Przedawkowanie
Felodypina
Przedawkowanie felodypiny, antagonisty kanałów wapniowych stosowanego w preparacie Plendil (tabletki o przedłużonym uwalnianiu 5 mg i 10 mg), prowadzi do nadmiernej wazodilatacji naczyń obwodowych, co manifestuje się głównie znacznym niedociśnieniem tętniczym oraz bradykardią. Objawy te wynikają z hemodynamicznego efektu rozszerzenia naczyń i mogą prowadzić do wstrząsu hipowolemicznego oraz niedokrwienia narządów. Głębokość objawów zależy od dawki, czasu od spożycia, indywidualnej wrażliwości pacjenta oraz obecności chorób współistniejących, zwłaszcza układu sercowo-naczyniowego. Ze względu na formę leku o przedłużonym uwalnianiu, istnieje ryzyko opóźnionych objawów, co wymaga długotrwałej obserwacji pacjenta.
Przedawkowanie felodypiny
Przedawkowanie felodypiny, substancji czynnej zawartej w preparacie Plendil (5 mg, 10 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu), niesie ze sobą istotne zagrożenia dla pacjenta wynikające z nadmiernego efektu rozszerzenia naczyń obwodowych. Mechanizm działania felodypiny jako antagonisty wapnia prowadzi w przypadku przedawkowania do nasilonej wazodilatacji, co może skutkować poważnymi konsekwencjami hemodynamicznymi.1
Objawy kliniczne przedawkowania
Przedawkowanie felodypiny manifestuje się przede wszystkim poprzez dwa główne objawy kliniczne będące bezpośrednim rezultatem nadmiernego rozszerzenia naczyń obwodowych:
- Znaczne niedociśnienie tętnicze – będące konsekwencją masywnej wazodilatacji obwodowej
- Bradykardia – występująca niekiedy jako wtórny objaw reakcji organizmu na głębokie niedociśnienie
2
Głębokość objawów klinicznych zależy od przyjętej dawki, czasu od spożycia, indywidualnej wrażliwości pacjenta oraz obecności schorzeń współistniejących, szczególnie tych wpływających na układ sercowo-naczyniowy.3
Postępowanie w przedawkowaniu
Leczenie przedawkowania felodypiny powinno być prowadzone w warunkach szpitalnych z możliwością stałego monitorowania parametrów życiowych pacjenta. Postępowanie terapeutyczne obejmuje następujące interwencje:4
Dekontaminacja przewodu pokarmowego
We wczesnej fazie przedawkowania wskazane jest zastosowanie:
- Węgla aktywnego – w celu związania pozostałej niewchłoniętej jeszcze substancji
- Płukania żołądka – procedurę należy wykonać wyłącznie przed upływem 1 godziny od przyjęcia leku, po tym czasie zabieg traci efektywność
5
Postępowanie w ciężkim niedociśnieniu
W przypadku wystąpienia znacznego spadku ciśnienia tętniczego należy wdrożyć kompleksowe leczenie objawowe obejmujące:6
- Modyfikację pozycji ciała – pacjenta należy ułożyć na plecach z uniesionymi nogami, co zwiększa powrót żylny i poprawia rzut serca
- W przypadku współistniejącej bradykardii podanie dożylne atropiny w dawce 0,5 do 1 mg
- Jeśli powyższe działania są niewystarczające, należy zwiększyć objętość krążącego osocza poprzez dożylne wlewy:
- Glukozy
- Soli fizjologicznej
- Dekstranu
- W przypadku braku odpowiedzi na wymienione interwencje można zastosować leki sympatykomimetyczne wykazujące dominujący wpływ na receptory alfa-1-adrenergiczne
7
Monitorowanie pacjenta po przedawkowaniu
Pacjent po przedawkowaniu felodypiny wymaga ścisłego monitorowania parametrów życiowych, w szczególności ciśnienia tętniczego, akcji serca oraz stanu świadomości. Zaleca się hospitalizację na oddziale intensywnej opieki medycznej lub intensywnego nadzoru kardiologicznego, co najmniej do czasu stabilizacji parametrów hemodynamicznych.8
| Objaw przedawkowania | Opis | Postępowanie |
|---|---|---|
| Znaczne niedociśnienie tętnicze | Podstawowy objaw wynikający z nadmiernego rozszerzenia naczyń obwodowych; może prowadzić do wstrząsu hipowolemicznego i niedokrwienia narządów |
– Ułożenie pacjenta na plecach z uniesionymi nogami – Podaż płynów dożylnych (glukoza, sól fizjologiczna, dekstran) – W ciężkich przypadkach leki sympatykomimetyczne α1-adrenergiczne |
| Bradykardia | Wtórny objaw występujący czasami jako konsekwencja głębokiego niedociśnienia; może nasilać objawy hipoperfuzji |
– Atropina dożylnie w dawce 0,5-1 mg – Monitorowanie EKG – W razie potrzeby czasowa stymulacja |
| Zawroty głowy, omdlenia | Wynik niedotlenienia mózgu na skutek spadku ciśnienia tętniczego |
– Pozycja leżąca – Tlenoterapia – Leczenie przyczynowe niedociśnienia |
| Objawy ze strony przewodu pokarmowego | Nudności, wymioty – mogą wynikać z działania ogólnoustrojowego lub miejscowego felodypiny |
– Węgiel aktywny (jeśli ≤1h od spożycia) – Płukanie żołądka (jeśli ≤1h od spożycia) – Leczenie przeciwwymiotne w razie potrzeby |
| Zaburzenia świadomości | Od senności do śpiączki – zależne od stopnia hipoperfuzji mózgowej |
– Stabilizacja parametrów hemodynamicznych – Monitorowanie stanu neurologicznego – Zabezpieczenie drożności dróg oddechowych |
Należy zwrócić szczególną uwagę na możliwość wystąpienia opóźnionych objawów przedawkowania ze względu na postać leku – Plendil występuje w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (5 mg i 10 mg). Oznacza to, że nawet po wstępnej stabilizacji stanu pacjenta może dojść do pogorszenia parametrów życiowych wraz z postępującym uwalnianiem substancji czynnej.9
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania