objawowe

W zależności od występujących objawów przedawkowania, należy wdrożyć odpowiednie leczenie objawowe:

Monitorowanie pacjenta

Pacjent po przedawkowaniu oksybutyniny wymaga ścisłego monitorowania funkcji życiowych, ze szczególnym uwzględnieniem układu krążenia i układu oddechowego. 18 19

Należy regularnie kontrolować stan świadomości pacjenta, parametry hemodynamiczne oraz funkcje oddechowe. W zależności od nasilenia objawów przedawkowania oraz reakcji na zastosowane leczenie, może być konieczne przedłużone monitorowanie pacjenta na oddziale intensywnej terapii.

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl