Działania niepożądane
Vortemyel 1 mg
Vortemyel, zawierający bortezomib, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z których najczęstsze to zaburzenia hematologiczne (trombocytopenia, niedokrwistość, neutropenia), neurologiczne (obwodowa neuropatia, ból głowy, parestezje), żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunka, zaparcia, wymioty) oraz ogólne (zmęczenie, gorączka). Neuropatia obwodowa występuje bardzo często (>1/10), z różnym nasileniem w zależności od schematu leczenia; np. w badaniu IFM-2005-01 częstość neuropatii obwodowej stopnia ≥2 wynosiła od 1% do 31% w zależności od kombinacji leków, a w badaniu LYM-3002 u pacjentów z chłoniakiem z komórek płaszcza (MCL) częstość neuropatii stopnia ≥2 wynosiła 18% w schemacie BR-CAP i 9% w R-CHOP. Rzadziej obserwuje się poważne działania niepożądane, takie jak niewydolność serca, zespół rozpadu guza, nadciśnienie płucne, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii oraz ostre rozlane naciekowe choroby płuc. Profilaktyka przeciwwirusowa jest kluczowa w zapobieganiu zakażeniom HBV, szczególnie u pacjentów z MCL, gdzie stosowanie profilaktyki zmniejsza częstość półpaśca z 10,7% do 3,6%.
Działania niepożądane leku Vortemyel
Vortemyel, zawierający substancję czynną bortezomib w postaci estru mannitolu i kwasu boronowego, charakteryzuje się określonym profilem bezpieczeństwa, który wymaga szczególnej uwagi klinicznej. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące działań niepożądanych związanych ze stosowaniem tego produktu leczniczego.1
Ogólny profil bezpieczeństwa
Podczas terapii bortezomibem odnotowano szereg ciężkich działań niepożądanych występujących z różną częstotliwością. Do niezbyt często zgłaszanych ciężkich działań niepożądanych należą: niewydolność serca, zespół rozpadu guza, nadciśnienie płucne, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii, ostre rozlane naciekowe choroby płuc. Rzadko raportowano neuropatię autonomiczną.2
Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi są:
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: nudności, biegunka, zaparcia, wymioty
- Zaburzenia ogólne: zmęczenie, gorączka
- Zaburzenia hematologiczne: trombocytopenia, niedokrwistość, neutropenia
- Zaburzenia neurologiczne: obwodowa neuropatia (w tym czuciowa), ból głowy, parestezje
- Inne: zmniejszenie apetytu, duszność, wysypka, półpasiec i ból mięśni
3
Klasyfikacja działań niepożądanych
Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według częstości występowania w następujący sposób:
- Bardzo często (>1/10) – występują u więcej niż 1 pacjenta na 10
- Często (>1/100 do <1/10) – występują u 1 do 10 pacjentów na 100
- Niezbyt często (>1/1 000 do <1/100) – występują u 1 do 10 pacjentów na 1000
- Rzadko (>1/10 000 do <1/1 000) – występują u 1 do 10 pacjentów na 10 000
- Bardzo rzadko (<1/10 000) – występują u mniej niż 1 pacjenta na 10 000
- Częstość nieznana – nie może być określona na podstawie dostępnych danych
1/10), często (>1/100 do 1/1 000 do 1/10 000 do <1/1 000) i bardzo rzadko (4
Zakażenia i reaktywacja WZW B
U pacjentów z chłoniakiem z komórek płaszcza (MCL) odnotowano przypadki zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B (HBV), w tym zakończone zgonem. Dane epidemiologiczne wskazują, że częstość zakażeń WZW B była podobna u pacjentów leczonych schematem BR-CAP (bortezomib, rytuksymab, cyklofosfamid, doksorubicyna i prednizon) lub R-CHOP (rytuksymab, cyklofosfamid, doksorubicyna, winkrystyna i prednizon) i wynosiła odpowiednio 0,8% vs 1,2%.5
Należy zaznaczyć, że profilaktyka przeciwwirusowa ma istotne znaczenie w zapobieganiu zakażeniom wirusowym. W badaniu dotyczącym MCL profilaktykę przeciwwirusową stosowano u 57% pacjentów w ramieniu BR-CAP. U pacjentów, którzy stosowali profilaktykę przeciwwirusową częstość półpaśca wynosiła 3,6%, natomiast u pacjentów niestosujących takiej profilaktyki była znacznie wyższa i wynosiła 10,7%.6
Neuropatie obwodowe
Neuropatia obwodowa jest jednym z najistotniejszych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem bortezomibu. Jej częstość i nasilenie różnią się w zależności od schematu terapeutycznego oraz stanu klinicznego pacjenta.
Neuropatie w leczeniu szpiczaka mnogiego
W badaniach dotyczących leczenia szpiczaka mnogiego, gdzie bortezomib stosowano w schematach złożonych, częstość występowania neuropatii obwodowej różniła się znacząco w zależności od zastosowanego schematu leczenia.7
| Schemat leczenia | Badanie IFM-2005-01 | Badanie MMY-3010 | ||
|---|---|---|---|---|
| VDDx (N=239) | BDx (N=239) | TDx (N=126) | BTDx (N=130) | |
| Częstość neuropatii obwodowej (%) | ||||
| PN każdego stopnia | 3 | 15 | 12 | 45 |
| ≥ PN Stopnia 2. | 1 | 10 | 2 | 31 |
| ≥ PN Stopnia 3. | <1 | 5 | 0 | 5 |
| Rezygnacja z leczenia z powodu PN (%) | <1 | 2 | 1 | 5 |
VDDx = winkrystyna, doksorubicyna, deksametazon; BDx = bortezomib, deksametazon; TDx = talidomid, deksametazon; BTDx = bortezomib, talidomid, deksametazon; PN = neuropatia obwodowa
<sup data-drug="Vortemyel" data-section="Działania niepożądane" title="Tabela 9 Częstość neuropatii obwodowej podczas indukcji leczenia wg toksyczności i rezygnacji z leczenia z powodu neuropatii obwodowej […] IFM-2005-01 MMY-3010 VDDx BDx TDx BTDx (N=239) (N=239) (N=126) (N=130) Częstość PN (%) PN każdego stopnia 3 15 12 45 ≥ PN Stopnia 2. 1 10 2 31 ≥ PN Stopnia 3. < 1 5 0 5 rezygnacja z leczenia z powodu PN (%) 8
Neuropatie w leczeniu chłoniaka z komórek płaszcza
W badaniu LYM-3002, oceniającym skuteczność i bezpieczeństwo bortezomibu w leczeniu chłoniaka z komórek płaszcza, częstość występowania neuropatii obwodowej przedstawiała się następująco:9
| Schemat leczenia | BR-CAP (N=240) | R-CHOP (N=242) |
|---|---|---|
| Częstość neuropatii obwodowej (%) | ||
| Wszystkie stopnie PN | 30 | 29 |
| ≥ stopień 2 PN | 18 | 9 |
| ≥ stopień 3 PN | 8 | 4 |
| Przerwanie leczenia z powodu PN (%) | 2 | <1 |
BR-CAP = bortezomib, rytuksymab, cyklofosfamid, doksorubicyna i prednizon; R-CHOP = rytuksymab, cyklofosfamid, doksorubicyna, winkrystyna i prednizon; PN = neuropatia obwodowa
<sup data-drug="Vortemyel" data-section="Działania niepożądane" title="Tabela 10: Częstość obwodowej neuropatii w badaniu LYM-3002 wg toksyczności i przerwania leczenia z powodu neuropatii obwodowej BR-CAP R-CHOP (N = 240) (N = 242) Częstość PN (%) Wszystkie stopnie PN 30 29 ≥ stopień 2 PN 18 9 ≥ stopień 2 PN 8 4 Przerwanie leczenia z powodu PN (%) 2 10
Pacjenci w podeszłym wieku z MCL
Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów w podeszłym wieku z chłoniakiem z komórek płaszcza (MCL). W badaniach klinicznych 42,9% pacjentów otrzymujących schemat BR-CAP było w wieku od 65 do 74 lat, a 10,4% miało co najmniej 75 lat. U pacjentów w wieku co najmniej 75 lat oba schematy BR-CAP oraz R-CHOP były gorzej tolerowane, jednakże ciężkie zdarzenia niepożądane w grupach BR-CAP wystąpiły u 68% pacjentów w porównaniu z 42% w grupie R-CHOP.11
Wznowienie leczenia u pacjentów z nawrotem szpiczaka mnogiego
Ponowne leczenie bortezomibem pacjentów z nawrotem szpiczaka mnogiego, którzy wcześniej przynajmniej częściowo odpowiadali na leczenie tym lekiem, wiąże się z określonymi działaniami niepożądanymi. W badaniu obejmującym 130 takich pacjentów, u przynajmniej 25% badanych stwierdzono następujące działania niepożądane (wszystkich stopni):
- Małopłytkowość
- Neuropatia (40%)
- Niedokrwistość (37%)
- Biegunka (35%)
- Zaparcia (28%)
Neuropatię obwodową wszystkich stopni zaobserwowano u 40% pacjentów, natomiast neuropatię stopnia ≥ 3 u 8,5% pacjentów.12
Przedawkowanie
Przedawkowanie bortezomibu może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Zastosowanie dawki ponad dwukrotnie większej niż zalecana wiązało się z nagłym wystąpieniem objawowego niedociśnienia i małopłytkowości, a w skrajnych przypadkach mogło prowadzić do zgonu. Dotychczas nie jest znane żadne specyficzne antidotum na przedawkowanie bortezomibu.13
W przypadku przedawkowania konieczne jest:
- Uważne monitorowanie objawów życiowych pacjenta
- Zastosowanie właściwego leczenia podtrzymującego w celu utrzymania ciśnienia tętniczego krwi (podaż płynów, produktów presyjnych i/lub leków o działaniu inotropowym)
- Zapewnienie prawidłowej temperatury ciała
14
Tabela działań niepożądanych
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Trombocytopenia | Bardzo często | Zmniejszenie liczby płytek krwi, zwiększające ryzyko krwawień |
| Niedokrwistość | Bardzo często | Zmniejszenie stężenia hemoglobiny, powodujące osłabienie i zmęczenie | |
| Neutropenia | Bardzo często | Zmniejszenie liczby neutrofili, zwiększające ryzyko infekcji | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Obwodowa neuropatia | Bardzo często | Uszkodzenie nerwów obwodowych powodujące drętwienie, mrowienie, ból |
| Ból głowy | Bardzo często | – | |
| Parestezje | Bardzo często | Nieprawidłowe odczucia, takie jak mrowienie, drętwienie | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności | Bardzo często | – |
| Biegunka | Bardzo często | – | |
| Zaparcia | Bardzo często | – | |
| Wymioty | Bardzo często | – | |
| Zaburzenia ogólne | Zmęczenie | Bardzo często | – |
| Gorączka | Bardzo często | – | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Zmniejszenie apetytu | Bardzo często | – |
| Zaburzenia układu oddechowego | Duszność | Bardzo często | Trudności w oddychaniu |
| Zaburzenia skóry | Wysypka | Bardzo często | – |
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Półpasiec | Często | Infekcja wirusowa powodująca bolesną wysypkę |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Ból mięśni | Bardzo często | – |
| Zaburzenia serca | Niewydolność serca | Niezbyt często | Poważne zaburzenie funkcji serca |
| Nowotwory | Zespół rozpadu guza | Niezbyt często | Metaboliczne powikłanie spowodowane rozpadem komórek nowotworowych |
| Zaburzenia naczyniowe | Nadciśnienie płucne | Niezbyt często | Wysokie ciśnienie w tętnicach płucnych |
| Zaburzenia układu nerwowego | Zespół tylnej odwracalnej encefalopatii | Niezbyt często | Neurologiczny zespół z objawami takimi jak ból głowy, drgawki, zaburzenia świadomości |
| Zaburzenia układu oddechowego | Ostre rozlane naciekowe choroby płuc | Niezbyt często | Poważne zaburzenie czynności płuc |
| Zaburzenia układu nerwowego | Neuropatia autonomiczna | Rzadko | Uszkodzenie układu nerwowego autonomicznego |
Zgłaszanie działań niepożądanych
Istotnym elementem monitorowania bezpieczeństwa stosowania produktu leczniczego jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych po dopuszczeniu produktu do obrotu. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.15
Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:
- Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Telefon: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.16
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania