Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
N-acetylo-L-tyrozyna
Produkty zawierające N-acetylo-L-tyrozynę, takie jak Aminomel 10E i Aminomel 12,5E, stosowane w żywieniu pozajelitowym wymagają szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko reakcji anafilaktycznych, powstawania osadów fosforanu wapnia w naczyniach płucnych (nawet przy braku soli fosforanowych w roztworze) oraz potencjalnych powikłań infekcyjnych związanych z cewnikami dożylnymi. W przypadku objawów niewydolności oddechowej lub reakcji nadwrażliwości infuzję należy natychmiast przerwać. Monitorowanie powinno obejmować kontrolę obecności osadów w zestawie infuzyjnym, równowagi wodno-elektrolitowej, osmolarności surowicy, równowagi kwasowo-zasadowej, stężenia glukozy oraz funkcji wątroby i nerek. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z zaburzeniami metabolizmu aminokwasów, niewydolnością wątroby (ryzyko hiperamonemii) oraz niewydolnością nerek, gdzie podanie może prowadzić do retencji sodu i potasu oraz kwasicy metabolicznej.
Specjalne ostrzeżenia dotyczące stosowania N-acetylo-L-tyrozyny
N-acetylo-L-tyrozyna, składnik produktów Aminomel 10E i Aminomel 12,5E, wymaga szczególnej uwagi podczas stosowania ze względu na potencjalne reakcje niepożądane oraz interakcje z innymi substancjami. Podczas podawania roztworów zawierających N-acetylo-L-tyrozynę oraz inne aminokwasy obserwowano reakcje anafilaktyczne/rzekomoanafilaktyczne i inne reakcje nadwrażliwości na infuzję. W przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów przedmiotowych lub podmiotowych reakcji nadwrażliwości, infuzja musi zostać natychmiast przerwana 1 2.
Ryzyko powstawania osadów w naczyniach płucnych
U pacjentów otrzymujących żywienie pozajelitowe zawierające N-acetylo-L-tyrozynę zgłaszano występowanie osadów w naczyniach płucnych, przy czym niektóre przypadki zakończyły się zgonem. Dodanie zbyt dużej ilości wapnia i fosforanów zwiększa ryzyko tworzenia się osadów fosforanu wapnia. Należy zauważyć, że osady zgłaszano nawet w przypadkach, gdy w roztworze nie było soli fosforanowych. Raportowano również obecność precypitatów w miejscach linii odległych od filtra umieszczonego na linii wlewu oraz podejrzenie tworzenia osadów in vivo 3.
W przypadku wystąpienia objawów niewydolności oddechowej, należy przerwać infuzję i rozpocząć diagnostykę medyczną. Poza kontrolą samego roztworu, należy okresowo sprawdzać obecność osadów w zestawie do infuzji i w cewniku 4.
Ryzyko zakażeń i sepsy
Podczas stosowania preparatów zawierających N-acetylo-L-tyrozynę w żywieniu pozajelitowym istnieje ryzyko zakażeń i sepsy związane ze stosowaniem cewników dożylnych, nieodpowiednim postępowaniem z cewnikami lub podaniem zakażonych roztworów. Czynnikami predysponującymi do wystąpienia powikłań infekcyjnych są m.in. stosowanie immunosupresji, hiperglikemia, niedożywienie oraz stan choroby podstawowej 5.
Zaleca się uważne monitorowanie objawów i wyników badań laboratoryjnych w celu wykrycia dreszczy/gorączki, leukocytozy, komplikacji technicznych związanych ze sprzętem do dostępu dożylnego oraz hiperglikemii, co może pomóc we wczesnym rozpoznaniu zakażenia. Liczbę powikłań septycznych można zmniejszyć poprzez zwiększenie nacisku na stosowanie technik aseptycznych podczas umieszczania i utrzymywania cewnika, a także w trakcie przygotowania płynów do żywienia 6.
Zespół ponownego odżywienia
Podczas podawania produktów zawierających N-acetylo-L-tyrozynę u pacjentów ciężko niedożywionych może wystąpić zespół ponownego odżywienia. Charakteryzuje się on przesunięciem potasu, fosforanów i magnezu do wnętrza komórek, ponieważ u pacjenta zaczynają przeważać przemiany anaboliczne. Dodatkowo może także wystąpić niedobór tiaminy oraz zatrzymanie płynów 7.
Takim powikłaniom można zapobiec przez uważne monitorowanie i powolne zwiększanie podaży substancji odżywczych, jednocześnie unikając przekarmiania 8.
Podrażnienie żył i osmolarność
Należy zachować ostrożność przy podawaniu roztworów hipertonicznych zawierających N-acetylo-L-tyrozynę do żyły obwodowej, ponieważ może to powodować podrażnienie żyły. Dodatkowo, wskazana jest ostrożność w przypadku podwyższonej osmolarności surowicy 9 10.
Nie należy podłączać opakowań seryjnie, aby uniknąć zatorów powietrznych spowodowanych resztkowym powietrzem zawartym w pierwszym opakowaniu 11.
Środki ostrożności dotyczące stosowania N-acetylo-L-tyrozyny
Monitorowanie stanu klinicznego i parametrów laboratoryjnych
Podczas leczenia z zastosowaniem N-acetylo-L-tyrozyny należy odpowiednio kontrolować sytuację kliniczną i stan pacjenta, co powinno obejmować określenie równowagi wodno-elektrolitowej, osmolarności surowicy, równowagi kwasowo-zasadowej, stężenia glukozy we krwi oraz czynności wątroby i nerek 12.
W szczególności, stan kliniczny i parametry laboratoryjne muszą być monitorowane u pacjentów z:
- zaburzeniami metabolizmu aminokwasów 13
- niewydolnością wątroby, z powodu ryzyka wystąpienia lub pogorszenia wcześniejszych zaburzeń neurologicznych w związku z hiperamonemią. Pacjentów z chorobą wątroby w wywiadzie lub niewydolnością wątroby należy monitorować w kierunku wystąpienia objawów hiperamonemii 14
- niewydolnością nerek, szczególnie w przypadku jednoczesnego występowania hiperkaliemii, z czynnikami ryzyka wystąpienia lub pogorszenia kwasicy metabolicznej lub z hiperazotemią w następstwie nieprawidłowego klirensu kreatyniny 15
Ryzyko przeciążenia płynami i zaburzenia elektrolitowe
W zależności od objętości płynu i szybkości infuzji, podanie dożylne produktów zawierających N-acetylo-L-tyrozynę może powodować:
- przeciążenie płynami, skutkujące nadmiernym nawodnieniem/hiperwolemią i np. stanami zastoju, w tym zastojem w krążeniu płucnym i obrzękami 16
- klinicznie istotne zaburzenia elektrolitowe i zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej 17
Stosowanie u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek
Produkty zawierające N-acetylo-L-tyrozynę należy podawać ze szczególną ostrożnością pacjentom z ciężką niewydolnością nerek. Podanie tych produktów tym pacjentom może skutkować retencją sodu i (lub) potasu 18.
Należy stosować z ostrożnością u pacjentów z niewydolnością nerek oraz uważnie monitorować status płynów i elektrolitów 19.
Ryzyko hiperamonemii
U pacjentów otrzymujących roztwory aminokwasów zawierające N-acetylo-L-tyrozynę może wystąpić zwiększenie stężenia amoniaku we krwi i hiperamonemia. U niektórych pacjentów może to wskazywać na istnienie wrodzonych zaburzeń metabolizmu aminokwasów lub niewydolność wątroby 20.
W zależności od stopnia nasilenia oraz etiologii, hiperamonemia może wymagać natychmiastowej interwencji. Jeśli wystąpią objawy hiperamonemii, należy przerwać podawanie produktu i ponownie ocenić stan kliniczny pacjenta 21.
Ryzyko azotemii
Podczas podawania pozajelitowo roztworów zawierających aminokwasy, w tym N-acetylo-L-tyrozynę, zgłaszano występowanie azotemii, która może wystąpić zwłaszcza przy niewydolności nerek 22.
Stosowanie u pacjentów z niewydolnością serca
Stosować z ostrożnością u pacjentów z obrzękiem płuc lub z niewydolnością serca. U tych pacjentów należy uważnie monitorować status płynów 23.
Niepożądane skutki metaboliczne
Należy pamiętać, że roztwory zawierające N-acetylo-L-tyrozynę są tylko jednym ze składników wymaganych w żywieniu pozajelitowym. Dla ustalenia całkowitego żywienia pozajelitowego musi być zapewniona równoczesna podaż składników energetycznych (uwzględniając odpowiednią podaż niezbędnych kwasów tłuszczowych), elektrolitów, witamin i pierwiastków śladowych 24.
Niepożądane skutki metaboliczne mogą wyniknąć z podania niewłaściwych substancji odżywczych, nadmiernej ich ilości lub niewłaściwej kompozycji dodatkowych składników względem potrzeb danego pacjenta 25.
Interakcje z ceftriaksonem
U pacjentów starszych niż 28 dni (w tym również dorosłych pacjentów) nie wolno podawać ceftriaksonu równocześnie przez tą samą linię do infuzji, co roztwory dożylne zawierające wapń, w tym produkty z N-acetylo-L-tyrozyną (np. poprzez łącznik typu Y) 26.
Jeśli do kolejnego podania używana jest ta sama linia infuzyjna, należy ją starannie przepłukać pomiędzy infuzjami odpowiednim, zgodnym farmaceutycznie roztworem. Ceftriaksonu nie wolno mieszać z roztworami zawierającymi wapń, w tym z produktami zawierającymi N-acetylo-L-tyrozynę 27.
Sytuacje, w których preparaty z N-acetylo-L-tyrozyną nie są wskazane
Preparaty zawierające N-acetylo-L-tyrozynę nie są wskazane do leczenia:
- zasadowicy hipochloremiczno-hipokaliemicznej i należy je stosować z ostrożnością u pacjentów z zasadowicą hipochloremiczno-hipokaliemiczną 28
- hipomagnezemii 29
- hipokalcemii 30
Nie są również przeznaczone do stosowania u pacjentów z hiperkaliemią 31.
Stosowanie u dzieci
Nie należy stosować produktów z N-acetylo-L-tyrozyną u niemowląt w wieku poniżej 2 lat, ponieważ ich skład aminokwasów nie spełnia wymagań stawianych preparatom dla tych pacjentów. U dzieci zaleca się stosowanie roztworów aminokwasów przeznaczonych do stosowania pediatrycznego 32 33.
Stosowanie u osób w podeszłym wieku
Zasadniczo, u pacjentów w podeszłym wieku dawkę preparatów zawierających N-acetylo-L-tyrozynę należy dobierać z ostrożnością, biorąc pod uwagę zwiększoną częstość występowania obniżonej czynności wątroby, nerek i serca, oraz choroby współistniejące i farmakoterapię 34 35.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania