Dawkowanie i sposób podawania
Verospiron 100 mg
Spironolakton (Verospiron) jest dostępny w kapsułkach 50 mg i 100 mg, a dawkowanie zależy od wskazań klinicznych, wieku pacjenta oraz funkcji nerek i wątroby. W zastoinowej niewydolności serca z obrzękiem dawka początkowa wynosi 100 mg/dobę (zakres 25-200 mg/dobę), natomiast w ciężkiej niewydolności serca (klasy III-IV wg NYHA) zaleca się rozpoczęcie od 25 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 50 mg/dobę, pod warunkiem stężenia potasu ≤ 5 mEq/L i kreatyniny ≤ 2,5 mg/dL. W leczeniu nadciśnienia tętniczego dawka początkowa to 25 mg/dobę, którą można podwoić po 4 tygodniach, jeśli efekt jest niewystarczający. W marskości wątroby dawka zależy od stosunku jonów Na+/K+ w moczu: 100 mg/dobę przy stosunku >1,0 oraz 200-400 mg/dobę przy stosunku <1,0. Wodobrzusze nowotworowe i obrzęki w zespole nerczycowym wymagają dawek 100-400 mg/dobę i 100-200 mg/dobę odpowiednio. U dzieci dawka wynosi 1-3 mg/kg mc./dobę, a u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (GFR 10-30 mL/min) konieczne jest zmniejszenie dawki lub częstości podawania. Stosowanie u pacjentów z GFR <10 mL/min jest przeciwwskazane.
Dawkowanie i sposób podawania leku Verospiron
Lek Verospiron zawierający substancję czynną spironolakton jest dostępny w postaci kapsułek twardych o mocy 50 mg oraz 100 mg. Prawidłowe dawkowanie tego leku zależy od wskazania klinicznego, wieku pacjenta oraz współistniejących chorób. Podczas wywiadu medycznego należy zwrócić szczególną uwagę na czynność nerek i wątroby pacjenta oraz ryzyko hiperkaliemii.1
Dawkowanie u pacjentów dorosłych
Zastoinowa niewydolność serca z obrzękiem: Zaleca się zastosowanie dawki początkowej 100 mg na dobę podawanej jednorazowo lub w kilku dawkach podzielonych. Zakres dawek może wynosić od 25 mg do 200 mg na dobę, a dawkę podtrzymującą należy ustalić indywidualnie dla każdego pacjenta.2
Ciężka niewydolność serca (klasy III-IV wg NYHA): Na podstawie wyników badania RALES (Randomized Aldactone Evaluation Study), leczenie należy rozpocząć od dawki 25 mg raz na dobę w skojarzeniu ze standardową terapią, gdy spełnione są następujące warunki:3
- stężenie potasu w surowicy ≤ 5 mEq/L
- stężenie kreatyniny w surowicy ≤ 2,5 mg/dL
U pacjentów tolerujących dawkę 25 mg raz na dobę, można ją zwiększyć do 50 mg raz na dobę, jeżeli jest to klinicznie wskazane. Jeśli pacjent nie toleruje dawki 25 mg raz na dobę, można ją zmniejszyć do 25 mg podawanych co drugi dzień.4
Leczenie dodatkowe w nadciśnieniu tętniczym, gdy dotychczasowe leczenie innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi jest niewystarczające: Dawka początkowa wynosi 25 mg na dobę, podawana jednorazowo w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi. Jeśli po upływie 4 tygodni nie uzyskano docelowych wartości ciśnienia tętniczego, dawkę można podwoić.5
Przed rozpoczęciem stosowania spironolaktonu u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, którzy są już leczeni inhibitorem ACE lub antagonistą receptora angiotensynowego, należy:6
- Skontrolować stężenie potasu i kreatyniny we krwi
- Nie rozpoczynać leczenia, jeżeli stężenie potasu we krwi wynosi > 5,0 mmol/L lub stężenie kreatyniny we krwi wynosi > 2,5 mg/dL
- Monitorować stężenie potasu i kreatyniny we krwi często podczas pierwszych trzech miesięcy od rozpoczęcia leczenia lub zwiększenia dawki
- Następnie kontrolować te parametry co 3-6 miesięcy
Leczenie skojarzone należy tymczasowo lub trwale przerwać w przypadku wystąpienia stężenia potasu we krwi powyżej 5,0 mmol/L lub stężenia kreatyniny we krwi powyżej 2,5 mg/dL.8
- Jeżeli stosunek jonów Na+/K+ > 1,0: dawka 100 mg na dobę
- Jeżeli stosunek jonów Na+/K+ < 1,0: dawka 200-400 mg na dobę
Dawkę podtrzymującą należy wyznaczyć indywidualnie dla każdego pacjenta.
Wodobrzusze spowodowane nowotworem złośliwym: Zwykle stosowana dawka początkowa wynosi 100-200 mg na dobę. W ciężkich przypadkach, dawkę można stopniowo zwiększać do 400 mg na dobę. Po uzyskaniu kontroli obrzęków, dawkę podtrzymującą należy ustalić indywidualnie.9
Obrzęki w zespole nerczycowym: Zwykle stosowana dawka wynosi 100-200 mg na dobę. Należy pamiętać, że spironolakton nie wykazuje działania przeciwzapalnego ani nie wpływa na proces patologiczny. Jest zalecany jedynie w przypadku, gdy leczenie glikokortykosteroidami nie jest wystarczająco skuteczne.10
Pierwotny hiperaldosteronizm
Ustalenie diagnozy:11
- Test długotrwały: Verospiron należy stosować w dawce dobowej 400 mg przez trzy do czterech tygodni. Wyrównanie hipokaliemii i nadciśnienia tętniczego dostarcza wstępnych dowodów do diagnozy pierwotnego hiperaldosteronizmu.12
- Test krótkotrwały: Verospiron należy stosować w dawce dobowej 400 mg przez cztery dni. Jeżeli podczas podawania Verospironu stężenie potasu w surowicy wzrasta, a po odstawieniu maleje, należy rozważyć wstępną diagnozę pierwotnego hiperaldosteronizmu.13
Leczenie: Verospiron stosuje się w dawce dobowej 100-400 mg jako przygotowanie do zabiegu operacyjnego. U pacjentów niezakwalifikowanych do leczenia operacyjnego można stosować spironolakton jako długotrwałe leczenie podtrzymujące w najmniejszej skutecznej dawce. W takim przypadku dawkę początkową można zmniejszać w odstępach 14-dniowych, aż do osiągnięcia najmniejszej skutecznej dawki. W przypadku długotrwałego leczenia zaleca się podawanie spironolaktonu w skojarzeniu z innymi lekami moczopędnymi w celu zmniejszenia ryzyka działań niepożądanych.14
Szczególne grupy pacjentów
Pacjenci w podeszłym wieku: Zaleca się rozpoczynanie leczenia od najmniejszej dawki, a następnie stopniowe jej zwiększanie, aż do uzyskania maksymalnych korzyści. Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku ciężkich zaburzeń wątroby i nerek, ponieważ może być zmieniony metabolizm i wydalanie leku. Dodatkowo, u pacjentów w podeszłym wieku należy wziąć pod uwagę podwyższone ryzyko wystąpienia hiperkaliemii.15
Dzieci i młodzież: Dzieci nie powinny być leczone produktami Verospiron, 50 mg, kapsułki twarde i Verospiron, 100 mg, kapsułki twarde. Zamiast nich można stosować Verospiron, 25 mg, tabletki w odpowiedniej dawce. Dawka początkowa wynosi 1-3 mg spironolaktonu na kilogram masy ciała, podawana w dawce pojedynczej lub w 2-4 dawkach podzielonych. Podczas leczenia podtrzymującego lub w przypadku jednoczesnego stosowania innych leków moczopędnych, dawkę należy zmniejszyć do 1-2 mg/kg mc. Dzieci powinny być leczone wyłącznie pod nadzorem lekarza pediatry.16
Zaburzenia czynności nerek: W przypadku zaburzeń czynności nerek (przesączanie kłębuszkowe 10-30 mL/min) należy zmniejszyć dawkę spironolaktonu lub częstość podawania, w zależności od potrzeb. Stosowanie spironolaktonu jest przeciwwskazane w przypadku ciężkiej niewydolności nerek (przesączanie kłębuszkowe <10 mL/min).17
Sposób podawania
Verospiron podaje się doustnie. Na ogół dawkę dobową podaje się jako dawkę pojedynczą lub w dwóch dawkach podzielonych, podczas posiłku. Zaleca się, aby przyjmować pierwszą dawkę danego dnia lub całkowitą dawkę dobową rano.18
Tabela dawkowania leku Verospiron
| Wskazanie | Dawka początkowa | Zakres dawkowania | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Zastoinowa niewydolność serca z obrzękiem | 100 mg/dobę | 25-200 mg/dobę | Dawka podtrzymująca ustalana indywidualnie |
| Ciężka niewydolność serca (klasa III-IV wg NYHA) | 25 mg/dobę | 25-50 mg/dobę lub 25 mg co drugi dzień | Wymagane monitorowanie stężenia potasu (≤ 5 mEq/L) i kreatyniny (≤ 2,5 mg/dL) |
| Leczenie dodatkowe w nadciśnieniu tętniczym | 25 mg/dobę | 25-50 mg/dobę | Dawkę można podwoić po 4 tygodniach, jeśli efekt jest niewystarczający |
| Wodobrzusze i obrzęki w marskości wątroby | 100 mg/dobę (Na+/K+ > 1,0) 200-400 mg/dobę (Na+/K+ < 1,0) |
100-400 mg/dobę | Dawka zależna od stosunku jonów Na+/K+ w moczu |
| Wodobrzusze w nowotworach złośliwych | 100-200 mg/dobę | 100-400 mg/dobę | W ciężkich przypadkach dawkę można zwiększyć do 400 mg/dobę |
| Obrzęki w zespole nerczycowym | 100-200 mg/dobę | 100-200 mg/dobę | Tylko gdy leczenie glikokortykosteroidami jest niewystarczające |
| Pierwotny hiperaldosteronizm – diagnostyka (test długotrwały) | 400 mg/dobę | 400 mg/dobę przez 3-4 tygodnie | Wyrównanie hipokaliemii i nadciśnienia tętniczego sugeruje diagnozę |
| Pierwotny hiperaldosteronizm – diagnostyka (test krótkotrwały) | 400 mg/dobę | 400 mg/dobę przez 4 dni | Wzrost stężenia potasu w trakcie leczenia i spadek po odstawieniu sugeruje diagnozę |
| Pierwotny hiperaldosteronizm – leczenie | 100-400 mg/dobę | 100-400 mg/dobę | W leczeniu długotrwałym zalecane podawanie z innymi diuretykami |
| Pacjenci w podeszłym wieku | Najmniejsza skuteczna dawka | Zwiększać stopniowo | Zwiększone ryzyko hiperkaliemii, uwaga przy zaburzeniach wątroby i nerek |
| Dzieci i młodzież | 1-3 mg/kg mc./dobę | 1-3 mg/kg mc./dobę w dawce pojedynczej lub 2-4 dawkach podzielonych | Nie stosować kapsułek 50 mg i 100 mg, zalecane tabletki 25 mg |
| Zaburzenia czynności nerek (GFR 10-30 mL/min) | Zmniejszona dawka | Dostosowana indywidualnie | Zmniejszona dawka lub częstość podawania |
Monitorowanie leczenia
Podczas wywiadu medycznego i kontroli pacjenta przyjmującego Verospiron należy zwrócić uwagę na następujące aspekty:19
- Regularna kontrola stężenia elektrolitów, szczególnie potasu – częste monitorowanie podczas pierwszych trzech miesięcy od rozpoczęcia leczenia lub zwiększenia dawki, następnie co 3-6 miesięcy
- Monitorowanie stężenia kreatyniny – wskaźnik czynności nerek, istotny przy ocenie ryzyka hiperkaliemii
- Ocena kliniczna skuteczności leczenia – zmniejszenie obrzęków, poprawa kontroli ciśnienia tętniczego, ustąpienie objawów niewydolności serca
- Obserwacja objawów hiperkaliemii – osłabienie mięśniowe, parestezje, zaburzenia rytmu serca
- Ocena interakcji lekowych – szczególnie z innymi lekami wpływającymi na stężenie potasu (inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensynowego, niesteroidowe leki przeciwzapalne)
W przypadku wystąpienia stężenia potasu we krwi powyżej 5,0 mmol/L lub stężenia kreatyniny we krwi powyżej 2,5 mg/dL należy rozważyć tymczasowe lub trwałe przerwanie leczenia.20
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania