Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Enalapryl

Wpływ enalaprylu na ciążę

Stosowanie produktów leczniczych zawierających enalapryl (Benalapril, Enarenal, Enalapril Vitabalans, Coripren, Lercaprel) wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w ciąży ze względu na potencjalne zagrożenia dla płodu i noworodka. Inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE), do których należy enalapryl, mogą powodować poważne działania niepożądane w zależności od okresu ciąży.¹

Pierwszy trymestr ciąży

Nie zaleca się stosowania enalaprylu w pierwszym trymestrze ciąży. Dane epidemiologiczne dotyczące ryzyka działania teratogennego po ekspozycji na inhibitory ACE w pierwszym trymestrze ciąży nie są jednoznaczne, jednak nie można wykluczyć niewielkiego zwiększenia ryzyka wad wrodzonych.^{2 3}

Drugi i trzeci trymestr ciąży

Stosowanie inhibitorów ACE, w tym enalaprylu, jest bezwzględnie przeciwwskazane w drugim i trzecim trymestrze ciąży. Narażenie płodu na inhibitory ACE w tym okresie powoduje toksyczne działanie na rozwijający się organizm, które może manifestować się jako:^{4 5}

• Pogorszenie czynności nerek płodu
• Małowodzie
• Opóźnienie kostnienia czaszki
• Przykurcze kończyn
• Deformacje twarzoczaszki
• Hipoplazja płuc

⁶

Po urodzeniu, noworodki, których matki przyjmowały inhibitory ACE, mogą doświadczać poważnych powikłań, takich jak:⁷

• Niewydolność nerek
• Niedociśnienie tętnicze
• Hiperkaliemia (podwyższone stężenie potasu)

Zalecenia dla kobiet w ciąży lub planujących ciążę

U pacjentek planujących ciążę należy zastosować alternatywne leczenie przeciwnadciśnieniowe o ustalonym profilu bezpieczeństwa stosowania w ciąży, chyba że dalsze leczenie inhibitorami ACE jest niezbędne.⁸

W przypadku potwierdzenia ciąży należy natychmiast przerwać podawanie inhibitorów ACE i, jeśli jest to wskazane, należy rozpocząć leczenie alternatywne.⁹

Jeśli narażenie na inhibitory ACE wystąpiło od drugiego trymestru ciąży, zaleca się badanie ultrasonograficzne czynności nerek i czaszki płodu.¹⁰

Noworodki, których matki przyjmowały inhibitory ACE, należy ściśle obserwować ze względu na możliwość wystąpienia niedociśnienia tętniczego i innych powikłań.¹¹

Wpływ enalaprylu na laktację

Decyzję o stosowaniu enalaprylu u kobiet karmiących piersią należy podejmować ostrożnie, uwzględniając wiek dziecka i potrzebę leczenia matki. Dostępne dane farmakokinetyczne wskazują na bardzo małe stężenie enalaprylu w mleku matki.¹²

Karmienie piersią wcześniaków i noworodków

Nie zaleca się stosowania enalaprylu u kobiet karmiących piersią wcześniaki i noworodki przez kilka pierwszych tygodni po porodzie. Jest to spowodowane potencjalnym ryzykiem oddziaływania leku na:¹³

• Układ sercowo-naczyniowy dziecka
• Funkcję nerek dziecka

Dodatkowo, brak wystarczającego doświadczenia klinicznego w zakresie stosowania leku u tej grupy pacjentów zwiększa potencjalne ryzyko.¹⁴

Karmienie piersią starszych niemowląt

W przypadku starszych niemowląt stosowanie enalaprylu przez matkę karmiącą piersią można rozważyć, jeśli:¹⁵

• Leczenie jest konieczne dla matki
• Dziecko jest regularnie obserwowane pod kątem wystąpienia działań niepożądanych

W takiej sytuacji kluczowe jest monitorowanie stanu zdrowia niemowlęcia i niezwłoczne zgłaszanie lekarzowi jakichkolwiek niepokojących objawów.¹⁶

Wpływ enalaprylu na płodność

Dostępne dane dotyczące wpływu enalaprylu na płodność u ludzi są ograniczone. Nie przeprowadzono szczegółowych badań oceniających wpływ enalaprylu na płodność u ludzi.¹⁷

Badania toksycznego wpływu na rozród, przeprowadzone na zwierzętach, wskazują, że enalapryl nie wpływa w sposób istotny na płodność i zdolność rozrodu u szczurów.¹⁸

Leki skojarzone z enalaprylem

W przypadku preparatów zawierających lerkanidypinę (w skojarzeniu z enalaprylem, np. Coripren, Lercaprel), dane kliniczne dotyczące wpływu na płodność są również ograniczone. U niektórych pacjentów leczonych antagonistami wapnia zaobserwowano przemijające zmiany biochemiczne w główkach plemników, mogące utrudnić zapłodnienie. W przypadku, gdy wielokrotne próby zapłodnienia in vitro nie powiodły się i gdy nie znaleziono innego wyjaśnienia, jako przyczynę należy rozważyć wpływ antagonistów wapnia.¹⁹

Informacje, które lekarz musi przekazać kobiecie

Informacje dla kobiet w ciąży

Lekarz powinien poinformować pacjentkę w ciąży o następujących kwestiach:^{20 21}

• Konieczność natychmiastowego odstawienia enalaprylu w przypadku potwierdzenia ciąży
• Ryzyko teratogenne związane ze stosowaniem inhibitorów ACE, szczególnie w drugim i trzecim trymestrze ciąży
• Konieczność regularnych kontroli lekarskich i badań USG w przypadku ekspozycji na lek w ciąży
• Dostępne alternatywy terapeutyczne o lepszym profilu bezpieczeństwa dla kobiet w ciąży
• Konieczność ścisłej obserwacji noworodka po porodzie w przypadku przyjmowania leku przez matkę w trakcie ciąży

Informacje dla kobiet karmiących piersią

Lekarz powinien poinformować pacjentkę karmiącą piersią o:^{22 23}

• Przeciwwskazaniach do stosowania enalaprylu podczas karmienia piersią wcześniaków i noworodków w pierwszych tygodniach życia
• Możliwości rozważenia leczenia enalaprylem w przypadku starszych niemowląt, jeśli leczenie jest konieczne dla matki
• Konieczności obserwacji dziecka pod kątem wystąpienia objawów niepożądanych takich jak:
  • Obniżone ciśnienie tętnicze
  • Ograniczone wydalanie moczu
  • Nadmierna senność
  • Słabe przybieranie na wadze
• Natychmiastowym kontakcie z lekarzem w przypadku pojawienia się niepokojących objawów u dziecka

Informacje dla kobiet planujących ciążę

Kobietom planującym ciążę lekarz powinien przekazać:^{24 25}

• Informacje o konieczności zmiany leczenia na preparaty o udokumentowanym bezpieczeństwie stosowania w ciąży
• Potencjalne ryzyko wpływu leku na płodność w przypadku preparatów skojarzonych zawierających antagonistów wapnia
• Konieczność wcześniejszego zaplanowania zmiany terapii przed próbą zajścia w ciążę
• Zalecenie stosowania skutecznej antykoncepcji w przypadku kontynuowania leczenia enalaprylem

W przypadku stosowania leku Coripren lub Lercaprel (enalapryl + lerkanidypina), lekarz powinien podkreślić, że nie zaleca się stosowania tych produktów leczniczych u kobiet w wieku rozrodczym nie stosujących skutecznej metody antykoncepcji.²⁶