Przeciwwskazania stosowania
Benzydamina

Przeciwwskazania stosowania substancji benzydamina

Benzydamina to substancja o działaniu przeciwzapalnym, przeciwbólowym i miejscowo znieczulającym, stosowana w leczeniu stanów zapalnych jamy ustnej i gardła. Występuje w różnych postaciach farmaceutycznych, takich jak aerozole do stosowania w jamie ustnej, roztwory do płukania jamy ustnej i gardła, pastylki twarde oraz roztwory dopochwowe. Przed zastosowaniem produktów zawierających benzydaminę należy zapoznać się z przeciwwskazaniami, aby uniknąć potencjalnych działań niepożądanych.¹

Nadwrażliwość na składniki produktu

Głównym przeciwwskazaniem do stosowania benzydaminy, wspólnym dla wszystkich produktów leczniczych zawierających tę substancję, jest nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w składzie danego preparatu.^{2 3 4}

W przypadku wystąpienia objawów nadwrażliwości podczas stosowania produktu zawierającego benzydaminę, pacjent powinien natychmiast przerwać leczenie i skonsultować się z lekarzem.^{5 6}

Ograniczenia wiekowe w stosowaniu benzydaminy

Niektóre produkty zawierające benzydaminę mają ograniczenia wiekowe, co stanowi istotne przeciwwskazanie do stosowania u pacjentów w określonych grupach wiekowych:⁷

• Nagardlan (1,5 mg/ml, roztwór do stosowania w jamie ustnej) – nie wolno stosować u dzieci w wieku poniżej 12 lat
• Septogard Plus (1,5 mg + 5 mg)/ml, aerozol do stosowania w jamie ustnej, roztwór – nie stosować u dzieci poniżej 6 lat, ponieważ ta postać farmaceutyczna nie jest wskazana dla tej grupy wiekowej
• Septolete ultra (1,5 mg + 5 mg)/ml, aerozol do stosowania w jamie ustnej, roztwór – nie stosować u dzieci poniżej 6 lat, ponieważ ta postać farmaceutyczna nie jest wskazana dla tej grupy wiekowej
• Septolete ultra o smaku cytryny i miodu, 3 mg + 1 mg, pastylki twarde – nie stosować u dzieci w wieku poniżej 6 lat

^{8 9 10}

Przeciwwskazania związane z substancjami pomocniczymi

Obecność niektórych substancji pomocniczych w produktach zawierających benzydaminę może stanowić przeciwwskazanie do ich stosowania u określonych grup pacjentów:¹¹

Aspartam (E 951) – produkty zawierające aspartam, takie jak Tantum Verde smak cytrynowy, Tantum Verde smak miętowy, są przeciwwskazane u pacjentów z fenyloketonurią, ponieważ aspartam jest źródłem fenyloalaniny, która może być szkodliwa dla osób cierpiących na tę chorobę. Preparaty zawierające aspartam to m.in.:¹²

• Benzydamine neo-angin smak cytrynowy, 3 mg, pastylki twarde (3,409 mg aspartamu na pastylkę)
• Benzydamine neo-angin smak miodowo-pomarańczowy, 3 mg, pastylki twarde (3,409 mg aspartamu na pastylkę)
• Gardlox Med smak cytrynowy, 3 mg, pastylki twarde (3,409 mg aspartamu na pastylkę)
• Gardlox Med smak pomarańczowo-miodowy, 3 mg, pastylki twarde (3,409 mg aspartamu na pastylkę)
• INALDIN Gardło, 3 mg, tabletki do ssania (7 mg aspartamu na tabletkę)
• Septogard smak cytrynowy, 3 mg, pastylki twarde (3,409 mg aspartamu na pastylkę)
• Septogard smak miodowo-pomarańczowy, 3 mg, pastylki twarde (3,409 mg aspartamu na pastylkę)
• Tantum Verde smak cytrynowy, 3 mg, pastylki twarde (3,26 mg aspartamu na pastylkę twardą)
• Tantum Verde smak miętowy, 3 mg, pastylki twarde (3,5 mg aspartamu na pastylkę twardą)

^{13 14 15}

Etanol – obecność etanolu w produktach zawierających benzydaminę może stanowić przeciwwskazanie u pacjentów z chorobami wątroby, padaczką, chorobami lub uszkodzeniami mózgu oraz u osób uzależnionych od alkoholu. Produkty zawierające etanol to m.in.:¹⁶

• Actusept, 1,5 mg/ml, aerozol do stosowania w jamie ustnej, roztwór (81,0 mg/ml, co odpowiada 14,58 mg na pojedyncze rozpylenie)
• Benzydamine neo-angin, 1,5 mg/ml, aerozol do stosowania w jamie ustnej, roztwór (13,77 mg na dawkę aerozolu)
• Benzydamine neo-angin forte, 3 mg/ml, aerozol do stosowania w jamie ustnej, roztwór (13,77 mg na dawkę aerozolu)
• INALDIN Gardło, 1,5 mg/ml, aerozol do stosowania w jamie ustnej, roztwór (13,84 mg na dawkę aerozolu)
• INALDIN Gardło MAX, 3 mg/ml, aerozol do stosowania w jamie ustnej, roztwór (13,84 mg na dawkę aerozolu)
• Nagardlan, 1,5 mg/mL, roztwór do stosowania w jamie ustnej (82,2 mg/ml)
• Septogard, 1,5 mg/ml, aerozol do stosowania w jamie ustnej (13,6 mg na pojedynczą dawkę)
• Septolete ultra, (1,5 mg + 5 mg)/ml, aerozol do stosowania w jamie ustnej, roztwór (26,76 mg na jedno naciśnięcie)
• Uniben, 1,5 mg/ml, aerozol do stosowania w jamie ustnej (50 mg/ml)

^{17 18 19}

Metylu parahydroksybenzoesan (E 218) – substancja konserwująca, która może powodować reakcje alergiczne, nawet opóźnione. Produkty zawierające metylu parahydroksybenzoesan to m.in.:²⁰

• Actusept, 1,5 mg/ml, aerozol do stosowania w jamie ustnej, roztwór (1 mg/ml)
• Benzydamine neo-angin, 1,5 mg/ml, aerozol do stosowania w jamie ustnej, roztwór (0,17 mg na dawkę aerozolu)
• Benzydamine neo-angin forte, 3 mg/ml, aerozol do stosowania w jamie ustnej, roztwór (0,17 mg na dawkę aerozolu)
• Hascosept, 1,5 mg/g roztwór do stosowania w jamie ustnej
• Hascosept Dental, 1,5 mg/ml, aerozol do stosowania w jamie ustnej, roztwór
• INALDIN Gardło, 1,5 mg/ml, aerozol do stosowania w jamie ustnej, roztwór (0,17 mg na dawkę aerozolu)
• INALDIN Gardło MAX, 3 mg/ml, aerozol do stosowania w jamie ustnej, roztwór (0,17 mg na dawkę aerozolu)
• Nagardlan, 1,5 mg/mL, roztwór do stosowania w jamie ustnej (1 mg/ml)
• Septogard, 1,5 mg/ml, aerozol do stosowania w jamie ustnej (0,17 mg na dawkę aerozolu)
• Tantum Verde, 1,5 mg/ml, roztwór do płukania jamy ustnej i gardła (1 mg/ml)
• Tantum Verde, 1,5 mg/ml, aerozol do stosowania w jamie ustnej i gardle (1 mg/ml)
• Uniben, 1,5 mg/ml, aerozol do stosowania w jamie ustnej (1 mg/ml)

^{21 22 23}

Inne substancje pomocnicze wymagające uwagi

Wśród produktów zawierających benzydaminę można znaleźć również inne substancje pomocnicze, które mogą być istotne przy podejmowaniu decyzji o zastosowaniu leku:

• Izomalt (E 953) – substancja słodząca, obecna w pastylkach twardych, może powodować dyskomfort jelitowy i mieć efekt przeczyszczający. Nie zaleca się stosowania u pacjentów z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją fruktozy.
• Barwniki (np. żółcień pomarańczowa, czerwień koszenilowa) – mogą wywoływać reakcje alergiczne u osób wrażliwych.
• Alergeny zapachowe (alkohol benzylowy, cytral, cytronellol, eugenol, geraniol, linalol, d-limonen) – mogą powodować reakcje alergiczne u osób predysponowanych.
• Makrogologlicerolu hydroksystearynian – może powodować dolegliwości żołądkowe i biegunkę.

^{24 25 26}

Szczególne sytuacje wymagające rozwagi

Choć nie są to bezwzględne przeciwwskazania, należy zachować szczególną ostrożność w następujących przypadkach:

• U pacjentów z astmą oskrzelową w wywiadzie – ze względu na możliwość skurczu oskrzeli
• U pacjentów ze znacznie obniżoną odpornością – mogą być bardziej podatni na działania niepożądane
• Podczas długotrwałego stosowania – może prowadzić do wystąpienia reakcji nadwrażliwości
• U osób przyjmujących leki przeciwzakrzepowe – ze względu na potencjalne interakcje

Tabela porównawcza przeciwwskazań dla produktów zawierających benzydaminę

Sytuacje, w których należy odradzić pacjentowi stosowanie benzydaminy

Lekarz powinien odradzić pacjentowi stosowanie preparatów zawierających benzydaminę w następujących sytuacjach:^{27 28 29}

• W przypadku rozpoznanej nadwrażliwości na benzydaminę lub jakikolwiek składnik preparatu
• Przy stosowaniu u dzieci poniżej 12 lat (Nagardlan)
• Przy stosowaniu u dzieci poniżej 6 lat (Septogard Plus, Septolete ultra, Septolete ultra o smaku cytryny i miodu)
• U pacjentów z fenyloketonurią, gdy preparat zawiera aspartam (Tantum Verde smak cytrynowy, Tantum Verde smak miętowy)
• Przy występowaniu w wywiadzie reakcji alergicznych na składniki pomocnicze preparatu (np. metylu parahydroksybenzoesan, etanol, barwniki, substancje zapachowe)
• Gdy pacjent ma rozpoznaną poważną chorobę wątroby, a preparat zawiera etanol
• Gdy pacjent zmaga się z alkoholizmem, a preparat zawiera etanol
• W przypadku ciężkich zaburzeń czynności nerek lub wątroby
• Przy współistnieniu padaczki, jeśli preparat zawiera etanol
• W przypadku ciąży i karmienia piersią, gdy brak jest odpowiednich danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania

W przypadku wątpliwości co do możliwości stosowania preparatów zawierających benzydaminę, pacjent powinien skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, którzy pomogą wybrać odpowiedni lek, biorąc pod uwagę indywidualny stan zdrowia pacjenta, wiek oraz potencjalne ryzyko związane z obecnością określonych substancji pomocniczych.^{30 31}