Wskazania do stosowania
Azot
Tlenek azotu (NO) w formie sprężonego gazu medycznego, dostępny w preparatach NOXAP (200 ppm mol/mol i 800 ppm mol/mol) oraz VasoKINOX (450 ppm mol/mol i 800 ppm mol/mol), jest stosowany przede wszystkim w leczeniu hipoksycznej niewydolności oddechowej u noworodków urodzonych od 34. tygodnia ciąży oraz w terapii nadciśnienia płucnego w okresie okołooperacyjnym u pacjentów w różnym wieku, od noworodków po dorosłych. Terapia NO ma na celu selektywne rozszerzenie naczyń płucnych, poprawę utlenowania krwi oraz zmniejszenie obciążenia prawej komory serca, co przekłada się na ograniczenie konieczności stosowania ECMO oraz poprawę wymiany gazowej. Preparaty są podawane w butlach o pojemnościach od 2 do 40 litrów, napełnianych pod ciśnieniem 200 barów, co umożliwia elastyczne dostosowanie terapii do potrzeb klinicznych i miejsca leczenia (np. OIT, sala operacyjna).
Wskazania do stosowania tlenku azotu jako substancji czynnej
Tlenek azotu (NO) jako substancja czynna w formie gazu medycznego sprężonego stanowi istotny element terapeutyczny w leczeniu schorzeń układu oddechowego i nadciśnienia płucnego. Dostępny jest w preparatach leczniczych NOXAP (w stężeniach 200 ppm mol/mol i 800 ppm mol/mol) oraz VasoKINOX (w stężeniach 450 ppm mol/mol i 800 ppm mol/mol). Wskazania do stosowania tej substancji obejmują specyficzne stany kliniczne, w których kluczowe jest selektywne rozszerzenie naczyń płucnych. 34. tygodnia wieku ciążowego z hipoksyjną niewydolnością oddechową związaną z klinicznymi lub echokardiograficznymi oznakami nadciśnienia płucnego w celu zwiększenia utlenowania krwi (oksygenacji) i ograniczenia konieczności stosowania membranowego natleniania pozaustrojowego (ECMO)”>1 2
Leczenie hipoksemicznej niewydolności oddechowej u noworodków
Tlenek azotu jest wskazany w leczeniu noworodków urodzonych w 34. tygodniu wieku ciążowego lub później, u których występuje hipoksyjna niewydolność oddechowa związana z klinicznymi lub echokardiograficznymi oznakami nadciśnienia płucnego. Celem terapii jest zwiększenie utlenowania krwi (oksygenacji) oraz ograniczenie konieczności stosowania membranowego natleniania pozaustrojowego (ECMO). 34. tygodnia wieku ciążowego z hipoksyjną niewydolnością oddechową związaną z klinicznymi lub echokardiograficznymi oznakami nadciśnienia płucnego w celu zwiększenia utlenowania krwi (oksygenacji) i ograniczenia konieczności stosowania membranowego natleniania pozaustrojowego (ECMO)”>3 4
Terapia tlenkiem azotu w przypadku hipoksemicznej niewydolności oddechowej powinna być prowadzona w połączeniu ze wspomaganiem oddychania i innymi odpowiednimi substancjami czynnymi. Preparat VasoKINOX jest specyficznie wskazany do stosowania w takim schemacie terapeutycznym.5
Leczenie nadciśnienia płucnego w okresie okołooperacyjnym
Drugim kluczowym wskazaniem do stosowania tlenku azotu jest leczenie nadciśnienia płucnego w okresie okołooperacyjnym u pacjentów poddawanych zabiegom kardiochirurgicznym. Wskazanie to dotyczy szerokiej grupy wiekowej pacjentów:6 7
- Osoby dorosłe
- Dzieci w różnych przedziałach wiekowych (od 0 do 17 lat)
- Niemowlęta i małe dzieci
- Noworodki
8
Tlenek azotu w tym wskazaniu może być stosowany zarówno śródoperacyjnie, jak i w okresie pooperacyjnym. Celem terapii jest:9 10
- Selektywne obniżenie ciśnienia w tętnicy płucnej – tlenek azotu działa miejscowo na naczynia płucne, nie wpływając istotnie na krążenie systemowe
- Poprawa czynności prawej komory serca – przez zmniejszenie obciążenia następczego prawej komory
- Zwiększenie utlenowania (oksygenacji) krwi
- Zwiększenie przepływu płucnego – co dodatkowo poprawia wymianę gazową
11 12
Dostępne preparaty i ich stężenia
Tlenek azotu jako substancja czynna stosowana w lecznictwie występuje w dwóch głównych preparatach, każdy dostępny w różnych stężeniach:13 14
| Preparat | Stężenie | Postać farmaceutyczna |
|---|---|---|
| NOXAP | 200 ppm mol/mol | Gaz medyczny, sprężony |
| NOXAP | 800 ppm mol/mol | Gaz medyczny, sprężony |
| VasoKINOX | 450 ppm mol/mol | Gaz medyczny, sprężony |
| VasoKINOX | 800 ppm mol/mol | Gaz medyczny, sprężony |
Preparaty różnią się zawartością substancji czynnej – tlenku azotu (NO), który występuje w mieszaninie z azotem (N2) jako gazem nośnym. Wszystkie dostępne preparaty są bezbarwne i bezwonne, co jest typową cechą fizyczną dla tej substancji.15 16
Dostępne pojemności butli
Preparaty z tlenkiem azotu są dostępne w butlach o różnych pojemnościach, co pozwala na elastyczny dobór odpowiedniej ilości gazu w zależności od planowanej długości terapii i miejsca jej prowadzenia (np. oddział intensywnej terapii, sala operacyjna):17 18
- NOXAP: butle o pojemności 2, 5, 10, 20 i 40 litrów
- VasoKINOX: butle o pojemności 2, 5, 11 i 20 litrów
19 20
Wszystkie butle są napełniane pod ciśnieniem 200 barów, co zapewnia znaczną ilość gazu dostępnego do podania pacjentowi. Butle różnej wielkości zawierają odpowiednio różne objętości gazu przeliczone na warunki ciśnienia 1 bara w temperaturze 15°C.21 22
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania