Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Xevoben XR

Stosowanie produktu leczniczego Xevoben XR (100 mg lewodopy + 25 mg benserazydu) wymaga zachowania szczególnej ostrożności oraz regularnego monitorowania pacjentów ze względu na możliwość wystąpienia szeregu działań niepożądanych i powikłań. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące środków ostrożności, jakie należy zachować przy zalecaniu tego leku.¹

Monitorowanie parametrów hematologicznych

W trakcie terapii produktem Xevoben XR konieczne jest regularne monitorowanie morfologii krwi, ponieważ zgłaszano przypadki zmian w liczbie krwinek, takie jak: anemia hemolityczna, leukopenia i trombocytopenia. Opisywano również przypadki agranulocytozy i pancytopenii, których związek przyczynowy z produktem nie został jednoznacznie potwierdzony ani wykluczony. Ze względu na potencjalne ryzyko hematologiczne, zaleca się kontrolę morfologii krwi przed rozpoczęciem leczenia, a następnie regularne badania kontrolne w trakcie całej terapii.²

Pacjenci z chorobami układu sercowo-naczyniowego

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, w tym:³

• Po przebytym zawale mięśnia sercowego – wymaga częstego monitorowania czynności serca
• Z zaburzeniami tętnic wieńcowych – konieczna regularna kontrola ciśnienia tętniczego
• Z zaburzeniami rytmu serca – wskazane okresowe badania EKG
• Z niewydolnością serca – wymagane regularne monitorowanie funkcji serca

U pacjentów z powyższymi schorzeniami należy często kontrolować parametry kardiologiczne w początkowym okresie leczenia, a następnie systematycznie przez cały okres terapii.⁴

Niedociśnienie ortostatyczne

Niedociśnienie ortostatyczne może występować niezbyt często u pacjentów z grupy ryzyka, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku oraz przyjmujących jednocześnie leki przeciwnadciśnieniowe lub inne preparaty mogące wywoływać spadek ciśnienia przy zmianie pozycji ciała. Ta grupa pacjentów, jak również ci, u których wcześniej rozpoznano niedociśnienie ortostatyczne, wymagają szczególnie dokładnego monitorowania, zwłaszcza na początku leczenia lub podczas zwiększania dawki. W przypadku wystąpienia znaczącego niedociśnienia, można je kontrolować poprzez zmniejszenie dawki produktu Xevoben XR.⁵

Pacjenci ze schorzeniami żołądkowo-jelitowymi

Pacjenci z chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy w wywiadzie lub z demineralizacją kości wymagają szczególnie wnikliwej obserwacji.⁶

W początkowym okresie leczenia często występują zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty lub biegunka. Objawy te można znacząco ograniczyć stosując następujące zalecenia:⁷

• Przyjmowanie produktu Xevoben XR jednocześnie z niewielkim posiłkiem ubogim w białko (np. ciastka, sucharki)
• Popijanie leku odpowiednią ilością płynu
• Stopniowe, powolne zwiększanie dawki

Pacjenci z jaskrą

U pacjentów z jaskrą z otwartym kątem przesączania konieczne jest regularne mierzenie ciśnienia śródgałkowego, ponieważ lewodopa teoretycznie może je podwyższać.⁸

Zaburzenia psychiczne

Podczas leczenia produktem Xevoben XR może wystąpić depresja, która może być również elementem obrazu klinicznego choroby Parkinsona. Z tego powodu wszyscy pacjenci wymagają dokładnego monitorowania pod kątem zmian psychologicznych oraz objawów depresji z myślami samobójczymi lub bez nich.⁹

Zespół dysregulacji dopaminowej

U niewielkiej liczby pacjentów może wystąpić zespół dysregulacji dopaminowej (DDS, Dopamine Dysregulation Syndrome), objawiający się zaburzeniami poznawczymi i zaburzeniami zachowania, które są bezpośrednio związane z przyjmowaniem większych niż zalecane dawek produktu. Należy poinformować pacjenta o ryzyku związanym z przekraczaniem zalecanego dawkowania.¹⁰

Nagłe odstawienie leku

Kategorycznie nie wolno nagle odstawiać produktu Xevoben XR. Po długotrwałym leczeniu nagłe przerwanie terapii może prowadzić do wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego z następującymi objawami:¹¹

• Wysoka gorączka
• Sztywność mięśni
• Zmiany psychiczne
• Zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej

W ciężkich przypadkach mogą wystąpić powikłania zagrażające życiu, takie jak mioglobinuria, rabdomioliza, ostra niewydolność nerek oraz ostry zespół akinetyczny. W przypadku wystąpienia takich objawów pacjent wymaga natychmiastowej hospitalizacji i odpowiedniego leczenia objawowego, które może obejmować ponowne włączenie lewodopy z benserazydem. Z tego powodu planowe przerwanie leczenia powinno być przeprowadzane wyłącznie w warunkach szpitalnych.¹²

Dyskineza

Dyskineza (ruchy pląsawicze i atetotyczne) występująca w późniejszych etapach leczenia może być zwykle kontrolowana poprzez zmniejszenie dawki produktu Xevoben XR.¹³

Wahania odpowiedzi na leczenie

Przy dłuższym stosowaniu produktu Xevoben XR mogą wystąpić wahania odpowiedzi na leczenie, które obejmują:¹⁴

• Objawy zamrożenia (nagle występujący epizod niezdolności do ruchu)
• Dystonie końca dawki (mimowolne skurcze mięśni pojawiające się przed przyjęciem kolejnej dawki leku)
• Zespół przełączenia „on-off” (nagłe wahania między stanami sprawności i niesprawności ruchowej)

Te zaburzenia można zazwyczaj wyeliminować lub ograniczyć poprzez:¹⁵

• Odpowiednie dobranie dawki produktu leczniczego
• Podawanie mniejszych pojedynczych dawek w krótszych odstępach czasu
• Stopniowe zwiększanie dawki w celu uzyskania optymalnego efektu terapeutycznego

Znieczulenie ogólne

U pacjentów wymagających znieczulenia ogólnego należy:¹⁶

• Kontynuować podawanie lewodopy z benserazydem przez jak najdłuższy czas do operacji (z wyjątkiem znieczulenia przy użyciu halotanu)
• W przypadku znieczulenia z użyciem halotanu – odstawić lewodopę z benserazydem na 12-48 godzin przed zabiegiem ze względu na ryzyko wahań ciśnienia krwi i/lub zaburzeń rytmu serca
• Po zabiegu leczenie należy wznowić, stopniowo zwiększając dawkę do poziomu stosowanego przed operacją

Senność i napady snu

Podczas stosowania lewodopy może wystąpić senność i w rzadkich przypadkach nagłe napady snu. Bardzo rzadko opisywano przypadki napadów snu podczas wykonywania codziennych czynności, czasami bez wcześniejszych sygnałów ostrzegawczych i bez świadomości wystąpienia napadu. Pacjentów należy poinformować o takim ryzyku oraz zalecić zachowanie ostrożności podczas prowadzenia pojazdów lub obsługiwania maszyn. Osoby, u których wystąpiła senność i/lub napady snu, nie powinny prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn. W razie wystąpienia takich objawów należy rozważyć zmniejszenie dawki lub zakończenie leczenia.¹⁷

Zaburzenia kontroli impulsów

Pacjenci leczeni produktem Xevoben XR wymagają regularnego monitorowania pod kątem rozwoju zaburzeń kontroli impulsów. Należy poinformować pacjentów i ich opiekunów, że podczas leczenia agonistami dopaminy i/lub innymi produktami dopaminergicznymi zawierającymi lewodopę mogą wystąpić behawioralne objawy zaburzeń kontroli impulsów, takie jak:¹⁸

• Uzależnienie od gier hazardowych
• Zwiększone libido i hiperseksualność
• Kompulsywne wydawanie pieniędzy lub kupowanie
• Kompulsywne lub napadowe objadanie się

W przypadku wystąpienia takich objawów należy przeanalizować stosowane leczenie i rozważyć modyfikację terapii.¹⁹

Badania laboratoryjne

W trakcie leczenia produktem Xevoben XR zaleca się okresowe kontrolowanie:²⁰

• Czynności wątroby (enzymy wątrobowe)
• Funkcji nerek (kreatynina, mocznik)
• Parametrów układu krążenia (ciśnienie tętnicze, tętno)
• Morfologii krwi (ze szczególnym uwzględnieniem liczby krwinek białych, czerwonych i płytek krwi)

U pacjentów z cukrzycą należy często badać stężenie glukozy we krwi i odpowiednio dostosowywać dawki leków przeciwcukrzycowych, ponieważ lewodopa może wpływać na gospodarkę węglowodanową.²¹

Ryzyko rozwoju czerniaka

Badania epidemiologiczne wykazały, że u pacjentów z chorobą Parkinsona występuje zwiększone ryzyko rozwoju czerniaka w porównaniu do ogólnej populacji (około 2-6 razy wyższe). Nie jest jasne, czy obserwowane zwiększone ryzyko wynika z choroby Parkinsona, czy z innych czynników, takich jak stosowanie lewodopy. Dlatego pacjenci i ich opiekunowie powinni być poinformowani o konieczności regularnego badania skóry pod kątem występowania czerniaka podczas stosowania produktu Xevoben XR. Wskazane jest okresowe badanie skóry przez specjalistę dermatologa.²²

Pacjenci z zespołem niespokojnych nóg

U pacjentów z ciężkimi objawami zespołu niespokojnych nóg oraz gdy wymagana jest większa dawka lewodopy z benserazydem, wystąpienie nasilenia objawów może ograniczyć długotrwałe stosowanie produktu Xevoben XR. Należy dokładnie monitorować tych pacjentów pod kątem pogorszenia objawów i rozważyć modyfikację terapii w przypadku nasilenia dolegliwości.²³