Specjalne ostrzeżenia
TOLAK

Produkt leczniczy Tolak, zawierający 40 mg/g fluorouracylu (5-FU) w postaci kremu, wymaga ostrożnego stosowania ze względu na ryzyko miejscowych działań niepożądanych, takich jak rumień, nadżerki skóry oraz reakcje zapalne, które pojawiają się zwykle w drugim tygodniu terapii. Produkt nie powinien być aplikowany na błony śluzowe, otwarte rany ani w okolice oczu, nosa i ust, aby uniknąć podrażnień i uszkodzeń. W trakcie leczenia należy unikać stosowania opatrunków okluzyjnych, które mogą nasilać reakcję zapalną. W przypadku utrzymujących się odczynów skórnych powyżej 4 tygodni lub znacznego dyskomfortu, wskazane jest leczenie objawowe, np. emolientami lub miejscowymi kortykosteroidami. Ponadto, pacjenci powinni unikać ekspozycji na promieniowanie UV, aby zapobiec reakcji nadwrażliwości na światło.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Tolak

Produkt leczniczy Tolak, zawierający 40 mg/g fluorouracylu (5-FU) w postaci kremu, wymaga szczególnej uwagi podczas stosowania ze względu na możliwość wystąpienia szeregu działań niepożądanych. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące bezpiecznego stosowania produktu i środków ostrożności, jakie należy podjąć podczas terapii.1

Obszary, na których nie należy stosować produktu

Produktu leczniczego Tolak nie należy aplikować bezpośrednio do oczu, nosa, ust ani na inne błony śluzowe, ponieważ może to spowodować podrażnienie, stan zapalny lub owrzodzenie. Należy również unikać stosowania na otwarte rany i uszkodzoną skórę, gdzie ciągłość bariery skórnej została przerwana.2

Prawidłowy przebieg reakcji skórnej na leczenie

W trakcie leczenia produktem Tolak należy spodziewać się charakterystycznego schematu reakcji skóry, który obejmuje trzy etapy:

  • Wczesna faza zapalna – zwykle charakteryzuje się wystąpieniem rumienia, który może stać się nasilony i plamisty
  • Faza apoptozy – charakteryzuje się nadżerką skóry
  • Faza gojenia – w której następuje epitelializacja

Kliniczne objawy odpowiedzi na leczenie pojawiają się zwykle w drugim tygodniu terapii. W niektórych przypadkach odpowiedź na leczenie może być bardziej nasilona.3

Jeżeli pacjent odczuwa znaczny dyskomfort w trakcie leczenia lub gdy odczyny skórne utrzymują się dłużej niż 4 tygodnie, należy rozważyć wdrożenie leczenia objawowego, na przykład poprzez stosowanie emolientów lub miejscowych kortykosteroidów.4

Stosowanie opatrunków okluzyjnych

Należy zachować ostrożność przy stosowaniu opatrunków okluzyjnych, gdyż mogą one nasilić reakcję zapalną skóry.5

Działania niepożądane dotyczące oczu

Podczas miejscowego stosowania 5-FU obserwowano zaburzenia rogówki i spojówek. Z tego powodu należy bezwzględnie unikać stosowania produktu w okolicy oczu. Po aplikacji produktu Tolak należy dokładnie umyć ręce, aby zapobiec przypadkowemu przeniesieniu preparatu do oczu, na soczewki kontaktowe lub w okolice oczu. W przypadku przypadkowego kontaktu produktu z oczami, należy je natychmiast przemyć dużą ilością wody.6

Reakcje nadwrażliwości

W związku z miejscowym stosowaniem produktów zawierających 5-FU odnotowywano przypadki alergicznego kontaktowego zapalenia skóry (reakcja nadwrażliwości opóźnionej). Reakcję nadwrażliwości opóźnionej należy podejrzewać, gdy u pacjenta wystąpi silny świąd lub wyprysk w miejscu aplikacji produktu lub w miejscu odległym.7

Warto zaznaczyć, że mimo możliwości wystąpienia reakcji nadwrażliwości opóźnionej na 5-FU, wykonanie testów płatkowych w celu potwierdzenia nadwrażliwości może nie dać jednoznacznych wyników.8

Nadwrażliwość na światło

Miejscowe stosowanie 5-FU jest związane z ryzykiem wystąpienia reakcji nadwrażliwości na światło. Podczas leczenia produktem Tolak pacjenci powinni unikać narażenia na promieniowanie ultrafioletowe, w tym na promienie słoneczne, lampy słoneczne i solaria.9

Niedobór dehydrogenazy dihydropirymidynowej (DPD)

Wystąpienie istotnej toksyczności ogólnoustrojowej jest mało prawdopodobne w wyniku przezskórnego wchłaniania fluorouracylu przy stosowaniu produktu Tolak zgodnie z zaleceniami zawartymi w Charakterystyce Produktu Leczniczego. Jednakże prawdopodobieństwo wystąpienia działania toksycznego wzrasta w następujących przypadkach:10

  • Stosowanie produktu na obszary skóry, gdzie funkcja bariery skórnej jest osłabiona (np. skaleczenia)
  • Aplikowanie produktu pod opatrunek okluzyjny
  • U osób z niedoborem dehydrogenazy dihydropirymidynowej (DPD)

Dehydrogenaza dihydropirymidynowa (DPD) jest kluczowym enzymem biorącym udział w metabolizmie i eliminacji fluorouracylu. W przypadkach podejrzenia lub potwierdzenia wystąpienia toksyczności ogólnoustrojowej można rozważyć oznaczenie aktywności DPD. Istnieją doniesienia o zwiększonej toksyczności u pacjentów ze zmniejszoną aktywnością enzymu DPD. Jeśli podejrzewa się toksyczność ogólnoustrojową, należy przerwać leczenie produktem Tolak.11

Pacjenci z rozpoznanym niedoborem DPD powinni zostać objęci intensywną obserwacją pod kątem wystąpienia objawów przedmiotowych i podmiotowych ogólnoustrojowego działania toksycznego 5-FU stosowanego miejscowo.12

Interakcje z lekami antywirusowymi

Leczenie antywirusowymi analogami nukleozydów (brywudyna, sorywudyna) i miejscowe zastosowanie produktu leczniczego na skórę powinno odbywać się w odstępie co najmniej czterech tygodni.13

Informacje dotyczące substancji pomocniczych

Tolak zawiera szereg substancji pomocniczych, które mogą wywoływać działania niepożądane:14

Substancja pomocnicza Zawartość w 1 g kremu Możliwe działania niepożądane
Butylohydroksytoluen (E 321) 2,0 mg/g Miejscowe reakcje skórne (np. kontaktowe zapalenie skóry), podrażnienie oczu i błon śluzowych
Alkohol cetylowy 20,0 mg/g Miejscowe reakcje skórne (np. kontaktowe zapalenie skóry)
Alkohol stearylowy 20,0 mg/g Miejscowe reakcje skórne (np. kontaktowe zapalenie skóry)
Metylu parahydroksybenzoesan (E 218) 1,8 mg/g Reakcje alergiczne (możliwe reakcje typu późnego)
Propylu parahydroksybenzoesan 0,2 mg/g Reakcje alergiczne (możliwe reakcje typu późnego)
Olej arachidowy oczyszczony (olej z orzechów ziemnych) 100,0 mg/g Może wywołać reakcje alergiczne u osób uczulonych na orzeszki ziemne
  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl