Przeciwwskazania stosowania
Enalapryl

Enalapryl, jako inhibitor konwertazy angiotensyny (ACE), jest skutecznym lekiem w terapii nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca oraz profilaktyce powikłań sercowo-naczyniowych. Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do jego stosowania są: nadwrażliwość na enalapryl lub inne inhibitory ACE, obrzęk naczynioruchowy w wywiadzie (w tym dziedziczny i idiopatyczny), a także ciąża w II i III trymestrze ze względu na ryzyko poważnych uszkodzeń płodu. Ponadto, enalapryl nie powinien być stosowany jednocześnie z sakubitrilem z walsartanem (z zachowaniem co najmniej 36-godzinnego odstępu) oraz z aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub GFR < 60 ml/min/1,73 m². W preparatach złożonych zawierających enalapryl i lerkanidypinę (np. Lercaprel, Coripren) dodatkowe przeciwwskazania obejmują ciężkie zaburzenia czynności wątroby i nerek (GFR < 30 ml/min), zaburzenia odpływu krwi z lewej komory, nieleczoną zastoinową niewydolność serca, niestabilną dławicę piersiową, niedawny zawał mięśnia sercowego oraz interakcje z silnymi inhibitorami CYP3A4, cyklosporyną i spożyciem grejpfrutów.

Przeciwwskazania stosowania enalaprylu

Enalapryl jest substancją czynną należącą do inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE), stosowaną głównie w leczeniu nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca oraz w profilaktyce niektórych powikłań sercowo-naczyniowych. Pomimo swojej skuteczności terapeutycznej, istnieją określone sytuacje kliniczne, w których stosowanie enalaprylu jest przeciwwskazane ze względu na podwyższone ryzyko wystąpienia działań niepożądanych lub interakcji z innymi lekami.1

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania enalaprylu jest nadwrażliwość na sam enalapryl lub jakikolwiek inny składnik preparatu. Dotyczy to zarówno nadwrażliwości na substancję czynną, jak i na inne inhibitory ACE. Lekarz powinien wykluczyć stosowanie enalaprylu u pacjentów, którzy wykazują reakcje alergiczne na tę grupę leków.2

Obrzęk naczynioruchowy

Istotnym przeciwwskazaniem do stosowania enalaprylu jest obrzęk naczynioruchowy w wywiadzie, związany z wcześniejszym leczeniem inhibitorami ACE. Obrzęk naczynioruchowy może manifestować się jako obrzęk twarzy, warg, języka, gardła lub kończyn. Dodatkowo, przeciwwskazaniem jest również dziedziczny lub idiopatyczny obrzęk naczynioruchowy, niezależnie od wcześniejszego stosowania inhibitorów ACE.3

Ciąża i laktacja

Stosowanie enalaprylu jest bezwzględnie przeciwwskazane w drugim i trzecim trymestrze ciąży. Inhibitory ACE mogą powodować poważne uszkodzenia płodu, w tym niedorozwój czaszki, niewydolność nerek, śmierć płodu lub śmierć noworodka, gdy są stosowane w drugiej i trzeciej części ciąży.4

Jednoczesne stosowanie z innymi lekami

Istnieją określone leki, których jednoczesne stosowanie z enalaprylem jest przeciwwskazane:

  • Sakubitryl z walsartanem – nie należy rozpoczynać leczenia enalaprylem wcześniej niż po upływie 36 godzin od przyjęcia ostatniej dawki sakubitrylu z walsartanem
  • Aliskiren u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniami czynności nerek (GFR < 60 ml/min/1,73 m²)

5

W przypadku preparatów złożonych zawierających enalapryl i lerkanidypinę (Lercaprel, Coripren), istnieją dodatkowe przeciwwskazania związane z obecnością antagonisty wapnia:6

7

Zaburzenia czynności narządów

W przypadku preparatów złożonych zawierających enalapryl i lerkanidypinę (np. Lercaprel, Coripren), przeciwwskazaniem do stosowania są:8

  • Ciężkie zaburzenia czynności wątroby
  • Ciężkie zaburzenia czynności nerek (GFR < 30 ml/min), w tym u pacjentów poddawanych dializoterapii

9

Choroby układu sercowo-naczyniowego

W przypadku leków złożonych zawierających enalapryl i lerkanidypinę, dodatkowe przeciwwskazania związane z układem sercowo-naczyniowym obejmują:10

11

Szczególne sytuacje kliniczne wymagające ostrożności

Chociaż nie są to bezwzględne przeciwwskazania, należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu enalaprylu u pacjentów z następującymi schorzeniami:

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek należy monitorować czynność nerek podczas leczenia enalaprylem. W przypadku ciężkich zaburzeń (GFR < 30 ml/min) stosowanie enalaprylu w preparatach złożonych z lerkanidypiną jest przeciwwskazane.12

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności wątroby należy regularnie monitorować parametry wątrobowe. W przypadku ciężkich zaburzeń, szczególnie w kontekście preparatów złożonych, stosowanie enalaprylu jest przeciwwskazane.13

Tabela przeciwwskazań dla preparatów zawierających enalapryl
Przeciwwskazanie Preparaty zawierające wyłącznie enalapryl (Benalapril, Enarenal, Enalapril Vitabalans) Preparaty złożone z lerkanidypiną (Lercaprel, Coripren)
Nadwrażliwość na składniki Tak Tak
Obrzęk naczynioruchowy w wywiadzie Tak Tak
Dziedziczny/idiopatyczny obrzęk naczynioruchowy Tak Tak
II i III trymestr ciąży Tak Tak
Jednoczesne stosowanie z sakubitrylem/walsartanem Tak Tak
Jednoczesne stosowanie z aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniem czynności nerek Tak Tak
Ciężkie zaburzenia czynności wątroby Nie Tak
Ciężkie zaburzenia czynności nerek (GFR < 30 ml/min) Nie Tak
Zaburzenia odpływu krwi z lewej komory Nie Tak
Nieleczona zastoinowa niewydolność serca Nie Tak
Niestabilna dławica piersiowa Nie Tak
Niedawny zawał mięśnia sercowego Nie Tak
Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4 Nie Tak
Jednoczesne stosowanie cyklosporyny Nie Tak
Spożycie grejpfrutów/soku grejpfrutowego Nie Tak

Wnioski dla praktyki klinicznej

Przy podejmowaniu decyzji o włączeniu enalaprylu do terapii, lekarz powinien dokładnie ocenić stan kliniczny pacjenta oraz potencjalne korzyści i ryzyko związane z leczeniem. Należy szczególnie uwzględnić:14

1. Wywiad alergiczny – szczególnie w kierunku wcześniejszych reakcji na inhibitory ACE

2. Wywiad w kierunku obrzęku naczynioruchowego – zarówno związanego z lekami, jak i idiopatycznego

3. Stan ciąży – określenie dokładnego trymestru

4. Funkcję nerek i wątroby – na podstawie badań laboratoryjnych

5. Przegląd leków stosowanych przez pacjenta – w celu wykluczenia potencjalnych interakcji lekowych

6. Stan układu sercowo-naczyniowego – szczególnie w kontekście niedawno przebytego zawału serca, dławicy niestabilnej czy zaburzeń odpływu z lewej komory

Przestrzeganie przeciwwskazań do stosowania enalaprylu jest niezwykle istotne dla bezpieczeństwa pacjenta, a ich znajomość pozwala na optymalizację terapii nadciśnienia tętniczego i niewydolności serca.15

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl