Przedawkowanie
Diglukonian chloroheksydyny

Diglukonian chloroheksydyny, będący składnikiem preparatu Gardimax medica lemon spray, charakteryzuje się niskim potencjałem toksyczności ogólnoustrojowej ze względu na minimalne wchłanianie z przewodu pokarmowego. Jednakże, istotnym czynnikiem ryzyka przy przedawkowaniu jest obecność chlorowodorku lidokainy, który może wywoływać poważne objawy toksyczne. Przedawkowanie może manifestować się objawami neurologicznymi, takimi jak niepokój, nerwowość, szumy uszne, oczopląs, drżenie mięśni, drgawki, a także depresją i niewydolnością oddechową. Ponadto, mogą wystąpić zaburzenia hemodynamiczne, w tym spadek napięcia mięśnia sercowego, rozszerzenie naczyń obwodowych, niedociśnienie tętnicze, bradykardia, zaburzenia rytmu serca, a nawet zatrzymanie akcji serca.

Przedawkowanie diglukonianu chloroheksydyny

Diglukoniam chloroheksydyny jest substancją aktywną szeroko stosowaną w produktach do odkażania jamy ustnej. Jednym z takich preparatów jest Gardimax medica lemon spray. W kontekście przedawkowania należy zwrócić uwagę, że chloroheksydyna wchłania się z przewodu pokarmowego w bardzo małym stopniu, co ogranicza ryzyko wystąpienia ogólnoustrojowych objawów zatrucia po przypadkowym połknięciu preparatu. 1

Zagrożenia wynikające z przedawkowania

Choć sama chloroheksydyna charakteryzuje się niskim potencjałem toksyczności ogólnoustrojowej przy przedawkowaniu, należy pamiętać, że w preparatach takich jak Gardimax medica lemon spray występuje ona w połączeniu z chlorowodorkiem lidokainy. To właśnie lidokaina stanowi główne zagrożenie przy przedawkowaniu tego typu produktów, gdyż może wywoływać poważne objawy toksyczne. 2

Działania niepożądane przy przedawkowaniu

Przedawkowanie preparatów zawierających diglukoniam chloroheksydyny w połączeniu z lidokainą (jak Gardimax medica lemon spray) może prowadzić do wystąpienia działań niepożądanych o różnym nasileniu. Objawy te możemy podzielić na dwie główne kategorie: oddziałujące na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) oraz na układ sercowo-naczyniowy. 3

Objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego

W przypadku przedawkowania, pacjent może prezentować szereg objawów neurologicznych, począwszy od niepokoju i nerwowości, poprzez szumy uszne i oczopląs, aż do poważniejszych zaburzeń, takich jak drżenie mięśni, drgawki, depresja oddechowa czy nawet niewydolność oddechowa. 4

Objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego

Przedawkowanie może prowadzić do istotnych zaburzeń hemodynamicznych, w tym do spadku napięcia mięśnia sercowego, rozszerzenia naczyń obwodowych i niedociśnienia tętniczego. Ponadto, mogą wystąpić zaburzenia rytmu serca, bradykardia, a w skrajnych przypadkach nawet zatrzymanie akcji serca. 5

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania diglukonianu chloroheksydyny w połączeniu z lidokainą, nie istnieje specyficzne antidotum. 6 Leczenie ma charakter objawowy i powinno być prowadzone przez wykwalifikowany personel medyczny. 7 Postępowanie zależy od nasilenia objawów i może obejmować monitorowanie funkcji życiowych, wsparcie oddechowe, a w ciężkich przypadkach – zaawansowane procedury resuscytacyjne.

Tabela objawów przedawkowania

Układ Objawy przedawkowania Opis
Ośrodkowy układ nerwowy Niepokój Pacjent może prezentować niepokój psychoruchowy, pobudzenie
Ziewanie Nasilone, często występujące ziewanie, niezwiązane ze zmęczeniem
Nerwowość Wzmożona reakcja na bodźce, drażliwość
Szumy uszne Subiektywne odczucie dźwięku (dzwonienie, szum) przy braku bodźca zewnętrznego
Oczopląs Mimowolne, rytmiczne ruchy gałek ocznych
Drżenie mięśni Rytmiczne, mimowolne skurcze grup mięśniowych
Drgawki Nagłe, niekontrolowane wyładowania elektryczne w mózgu prowadzące do napadowych zaburzeń ruchowych
Układ oddechowy Depresja oddechowa Zmniejszenie częstości i głębokości oddechów
Niewydolność oddechowa Poważne zaburzenie wymiany gazowej prowadzące do hipoksemii i hiperkapnii
Układ sercowo-naczyniowy Spadek napięcia mięśnia sercowego Zmniejszenie siły skurczu mięśnia sercowego
Rozszerzenie naczyń obwodowych Zwiększenie średnicy naczyń krwionośnych, zwłaszcza tętniczek
Niedociśnienie tętnicze Patologiczne obniżenie ciśnienia tętniczego krwi
Bradykardia Zwolnienie rytmu serca poniżej 60 uderzeń na minutę
Zaburzenia rytmu serca Nieprawidłowości w regularności, częstości lub przewodzeniu impulsów elektrycznych w sercu
Zatrzymanie akcji serca Ustanie mechanicznej aktywności serca, stan bezpośredniego zagrożenia życia

8

Uwagi dodatkowe

Należy podkreślić, że preparat Gardimax medica lemon spray zawiera również inne substancje pomocnicze o potencjalnym działaniu biologicznym, jak etanol (107 mg alkoholu w 5 dawkach) oraz glikol propylenowy (90 mg w 5 dawkach). 9 Choć w normalnych warunkach stosowania nie stanowią one zagrożenia, przy znacznym przedawkowaniu mogą przyczyniać się do nasilenia objawów toksycznych.

W preparacie Gardimax medica lemon spray 1 dawka zawiera 0,180 mg roztworu diglukonianu chloroheksydyny oraz 0,045 mg chlorowodorku lidokainy. 10 Stężenie to zostało dobrane tak, aby zapewnić skuteczność terapeutyczną przy minimalnym ryzyku działań niepożądanych, jednak wielokrotne przekroczenie zalecanej dawki może prowadzić do wystąpienia opisanych powyżej objawów toksycznych.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl