Leki zawierające w składzie
pilokarpina

Kliknij tutaj aby przewinąć do listy leków zawierających pilokarpina.
Skrócony opis

Pilokarpina to alkaloid występujący naturalnie w liściach krzeworostów z gatunku Pilocarpus jaborandi i Pilocarpus microphyllus. Jest to substancja działająca parasympatykomimetycznie, bezpośrednio stymulując receptory muskarynowe, co wywołuje różnorodne efekty cholinergiczne w organizmie.

W okulistyce pilokarpina jest stosowana głównie jako lek przeciwjaskrowy, ponieważ powoduje zwężenie źrenicy (miozę) oraz obniża ciśnienie wewnątrzgałkowe poprzez zwiększenie odpływu cieczy wodnistej. Efekt ten jest szczególnie cenny w terapii jaskry z otwartym kątem przesączania oraz w przypadkach ostrego zamknięcia kąta przesączania. Dodatkowo pilokarpina wywołuje skurcz mięśnia rzęskowego, co ułatwia odpływ cieczy wodnistej.

Na polskim rynku dostępne są preparaty zawierające pilokarpinę w formie kropli do oczu, takie jak Pilocarpinum WZF w różnych stężeniach (1%, 2%, 4%), Pilocarpin oraz Carpine. Substancja jest również wykorzystywana w testach diagnostycznych potliwości oraz w leczeniu kserostomii (suchości jamy ustnej), szczególnie u pacjentów po radioterapii w obrębie głowy i szyi.

Największą zaletą pilokarpiny jest jej wysoka skuteczność w obniżaniu ciśnienia wewnątrzgałkowego oraz długa historia bezpiecznego stosowania w okulistyce. Jest to lek stosunkowo tani i dostępny, co stanowi istotną korzyść w długotrwałej terapii jaskry. W leczeniu suchości jamy ustnej pilokarpina skutecznie stymuluje wydzielanie śliny, poprawiając komfort pacjentów.

Mimo korzyści terapeutycznych, pilokarpina może powodować poważne działania niepożądane. Do najważniejszych należą zaburzenia widzenia (szczególnie w nocy i przy słabym oświetleniu), bóle głowy, zamglone widzenie oraz ryzyko odklejenia siatkówki u predysponowanych pacjentów. Ogólnoustrojowa absorpcja może prowadzić do objawów cholinergicznych, takich jak nadmierna potliwość, nudności, wymioty, biegunka, bradykardia, hipotensja i skurcz oskrzeli. Stosowanie pilokarpiny jest przeciwwskazane u pacjentów z ostrym zapaleniem tęczówki, niektórymi formami jaskry wtórnej oraz u osób z chorobami układu oddechowego, takimi jak astma czy POChP.

Lista leków z tym składnikiem

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl