Dawkowanie i sposób podawania
Alteplaza

Dawkowanie i sposób podawania alteplazy

Alteplaza, jako substancja czynna o właściwościach trombolitycznych, wymaga precyzyjnego dawkowania w zależności od wskazania klinicznego. Rozpoczęcie terapii powinno nastąpić możliwie szybko po wystąpieniu pierwszych objawów choroby, co ma kluczowe znaczenie dla skuteczności leczenia. Podczas wywiadu medycznego należy zwrócić szczególną uwagę na czas, który upłynął od początku objawów, masę ciała pacjenta oraz wcześniejsze leczenie przeciwzakrzepowe.¹

Dawkowanie w świeżym zawale mięśnia sercowego

W przypadku świeżego zawału mięśnia sercowego możliwe jest zastosowanie dwóch schematów dawkowania alteplazy, w zależności od czasu, jaki upłynął od wystąpienia objawów:²

Schemat 90-minutowy (przyspieszony)

Schemat ten stosuje się u pacjentów, u których można rozpocząć leczenie w okresie do 6 godzin od wystąpienia objawów zawału.³

Dla pacjentów o masie ciała ≥ 65 kg (przy stężeniu alteplazy 1 mg/ml):⁴

• 15 mg w szybkim dożylnym wstrzyknięciu (bolus)
• Natychmiast po bolusie: 50 mg w dożylnym wlewie w ciągu pierwszych 30 minut
• Następnie bez przerwy: 35 mg w trwającym 60 minut ciągłym dożylnym wlewie
• Maksymalna dawka całkowita: 100 mg

⁵

Dla pacjentów o masie ciała < 65 kg (przy stężeniu alteplazy 1 mg/ml):<sup data-drug="Actilyse 20" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="U pacjentów o masie ciała 6

• 15 mg w szybkim dożylnym wstrzyknięciu (bolus)
• Natychmiast po bolusie: 0,75 mg/kg masy ciała we wlewie dożylnym w ciągu pierwszych 30 minut (maksymalnie 50 mg)
• Następnie bez przerwy: 0,5 mg/kg masy ciała w trwającym 60 minut ciągłym dożylnym wlewie (maksymalnie 35 mg)

<sup data-drug="Actilyse 20" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="U pacjentów o masie ciała 7

Schemat 3-godzinny

Ten schemat stosuje się u pacjentów ze świeżym zawałem mięśnia sercowego, u których można wdrożyć leczenie w okresie od 6 do 12 godzin od momentu wystąpienia objawów.⁸

Dla pacjentów o masie ciała ≥ 65 kg (przy stężeniu alteplazy 1 mg/ml):⁹

• 10 mg w szybkim dożylnym wstrzyknięciu (bolus)
• Natychmiast po bolusie: 50 mg w dożylnym wlewie w ciągu pierwszej godziny
• Następnie bez przerwy: 40 mg w trwającym 2 godziny ciągłym dożylnym wlewie
• Maksymalna dawka całkowita: 100 mg

¹⁰

Dla pacjentów o masie ciała < 65 kg (przy stężeniu alteplazy 1 mg/ml):<sup data-drug="Actilyse 20" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="U pacjentów o masie ciała 11

• 10 mg w szybkim dożylnym wstrzyknięciu (bolus)
• Natychmiast po bolusie: trwający 3 godziny ciągły dożylny wlew do maksymalnej dawki 1,5 mg/kg masy ciała

<sup data-drug="Actilyse 20" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="U pacjentów o masie ciała 12

Dawkowanie w ostrej masywnej zatorowości płucnej

W przypadku ostrej masywnej zatorowości płucnej stosuje się następujący schemat dawkowania:¹³

Dla pacjentów o masie ciała ≥ 65 kg (przy stężeniu alteplazy 1 mg/ml):¹⁴

• Całkowitą dawkę 100 mg należy podać w ciągu 2 godzin
• 10 mg w szybkim dożylnym wstrzyknięciu (bolus) w ciągu 1-2 minut
• Natychmiast po bolusie: 90 mg w trwającym 2 godziny ciągłym dożylnym wlewie

¹⁵

Dla pacjentów o masie ciała < 65 kg (przy stężeniu alteplazy 1 mg/ml):<sup data-drug="Actilyse 50" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="U pacjentów o masie ciała 16

• 10 mg w szybkim dożylnym wstrzyknięciu (bolus) w ciągu 1-2 minut
• Natychmiast po bolusie: trwający 2 godziny ciągły dożylny wlew do maksymalnej dawki 1,5 mg/kg masy ciała

<sup data-drug="Actilyse 50" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="U pacjentów o masie ciała 17

Leczenie wspomagające w zatorowości płucnej: Po leczeniu trombolitycznym preparatem Actilyse należy rozpocząć (lub wznowić) leczenie heparyną, jeśli wartość APTT (czas częściowej tromboplastyny po aktywacji) nie przekracza dwukrotnie górnego limitu normy. Leczenie należy monitorować oznaczając APTT, przy czym 1,5-2,5 razy wydłużony APTT w stosunku do wartości początkowej oznacza właściwą dawkę heparyny.¹⁸

Dawkowanie w ostrym udarze niedokrwiennym

Leczenie ostrego udaru niedokrwiennego przy użyciu alteplazy musi być prowadzone wyłącznie pod nadzorem lekarzy przeszkolonych i z doświadczeniem w dziedzinie neurologii. Terapię należy rozpocząć możliwie najwcześniej, w okresie do 4,5 godziny od wystąpienia objawów udaru. Po okresie 4,5 godziny od wystąpienia objawów stosunek korzyści do ryzyka związany ze stosowaniem alteplazy jest niekorzystny, dlatego lek nie powinien być wówczas podawany.¹⁹

Zalecana dawka całkowita wynosi 0,9 mg alteplazy/kg masy ciała (maksymalnie 90 mg), z początkowym podaniem 10% dawki całkowitej w szybkim wstrzyknięciu dożylnym (bolus), a następnie natychmiastowym podaniem pozostałej części dawki całkowitej w dożylnym wlewie w ciągu 60 minut.²⁰

Tabela dawkowania w ostrym udarze niedokrwiennym

*podawana w stężeniu 1 mg/ml w ciągu 60 minut

²¹

Leczenie wspomagające w udarze niedokrwiennym: Nie przeprowadzono wystarczających badań dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności stosowania powyższego schematu w połączeniu z równoczesnym podawaniem heparyny lub inhibitorów agregacji płytek takich jak kwas acetylosalicylowy w ciągu pierwszej doby od wystąpienia objawów udaru niedokrwiennego. Należy unikać podawania heparyny dożylnie lub stosowania inhibitorów agregacji płytek takich jak kwas acetylosalicylowy w okresie pierwszych 24 godzin po zastosowaniu preparatu Actilyse, ze względu na zwiększone ryzyko krwawienia.²²

Jeżeli wymagane jest leczenie heparyną z powodu innych wskazań (np. zapobieganie zakrzepicy żył głębokich), dawka podanej podskórnie heparyny nie powinna być większa niż 10000 j.m. na dobę.²³

Sposób podawania alteplazy

Roztwór alteplazy po rekonstytucji należy podawać dożylnie. Jest on przeznaczony do natychmiastowego użycia. W zależności od wskazania klinicznego może być stosowany w postaci dożylnego wstrzyknięcia (bolus) i/lub wlewu ciągłego.^{24 25}

Informacje o dostępnych preparatach

Alteplaza jest dostępna w różnych postaciach i stężeniach:^{26 27}

• Actilyse 20: fiolka zawierająca 20 mg alteplazy (co odpowiada 11 600 000 j.m.) i 20 ml rozpuszczalnika
• Actilyse 50: fiolka zawierająca 50 mg alteplazy (co odpowiada 29 000 000 j.m.) i 50 ml rozpuszczalnika

^{28 29}

W obu przypadkach po rekonstytucji 1 ml roztworu zawiera 1 mg alteplazy. W niektórych schematach dawkowania stosuje się również stężenie 2 mg/ml, szczególnie w przypadku leczenia zawału mięśnia sercowego.³⁰

Szczególne uwagi podczas wywiadu medycznego

Podczas wywiadu medycznego poprzedzającego podanie alteplazy należy zwrócić szczególną uwagę na:³¹

• Dokładny czas wystąpienia pierwszych objawów (w przypadku udaru niedokrwiennego terapia musi być rozpoczęta w ciągu 4,5 godziny)
• Dokładną masę ciała pacjenta (wpływa na dawkowanie we wszystkich wskazaniach)
• Dotychczasowe leczenie przeciwzakrzepowe (szczególnie istotne przy planowaniu leczenia wspomagającego)
• Obecność przeciwwskazań do leczenia trombolitycznego

³²

W przypadku udaru niedokrwiennego mózgu, leczenie może być prowadzone wyłącznie pod nadzorem lekarzy przeszkolonych i z doświadczeniem w dziedzinie neurologii, co należy uwzględnić podczas organizacji procesu terapeutycznego.³³