Dawkowanie i sposób podawania
Dienogest

Dawkowanie i sposób podawania dienogestu

Dienogest jest substancją aktywną stosowaną w leczeniu endometriozy oraz jako składnik złożonych środków antykoncepcyjnych, często w połączeniu z etynyloestradiolem lub estradiolem. Szczegółowy sposób dawkowania zależy od postaci farmaceutycznej, wskazania oraz zawartości substancji czynnych w produktach leczniczych.¹

Dawkowanie dienogestu w monoterapii (2 mg)

W przypadku produktów zawierających wyłącznie dienogest w dawce 2 mg (Aridya, Diemono, Dienogest Stragen, Endofemine, Endovelle, Probella, Symdieno, Tubanis, Zafrilla), stosowanych głównie w leczeniu endometriozy, obowiązuje następujący schemat dawkowania:^{2 3}

• Jedna tabletka 2 mg dienogestu na dobę
• Tabletki przyjmuje się codziennie bez przerw między opakowaniami
• Zaleca się przyjmowanie o stałej porze dnia
• Tabletki można przyjmować z posiłkiem lub niezależnie od posiłku
• Leczenie można rozpocząć w dowolnym dniu cyklu menstruacyjnego
• Należy przyjmować tabletki ciągle, bez względu na krwawienie z pochwy

⁴

Dawkowanie złożonych środków antykoncepcyjnych zawierających dienogest

W przypadku złożonych środków antykoncepcyjnych zawierających dienogest (np. Aidee, Astha, Atywia, Dionelle, Dorin, Jeanine, Sibilla) w połączeniu z etynyloestradiolem, schemat dawkowania wygląda następująco:⁵

• Przyjmowanie 1 tabletki dziennie przez 21 dni
• Następnie 7-dniowa przerwa, podczas której zwykle występuje krwawienie z odstawienia
• Po przerwie rozpoczęcie nowego opakowania
• Tabletki należy przyjmować codziennie o tej samej porze, popijając niewielką ilością płynu

⁶

Istnieją również preparaty o innym schemacie dawkowania, np. Atywia Daily, gdzie stosuje się 28-dniowy schemat (21 tabletek z substancją czynną + 7 tabletek placebo):⁷

Dawkowanie Kelzy PR (dienogest + etynyloestradiol o przedłużonym uwalnianiu)

W przypadku produktu leczniczego Kelzy PR (tabletki o przedłużonym uwalnianiu) schemat dawkowania jest następujący:⁸

• Przez 24 kolejne dni przyjmuje się jedną białą tabletkę zawierającą substancje czynne
• Następnie przez 4 kolejne dni przyjmuje się jedną zieloną tabletkę placebo
• Kolejne opakowanie rozpoczyna się następnego dnia po przyjęciu ostatniej tabletki z poprzedniego opakowania

Dawkowanie Qlaira (dienogest + estradiol walerianian)

Produkt leczniczy Qlaira ma specyficzny schemat dawkowania z różnymi dawkami substancji czynnych w różnych tabletkach:⁹

• Przyjmowanie 1 tabletki dziennie przez 28 dni w kolejności wskazanej na opakowaniu
• W każdym opakowaniu znajdują się tabletki o różnej zawartości substancji czynnych (różne kolory)
• Opakowanie zawiera:
  • 2 ciemnożółte tabletki z 3 mg estradiolu walerianianu
  • 5 jasnoczerwonych tabletek z 2 mg estradiolu walerianianu i 2 mg dienogestu
  • 17 jasnożółtych tabletek z 2 mg estradiolu walerianianu i 3 mg dienogestu
  • 2 ciemnoczerwone tabletki z 1 mg estradiolu walerianianu
  • 2 białe tabletki placebo
• Brak przerwy między opakowaniami – kolejne opakowanie zaczyna się dzień po zakończeniu poprzedniego

Dawkowanie w hormonalnej terapii zastępczej (HTZ)

W przypadku produktów zawierających dienogest stosowanych w hormonalnej terapii zastępczej (HTZ), jak Juvinelle i Velbienne mini, schemat dawkowania jest następujący:^{10 11}

• Jedna tabletka na dobę
• Ciągłe przyjmowanie tabletek bez przerw między opakowaniami
• Tabletki należy przyjmować codziennie, najlepiej o tej samej porze

Zalecenia dotyczące rozpoczęcia stosowania dienogestu

Monoterapia dienogestem w endometriozie

W przypadku produktów zawierających wyłącznie dienogest w dawce 2 mg:¹²

• Leczenie można rozpocząć w dowolnym dniu cyklu menstruacyjnego
• Przed rozpoczęciem stosowania dienogestu należy przerwać jakąkolwiek hormonalną antykoncepcję
• Jeśli wymagana jest antykoncepcja, należy stosować metody niehormonalne (np. mechaniczne)

¹³

Złożone środki antykoncepcyjne zawierające dienogest

Dla złożonych środków antykoncepcyjnych zawierających dienogest istnieją szczegółowe wytyczne rozpoczynania stosowania w zależności od wcześniejszej antykoncepcji:¹⁴

^{15 16}

Postępowanie w przypadku pominięcia tabletek

Pominięcie tabletek w monoterapii dienogestem

W przypadku produktów zawierających wyłącznie dienogest:¹⁷

• Jeśli kobieta zapomniała przyjąć tabletkę, powinna przyjąć tylko jedną tabletkę jak najszybciej
• Następnie należy kontynuować przyjmowanie leku o zwykłej porze
• W przypadku wystąpienia wymiotów lub biegunki w ciągu 3-4 godzin po przyjęciu tabletki, należy przyjąć dodatkową tabletkę

¹⁸

Pominięcie tabletek w złożonych środkach antykoncepcyjnych

W przypadku złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych zawierających dienogest, postępowanie jest bardziej złożone i zależy od momentu cyklu, w którym pominięto tabletkę:¹⁹

• Jeśli od czasu planowego przyjęcia tabletki upłynęło mniej niż 12 godzin:
  • Należy przyjąć pominiętą tabletkę jak najszybciej, nawet jeśli oznacza to przyjęcie dwóch tabletek jednocześnie
  • Kolejne tabletki należy przyjmować o zwykłej porze
  • Nie ma potrzeby stosowania dodatkowej antykoncepcji
• Jeśli od czasu planowego przyjęcia tabletki upłynęło więcej niż 12 godzin – postępowanie zależy od tygodnia cyklu:
  • Tydzień 1: Należy przyjąć ostatnią pominiętą tabletkę jak najszybciej, kolejne tabletki przyjmować o zwykłej porze. Przez 7 dni należy stosować dodatkową antykoncepcję mechaniczną. Jeśli w ciągu poprzednich 7 dni doszło do stosunku, należy rozważyć możliwość zajścia w ciążę.
  • Tydzień 2: Należy przyjąć ostatnią pominiętą tabletkę jak najszybciej, kolejne tabletki przyjmować o zwykłej porze. Jeśli tabletki były przyjmowane prawidłowo przez 7 dni przed pominięciem, nie ma potrzeby stosowania dodatkowej antykoncepcji.
  • Tydzień 3: Istnieją dwie możliwości:
    • Przyjąć pominiętą tabletkę i kontynuować przyjmowanie tabletek, a następnie rozpocząć nowe opakowanie bez 7-dniowej przerwy
    • Lub przerwać przyjmowanie tabletek z bieżącego opakowania, zrobić 7-dniową przerwę (wliczając dni pominięcia) i rozpocząć nowe opakowanie

²⁰

Postępowanie w przypadku zaburzeń żołądka i jelit

W przypadku wystąpienia wymiotów lub ciężkiej biegunki krótko po przyjęciu tabletki, wchłanianie substancji czynnych może być niepełne i skuteczność leku może być zmniejszona:²¹

• W przypadku wymiotów lub biegunki w ciągu 3-4 godzin od przyjęcia tabletki, należy przyjąć dodatkową tabletkę jak najszybciej
• Jeśli od planowego przyjęcia tabletki upłynęło więcej niż 12 godzin, należy postępować zgodnie z zaleceniami dotyczącymi pominięcia tabletki
• W przypadku złożonych środków antykoncepcyjnych należy stosować dodatkową metodę antykoncepcji podczas ciężkich zaburzeń żołądkowo-jelitowych

²²

Modyfikacja cyklu miesiączkowego

Złożone środki antykoncepcyjne zawierające dienogest umożliwiają modyfikację cyklu miesiączkowego:²³

• Opóźnienie krwawienia z odstawienia:
  • Aby opóźnić krwawienie, należy rozpocząć przyjmowanie tabletek z kolejnego opakowania bez 7-dniowej przerwy
  • Można to kontynuować według potrzeby, nawet do zakończenia drugiego opakowania
  • W tym czasie może wystąpić krwawienie międzymiesiączkowe lub plamienie
  • Regularne przyjmowanie tabletek należy wznowić po normalnej 7-dniowej przerwie
• Zmiana dnia wystąpienia krwawienia:
  • Aby zmienić dzień krwawienia na inny dzień tygodnia, można skrócić 7-dniową przerwę o dowolną liczbę dni
  • Im krótsza przerwa, tym większe ryzyko, że krwawienie z odstawienia nie wystąpi i że pojawią się krwawienia międzymiesiączkowe podczas przyjmowania tabletek z kolejnego opakowania

²⁴

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

^{25 26}

Podsumowanie dawkowania dienogestu w zależności od wskazania

Dienogest jest wszechstronną substancją aktywną stosowaną w różnych formulacjach i wskazaniach. Prawidłowe dawkowanie zależy od postaci farmaceutycznej, wskazania oraz potencjalnych kombinacji z innymi substancjami czynnymi.^{27 28}

W przypadku stosowania dienogestu w leczeniu trądziku, widoczna poprawa objawów zwykle następuje po co najmniej trzech miesiącach, z dalszą poprawą obserwowaną po sześciu miesiącach leczenia. Zaleca się ocenę konieczności kontynuacji leczenia po 3-6 miesiącach terapii, a następnie okresowo.²⁹

Należy zwrócić szczególną uwagę na prawidłowe przestrzeganie schematów dawkowania, szczególnie w przypadku złożonych środków antykoncepcyjnych, aby zapewnić ich maksymalną skuteczność i minimalizować ryzyko działań niepożądanych.³⁰