Przedawkowanie leku Xylo-Pantenol Kids

Xylo-Pantenol Kids to preparat zawierający dwie substancje czynne: ksylometazoliny chlorowodorek (0,5 mg/ml) oraz deksopantenol (50 mg/ml), występujący w postaci aerozolu do nosa. Przedawkowanie tego produktu leczniczego wiąże się z określonymi zagrożeniami, przy czym główne ryzyko dotyczy ksylometazoliny – pochodnej imidazoliny o działaniu obkurczającym naczynia krwionośne błony śluzowej nosa.¹

Niebezpieczeństwa związane z przedawkowaniem ksylometazoliny

Przedawkowanie ksylometazoliny stanowi szczególne zagrożenie dla dzieci, zwłaszcza niemowląt. Może ono prowadzić do silnego zahamowania czynności ośrodkowego układu nerwowego (OUN). Charakterystyczną cechą obrazu klinicznego po zatruciu pochodnymi imidazoliny jest naprzemienne występowanie okresów pobudzenia i depresji zarówno w obrębie OUN, jak i układów sercowo-naczyniowego oraz oddechowego.²

Objawy przedawkowania u dzieci manifestują się głównie w zakresie OUN i mogą obejmować: drgawki, śpiączkę, bradykardię, bezdech oraz wahania ciśnienia tętniczego – początkowo nadciśnienie, po którym może wystąpić niedociśnienie.³

Objawy przedawkowania

Objawy przedawkowania ksylometazoliny można podzielić na dwie główne kategorie związane ze stanem ośrodkowego układu nerwowego:⁴

• Pobudzenie czynności OUN – manifestujące się lękiem, pobudzeniem psychoruchowym, omamami i drgawkami
• Zahamowanie czynności OUN – objawiające się obniżoną temperaturą ciała, letargiem, sennością oraz śpiączką

Oprócz objawów neurologicznych, mogą wystąpić również inne objawy przedawkowania, takie jak: zmiana wielkości źrenic (zarówno zwężenie jak i rozszerzenie), nadmierna potliwość, gorączka, bladość powłok skórnych, sinica, bezdech czy kołatanie serca.⁵

W przypadku dominujących objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego mogą dodatkowo pojawić się: nudności, zaburzenia rytmu serca (tachykardia lub bradykardia), a w skrajnych przypadkach – zatrzymanie akcji serca. Obserwuje się także wahania ciśnienia tętniczego, obrzęk płuc oraz zaburzenia oddychania, w tym bezdech.⁶

Przedawkowanie deksopantenolu

Deksopantenol, będący pochodną kwasu pantotenowego, charakteryzuje się bardzo niską toksycznością. W przypadku przedawkowania tej substancji nie jest wymagane wdrażanie specjalnego postępowania terapeutycznego.⁷

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przyjęcia dużej ilości produktu leczniczego Xylo-Pantenol Kids należy niezwłocznie wdrożyć następujące działania:⁸

• Podanie węgla aktywowanego jako adsorbenta
• Podanie siarczanu sodu jako środka przeczyszczającego
• Alternatywnie – wykonanie płukania żołądka (ze względu na szybkie wchłanianie ksylometazoliny)

W przypadku poważnego przedawkowania konieczna jest hospitalizacja na oddziale intensywnej opieki medycznej. W celu obniżenia podwyższonego ciśnienia tętniczego można zastosować nieselektywnego antagonistę receptorów alfa-adrenergicznych, jak na przykład fentolamina, która może działać jako antidotum.⁹

Należy zaznaczyć, że leki wazopresyjne są przeciwwskazane w leczeniu przedawkowania Xylo-Pantenol Kids. W zależności od występujących objawów można zastosować leczenie przeciwgorączkowe, przeciwdrgawkowe oraz tlenoterapię.¹⁰

Tabela objawów przedawkowania

Należy podkreślić, że obraz kliniczny zatrucia ksylometazoliną, główną substancją odpowiedzialną za objawy przedawkowania Xylo-Pantenol Kids, może być mylący ze względu na naprzemienne występowanie okresów pobudzenia i depresji zarówno ośrodkowego układu nerwowego, jak i układu sercowo-naczyniowego oraz oddechowego.¹¹