Leki zawierające w składzie
Psychotria ipecacuanha

Psychotria ipecacuanha (synonim: Cephaelis ipecacuanha) to roślina lecznicza, z której korzeni pozyskuje się emetynę – alkaloid o działaniu wymiotnym. Substancja ta działa poprzez podrażnienie błony śluzowej żołądka oraz stymulację chemoreceptorowej strefy wyzwalającej wymioty w rdzeniu przedłużonym. Oprócz działania wymiotnego, wykazuje także właściwości wykrztuśne w mniejszych dawkach oraz działanie przeciwpierwotniakowe.

Preparaty zawierające wyciągi z ipekakuany były historycznie stosowane jako środki wymiotne w przypadkach zatruć doustnych, gdy usunięcie trucizny z żołądka było kluczowe dla ratowania życia pacjenta. W Polsce syrop z ipekakuany (Syrupus Ipecacuanhae) był dostępny jako lek recepturowy, jednak obecnie preparaty te zostały w większości wycofane z użycia klinicznego na rzecz bezpieczniejszych metod dekontaminacji przewodu pokarmowego.

Główną zaletą ipekakuany było szybkie działanie wymiotne, co w przypadkach niektórych zatruć pozwalało na usunięcie znacznej części niewchłoniętej substancji toksycznej. Ponadto, w mniejszych dawkach wykorzystywano jej działanie wykrztuśne w preparatach złożonych stosowanych w leczeniu przewlekłego kaszlu.

Stosowanie ipekakuany wiąże się jednak z istotnymi zagrożeniami. Może powodować przedłużające się wymioty, odwodnienie i zaburzenia elektrolitowe. Szczególnie niebezpieczne jest jej użycie w przypadkach zatruć substancjami żrącymi, węglowodorami, u pacjentów nieprzytomnych lub z zaburzeniami połykania ze względu na ryzyko aspiracji treści żołądkowej. Ponadto, opisywano przypadki kardiotoksyczności związane z przewlekłym stosowaniem ipekakuany, zwłaszcza u osób z zaburzeniami odżywiania, które nadużywały jej w celu prowokowania wymiotów.