Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Bupiwakaina

Wpływ bupiwakainy na płodność, ciążę i laktację

Bupiwakaina jest środkiem znieczulenia miejscowego powszechnie stosowanym w praktyce klinicznej. Jako substancja lecznicza występuje w produktach takich jak Bupivacaine Grindeks, Bupivacaine Spinal Grindeks, Bupivacaine WZF Spinal 0,5% Heavy, Bupivacaini Noridem, Bupivacainum hydrochloricum WZF 0,5%, Marcaine-Adrenaline 0,5%, Marcaine Spinal 0,5% Heavy, Pankaine Spinal Heavy oraz Sanergy Heavy. Szczególnej uwagi wymaga stosowanie bupiwakainy u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią, ze względu na potencjalne ryzyko oddziaływania na płód i noworodka.¹

Bupiwakaina w ciąży

Na podstawie dostępnych danych klinicznych można założyć, że duża liczba kobiet w ciąży oraz kobiet w wieku rozrodczym otrzymywała bupiwakainę. Dotychczasowe informacje dotyczące zastosowania bupiwakainy u kobiet ciężarnych nie wskazują, aby bupiwakaina wywierała szkodliwy wpływ na przebieg ciąży. Nie odnotowano szczególnych zaburzeń procesu rozrodczego, takich jak zwiększona częstość występowania wad wrodzonych.^{2 3}

Należy jednak zauważyć, że brak jest istotnych danych epidemiologicznych oraz odpowiednich badań u ludzi. Badania prowadzone na zwierzętach wykazały, że podczas podawania dużych dawek bupiwakainy w okresie ciąży obserwowano:⁴

• zmniejszenie przeżywalności osesków/płodów szczurzych tuż po urodzeniu
• niekorzystny wpływ na rozwój zarodków u królików
• wpływ na embriogenezę

^{5 6 7}

Zalecenia dotyczące stosowania bupiwakainy w ciąży

Ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu, obowiązują następujące zalecenia dotyczące stosowania bupiwakainy w ciąży:

1. Wczesny okres ciąży: Nie należy stosować bupiwakainy we wczesnym okresie ciąży, chyba że w opinii lekarza korzyść wynikająca z jej zastosowania przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu.^{8 9}
2. Zaawansowana ciąża: U pacjentek w zaawansowanej ciąży należy zmniejszyć dawkę środka znieczulającego o 20-30%, ze względu na ryzyko wystąpienia u noworodka depresji oddechowej, niedociśnienia i bradykardii.^{10 11 12}

Działania niepożądane u płodu

Skutki niepożądanego działania środków miejscowo znieczulających u płodu obserwowano najczęściej podczas znieczulenia okołoszyjkowego macicy. Objawy te mogą być spowodowane dużym stężeniem środka znieczulającego w organizmie płodu. Wśród najczęściej obserwowanych działań niepożądanych wymienia się:^{13 14}

• bradykardię
• kwasicę
• hamowanie aktywności ośrodkowego układu nerwowego

Przenikanie przez łożysko

Bupiwakaina przenika przez łożysko. Chociaż stężenia bupiwakainy we krwi pępowinowej są mniejsze niż w surowicy matki, stężenia wolnej bupiwakainy pozostają takie same.^{15 16}

Bupiwakaina w okresie karmienia piersią

Bupiwakaina przenika do mleka matki, jednak w ilościach tak małych, że nie stwarza to ryzyka dla dziecka karmionego piersią przy zastosowaniu dawek terapeutycznych.^{17 18 19}

Bupiwakaina jest słabo wchłaniana po podaniu doustnym, dlatego nie przewiduje się wystąpienia działań niepożądanych u niemowląt karmionych piersią.²⁰

Zalecenia dotyczące karmienia piersią po znieczuleniu bupiwakainą

Możliwe jest karmienie piersią po znieczuleniu bupiwakainą. Zgodnie z najnowszymi danymi z piśmiennictwa, matki niemowląt donoszonych lub starszych na ogół mogą wznowić karmienie piersią, gdy tylko są przytomne, stabilne i czujne.^{21 22}

Należy jednak zachować szczególną ostrożność w przypadku wcześniaków i niemowląt, u których istnieje ryzyko wystąpienia:^{23 24}

• bezdechu
• hipotonii
• niedociśnienia

Te grupy niemowląt mogą być bardziej wrażliwe na małe ilości bupiwakainy, dlatego należy je wnikliwie obserwować, zwłaszcza w ciągu pierwszych 24 godzin po zastosowaniu bupiwakainy u matki.²⁵

Wpływ bupiwakainy na płodność

Brak jest dostępnych danych dotyczących wpływu bupiwakainy na płodność u ludzi.^{26 27 28}

Informacje dodatkowe dotyczące łącznege stosowania z adrenaliną

W przypadku produktu Marcaine-Adrenaline 0,5%, który zawiera zarówno bupiwakainę jak i adrenalinę, ważne jest uwzględnienie potencjalnego wpływu obu substancji na płodność, ciążę i laktację. Nie wiadomo, czy adrenalina przenika do mleka matki, jednak uważa się, że jej stosowanie nie stwarza ryzyka dla dziecka karmionego piersią.²⁹