Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Benzydamina

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania benzydaminy

Benzydamina jest substancją z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) stosowanych miejscowo w jamie ustnej i gardle. Podczas terapii lekami zawierającymi tę substancję czynną należy przestrzegać szeregu środków ostrożności, które zapewnią bezpieczeństwo i skuteczność leczenia.^{1 2}

Nadwrażliwość na salicylany i inne NLPZ

Stosowanie benzydaminy nie jest zalecane u pacjentów z nadwrażliwością na salicylany (np. kwas acetylosalicylowy i kwas salicylowy) lub inne niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ).^{3 4 5}

Ryzyko reakcji nadwrażliwości dotyczy szczególnie pacjentów z historią reakcji na salicylany, co stanowi istotne przeciwwskazanie do stosowania benzydaminy.^{6 7}

Astma oskrzelowa

Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z astmą oskrzelową lub z astmą oskrzelową w wywiadzie, ponieważ istnieje ryzyko wystąpienia skurczu oskrzeli.^{8 9 10}

W przypadku pacjentów z chorobami alergicznymi w wywiadzie również zaleca się ostrożność przy stosowaniu preparatów z benzydaminą.^{11 12}

Długotrwałe stosowanie

Stosowanie, zwłaszcza długotrwałe, produktów leczniczych zawierających benzydaminę może spowodować reakcje alergiczne.^{13 14 15}

Długotrwałe stosowanie może również prowadzić do miejscowego podrażnienia. W takiej sytuacji zaleca się czasowe przerwanie stosowania preparatu i konsultację z lekarzem.^{16 17}

Leczenie benzydaminą nie jest zalecane jako terapia długoterminowa ze względu na możliwy negatywny wpływ na florę bakteryjną jamy ustnej.^{18 19 20}

Owrzodzenia jamy ustnej i gardła

U niewielkiej liczby pacjentów owrzodzenie jamy ustnej i gardła może być objawem poważniejszego procesu chorobowego.^{21 22 23}

Jeśli objawy nasilą się, nie nastąpi poprawa w ciągu 3 dni stosowania preparatu, pojawi się gorączka lub inne objawy, pacjent powinien skonsultować się z lekarzem.^{24 25 26}

Substancje pomocnicze i ich wpływ

Produkty zawierające benzydaminę często zawierają substancje pomocnicze, które mogą wywołać działania niepożądane u osób z określonymi schorzeniami. Poniżej zebrano najczęściej występujące substancje pomocnicze i związane z nimi ostrzeżenia:

Parahydroksybenzoesan metylu (E 218)

Wiele preparatów z benzydaminą zawiera metylu parahydroksybenzoesan (E 218), który może powodować reakcje alergiczne (możliwe reakcje typu późnego), a w wyjątkowych przypadkach także skurcz oskrzeli.^{27 28 29}

Alkohol etylowy

Preparaty w formie aerozoli i roztworów często zawierają etanol. Ilość alkoholu w jednej dawce jest zwykle niewielka i nie wywołuje zauważalnych skutków.^{30 31}

W przypadku produktu Nagardlan należy jednak zachować ostrożność, gdyż może być on szkodliwy dla osób z chorobą alkoholową, kobiet ciężarnych lub karmiących piersią, dzieci oraz pacjentów z chorobą wątroby lub padaczką.³²

Jednoczesne stosowanie produktów zawierających benzydaminę z innymi lekami zawierającymi etanol może prowadzić do akumulacji alkoholu i nasilenia działań niepożądanych, zwłaszcza u młodszych dzieci.³³

Izomalt (E 953) i aspartam (E 951)

Pastylki i tabletki do ssania często zawierają izomalt (E 953), który nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją fruktozy.^{34 35 36}

Niektóre produkty zawierają aspartam (E 951), który jest źródłem fenyloalaniny i może być szkodliwy dla pacjentów z fenyloketonurią.^{37 38 39}

Barwniki i inne substancje

Niektóre produkty zawierają barwniki, takie jak czerwień koszenilowa (E 124) lub żółcień pomarańczowa (E 110), które mogą powodować reakcje alergiczne.^{40 41 42}

Niektóre produkty zawierają makrogologlicerolu hydroksystearynian (pochodna oleju rycynowego), który może powodować niestrawność i biegunkę.^{43 44}

Inne środki ostrożności

Produkty lecznicze zawierające benzydaminę nie powinny być stosowane w połączeniu ze związkami anionowymi, takimi jak te, które występują w pastach do zębów. Nie zaleca się stosowania takich produktów bezpośrednio przed lub po czyszczeniu zębów.^{45 46}

Bezpośrednio po zastosowaniu niektórych produktów może wystąpić drętwienie w jamie ustnej lub gardle. Zaleca się unikać jedzenia i picia do czasu ustąpienia drętwienia.⁴⁷

W przypadku produktu Tantum Rosa, który jest przeznaczony do stosowania dopochwowego, należy pamiętać, że jest on przeznaczony wyłącznie do stosowania dopochwowego oraz na błonę śluzową zewnętrznych narządów płciowych, a nie do przyjmowania doustnie.⁴⁸

Czas trwania leczenia

Benzydamina nie powinna być stosowana dłużej niż 7 dni. Jeśli objawy nasilą się lub nie ustąpią po 3 dniach, należy skontaktować się z lekarzem.^{49 50}

Jeżeli wystąpi jedno z działań niepożądanych wymienionych w charakterystyce produktu leczniczego, należy przerwać stosowanie leku.^{51 52}

W podsumowaniu, benzydamina jest substancją aktywną szeroko stosowaną w leczeniu stanów zapalnych jamy ustnej i gardła, jednak jej stosowanie wymaga przestrzegania określonych środków ostrożności, szczególnie u pacjentów z astmą, alergią na salicylany lub NLPZ, a także przy długotrwałym stosowaniu. Należy również zwrócić uwagę na zawarte w preparatach substancje pomocnicze, które mogą wywoływać reakcje niepożądane u osób predysponowanych.