Dawkowanie i sposób podawania
Kalcypotriol

Kalcypotriol, stosowany miejscowo w leczeniu łuszczycy, jest dostępny w różnych postaciach farmaceutycznych, takich jak żel (Betacal, Duosone), maść (Daivobet, Psotriol), piana (Enstilar) oraz krem (Wynzora). Dawkowanie zależy od lokalizacji zmian i wynosi zazwyczaj 1-4 g żelu na owłosioną skórę głowy lub cienką warstwę produktu na pozostałe obszary skóry, aplikowaną raz na dobę. Zalecane okresy leczenia to 4 tygodnie dla skóry owłosionej głowy i 8 tygodni dla innych obszarów, z maksymalną dawką dobową 15 g i powierzchnią leczoną nieprzekraczającą 30% powierzchni ciała. W przypadku Enstilar dopuszcza się leczenie podtrzymujące dwa razy w tygodniu, z przerwami 2-3 dni między aplikacjami. Po zakończeniu zalecanego okresu leczenia konieczna jest kontrola lekarska przed ewentualnym wznowieniem terapii. Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 18 lat oraz u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek lub wątroby ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.

Dawkowanie i sposób podawania kalcypotriolu

Kalcypotriol jest substancją aktywną stosowaną w leczeniu łuszczycy, często występującą w preparatach złożonych z betametazonem. Dawkowanie tej substancji zależy od postaci farmaceutycznej produktu leczniczego, lokalizacji zmian łuszczycowych oraz wieku pacjenta. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania i sposobu podawania kalcypotriolu w różnych postaciach farmaceutycznych.1

Schemat dawkowania kalcypotriolu

Produkty lecznicze zawierające kalcypotriol należy stosować na chorobowo zmienioną skórę raz na dobę. W zależności od lokalizacji zmian, zalecane są różne okresy leczenia:2

  • Owłosiona skóra głowy – zalecany okres leczenia wynosi 4 tygodnie
  • Pozostałe obszary skóry – zalecany okres leczenia wynosi 8 tygodni

1

W przypadku produktu leczniczego Enstilar stosowanego w leczeniu zaostrzeń, zaleca się stosowanie raz na dobę przez okres 4 tygodni. Po uzyskaniu odpowiedzi na leczenie, możliwe jest także długotrwałe leczenie podtrzymujące produktem Enstilar – wówczas należy go stosować dwa razy w tygodniu w dniach, które nie następują bezpośrednio po sobie, z 2-3 dniami przerwy między aplikacjami.3

Dla produktu Wynzora zalecany okres leczenia to maksymalnie osiem tygodni, a leczenie należy przerwać po osiągnięciu kontroli choroby.4

Jeżeli po zalecanym okresie leczenia konieczne jest kontynuowanie lub ponowne rozpoczęcie terapii, należy ją podjąć po kontroli lekarskiej i pod regularnym nadzorem lekarza.2 1

Dawka maksymalna i powierzchnia leczenia

Dla wszystkich produktów leczniczych zawierających kalcypotriol obowiązują następujące ograniczenia:1 2

  • Maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 15 g
  • Powierzchnia skóry leczonej produktami zawierającymi kalcypotriol nie powinna przekraczać 30% powierzchni ciała

5

W przypadku stosowania innych produktów leczniczych zawierających kalcypotriol jednocześnie z preparatem zawierającym tę substancję, całkowita ilość produktów leczniczych zawierających kalcypotriol nie może przekraczać 15 gramów na dobę.2 1

Dawkowanie w szczególnych lokalizacjach zmian łuszczycowych

Owłosiona skóra głowy

W przypadku stosowania produktu na owłosionej skórze głowy, dawkowanie jest następujące:1 2

  • Zazwyczaj od 1 g do 4 g żelu na dobę (4 g żelu odpowiada zawartości jednej łyżeczki)
  • Zalecany okres leczenia: 4 tygodnie

2

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek i wątroby

Nie badano bezpieczeństwa i skuteczności stosowania produktów leczniczych zawierających kalcypotriol u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek i u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby.1 5 2

Dzieci i młodzież

Nie określono bezpieczeństwa ani skuteczności stosowania produktów leczniczych zawierających kalcypotriol u dzieci w wieku poniżej 18 lat. Dostępne są aktualne dane dotyczące dzieci w wieku od 12 do 17 lat, jednak brak jest zaleceń dotyczących dawkowania dla tej grupy wiekowej.1 5 2

Sposób podawania

Produkty lecznicze zawierające kalcypotriol są przeznaczone do podania na skórę. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis prawidłowego sposobu stosowania tych produktów w zależności od postaci farmaceutycznej.1 2

Ogólne zasady stosowania

Ważne zalecenia dotyczące stosowania kalcypotriolu:1 2 4

  • Nie należy nakładać produktu bezpośrednio na twarz ani oczy
  • Produkt należy stosować wyłącznie na skórę objętą łuszczycą, a nie na zdrową skórę
  • Po użyciu produktu leczniczego należy dokładnie umyć ręce, aby uniknąć przypadkowego przeniesienia produktu na inne części ciała (zwłaszcza twarz, usta i oczy)
  • W celu uzyskania optymalnego działania, nie zaleca się brania prysznica czy kąpieli bezpośrednio po nałożeniu produktu

1 2

W przypadku produktu Wynzora zaleca się odczekanie ośmiu godzin od zastosowania produktu do wzięcia prysznica, aby uniknąć zmycia produktu ze skóry.4

Sposób stosowania żelu

W przypadku produktów w postaci żelu, takich jak Betacal czy Duosone, należy:1 2

  1. Wstrząsnąć tubę przed użyciem i zdjąć nakrętkę
  2. Wycisnąć żel na czysty palec lub bezpośrednio na miejsca dotknięte łuszczycą
  3. Nanieść produkt leczniczy na miejsca dotknięte łuszczycą za pomocą opuszków palców i delikatnie go rozetrzeć, aż skóra zostanie pokryta cienką warstwą żelu
  4. Nie bandażować, szczelnie przykrywać ani owijać leczonej skóry
  5. Dokładnie umyć ręce po użyciu produktu

1 2

Sposób stosowania piany na skórę

W przypadku produktu Enstilar w postaci piany na skórę, zaleca się:3

  1. Wstrząsnąć pojemnik przez kilka sekund przed użyciem
  2. Aplikować pianę poprzez wyciskanie, trzymając pojemnik przynajmniej 3 cm od skóry
  3. Pianę można wyciskać w każdej pozycji, za wyjątkiem pozycji poziomej
  4. Produkt powinien być wyciskany bezpośrednio na miejsca zmienione chorobowo i delikatnie wtarty

3

Maksymalna dawka dobowa produktu Enstilar nie powinna przekraczać 15 g. W wyniku jednego pełnego przyciśnięcia dozownika przez około 1 minutę jest dostarczane około 15 g produktu. Dwusekundowa aplikacja dostarcza około 0,5 g piany. Jako wskazówka – 0,5 g piany powinno wystarczyć do pokrycia powierzchni w przybliżeniu równej wielkości dorosłej dłoni.3

Sposób stosowania na owłosionej skórze głowy

W przypadku stosowania produktów leczniczych na owłosionej skórze głowy, należy przestrzegać następujących zaleceń:1 2

  1. Przed nałożeniem produktu na owłosioną skórę głowy należy rozczesać włosy, aby usunąć wszelkie luźne łuski
  2. Należy przechylić głowę, aby upewnić się, że produkt nie spływa po twarzy
  3. Pomocne może być przedzielenie włosów przed użyciem produktu
  4. Produkt należy nałożyć opuszkami palców na obszar dotknięty łuszczycą i delikatnie wmasować
  5. Mycie włosów przed nałożeniem produktu nie jest konieczne

1

W przypadku stosowania produktu Enstilar na owłosionej skórze głowy, produkt powinien zostać naniesiony na dłoń, a następnie zaaplikowany opuszkami palców na dotknięty chorobą obszar skóry głowy.3

W przypadku produktu Duosone, istnieją szczegółowe zalecenia dotyczące mycia włosów po aplikacji:2

  1. Należy pozostawić produkt na owłosionej skórze głowy przez całą noc lub dzień
  2. Podczas mycia głowy po aplikacji należy:
    • Nanieść łagodny szampon na suche włosy, zwłaszcza na powierzchnie, na które aplikowano produkt
    • Pozostawić szampon na owłosionej skórze głowy przez kilka minut przed umyciem
    • Umyć włosy jak zwykle
    • W razie potrzeby powtórzyć powyższe kroki raz lub dwa razy

2

Szczegółowa tabela dawkowania kalcypotriolu

Postać farmaceutyczna Lokalizacja zmian Dawkowanie Okres leczenia Maksymalna dawka dobowa Szczególne zalecenia
Żel (Betacal, Duosone) Owłosiona skóra głowy 1-4 g żelu raz na dobę (4 g odpowiada zawartości jednej łyżeczki) 4 tygodnie 15 g produktu, powierzchnia leczona ≤30% powierzchni ciała Rozczesać włosy przed aplikacją, przechylić głowę, ewentualnie przedzielić włosy
Żel (Betacal, Duosone) Pozostałe obszary skóry Cienka warstwa raz na dobę 8 tygodni Nie nakładać na twarz ani oczy, pozostawić na skórze przez całą noc lub dzień
Maść (Daivobet, Psotriol) Wszystkie obszary skóry dotknięte łuszczycą Cienka warstwa raz na dobę 4 tygodnie Nie nakładać bezpośrednio na twarz ani oczy
Piana na skórę (Enstilar) Wszystkie obszary skóry dotknięte łuszczycą Cienka warstwa raz na dobę
Leczenie podtrzymujące: dwa razy w tygodniu (nie dzień po dniu)
4 tygodnie Dwusekundowa aplikacja = 0,5 g piany (wystarcza na powierzchnię równą wielkości dorosłej dłoni)
Krem (Wynzora) Wszystkie obszary skóry dotknięte łuszczycą Cienka warstwa raz na dobę Maksymalnie 8 tygodni Odczekać 8 godz. od aplikacji do wzięcia prysznica

Uwaga: Dla wszystkich produktów leczniczych zawierających kalcypotriol: przed rozpoczęciem ponownego leczenia lub kontynuacją leczenia po zakończeniu zalecanego okresu, należy przeprowadzić kontrolę lekarską i kontynuować leczenie pod regularnym nadzorem lekarza.1 2 5

Informacje dodatkowe dotyczące dawkowania i stosowania

Podczas stosowania produktów leczniczych zawierających kalcypotriol należy zwrócić uwagę na następujące dodatkowe informacje:2 1

  • Po nałożeniu produktu należy unikać kontaktu z tekstyliami, które łatwo ulegają zabrudzeniu tłuszczem (np. jedwab)
  • Jeśli produkt przypadkowo dostanie się na zdrową skórę w pobliżu obszaru objętego łuszczycą i rozprzestrzeni się za daleko, należy go zetrzeć
  • Nie należy nakładać bandaży, szczelnych opatrunków ani opasek na leczone miejsca

1 2

Kalcypotriol wchodzi w skład produktów złożonych z betametazonem, występujących w różnych postaciach farmaceutycznych, takich jak: maść, żel, piana na skórę i krem. Wybór konkretnej postaci farmaceutycznej powinien zależeć od lokalizacji zmian łuszczycowych oraz preferencji pacjenta, zawsze pod nadzorem lekarza specjalisty.1 5 2 3 4

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl