Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Tensart HCT

Stosowanie produktu leczniczego Tensart HCT wymaga uwzględnienia szeregu specjalnych ostrzeżeń i środków ostrożności ze względu na złożony skład preparatu (walsartan + hydrochlorotiazyd) oraz potencjalne działania niepożądane. Przestrzeganie poniższych zaleceń ma kluczowe znaczenie dla bezpiecznego stosowania leku.¹

Zaburzenia równowagi elektrolitowej

Podczas terapii lekiem Tensart HCT należy zwrócić szczególną uwagę na możliwość wystąpienia zaburzeń elektrolitowych, które stanowią istotne ryzyko związane ze stosowaniem obu składników leku.²

Walsartan może powodować zwiększenie stężenia potasu, dlatego nie zaleca się jednoczesnego stosowania z:

• suplementami potasu
• lekami moczopędnymi oszczędzającymi potas
• zamiennikami soli kuchennej zawierającymi potas
• innymi lekami mogącymi podnosić stężenie potasu (np. heparyna)

Należy regularnie monitorować stężenie potasu podczas terapii.³

Hydrochlorotiazyd może wywołać przeciwne zaburzenia elektrolitowe, przede wszystkim:⁴

• Hipokaliemię – obniżone stężenie potasu w surowicy
• Hiponatremię – zmniejszenie stężenia sodu
• Zasadowicę hipochloremiczną – zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej
• Hipomagnezemię – nasilone wydalanie magnezu z moczem
• Hiperkalcemię – zmniejszone wydalanie wapnia prowadzące do wzrostu jego stężenia

U wszystkich pacjentów przyjmujących Tensart HCT konieczne jest okresowe monitorowanie stężenia elektrolitów w surowicy.⁵

Pacjenci z niedoborem sodu i/lub odwodnieni

Szczególne ryzyko dotyczy pacjentów z niedoborem sodu i/lub odwodnieniem. U tych pacjentów na początku leczenia produktem Tensart HCT może wystąpić objawowe niedociśnienie tętnicze, zwłaszcza gdy wcześniej przyjmowali duże dawki leków moczopędnych.⁶

Zalecane działania zapobiegawcze:

1. Obserwacja pacjentów pod kątem objawów zaburzeń równowagi wodno-elektrolitowej
2. Wyrównanie niedoboru sodu i/lub objętości krwi krążącej przed rozpoczęciem leczenia

Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego

Pacjenci z ciężką przewlekłą niewydolnością serca lub innymi stanami związanymi ze stymulacją układu renina-angiotensyna-aldosteron

U pacjentów, których czynność nerek może zależeć od aktywności układu renina-angiotensyna-aldosteron (np. osoby z ciężką zastoinową niewydolnością serca), istnieje ryzyko wystąpienia następujących powikłań:⁷

• Oliguria – zmniejszone wydalanie moczu
• Postępująca azotemia – wzrost stężenia związków azotowych we krwi
• W rzadkich przypadkach ostra niewydolność nerek i/lub zgon

Bezpieczeństwo stosowania produktu Tensart HCT u pacjentów z ciężką przewlekłą niewydolnością serca nie zostało ustalone. Ze względu na hamowanie układu renina-angiotensyna-aldosteron przez walsartan, nie można wykluczyć ryzyka zaburzeń czynności nerek.⁸

Należy pamiętać, że ocena stanu pacjentów z niewydolnością serca lub po przebytym zawale mięśnia sercowego powinna zawsze obejmować ocenę czynności nerek.⁹

Zwężenie zastawki aorty i zastawki dwudzielnej, kardiomiopatia przerostowa ze zwężeniem drogi odpływu z lewej komory

U pacjentów ze zwężeniem zastawki aorty, zastawki dwudzielnej lub kardiomiopatią przerostową ze zwężeniem drogi odpływu z lewej komory (HOCM) wymagana jest szczególna ostrożność podczas stosowania leków rozszerzających naczynia, w tym produktu Tensart HCT.¹⁰

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek z klirensem kreatyniny ≥30 ml/min nie ma konieczności dostosowania dawkowania. Zalecane jest jednak okresowe kontrolowanie parametrów laboratoryjnych:¹¹

• stężenia potasu w surowicy
• stężenia kreatyniny w surowicy
• stężenia kwasu moczowego w surowicy

Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie antagonistów receptora angiotensyny (w tym walsartanu) lub inhibitorów konwertazy angiotensyny z aliskirenem u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (GFR <60 ml/min/1,73m²).¹²

Przeszczep nerki

Należy zachować ostrożność ze względu na brak odpowiednich danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania produktu Tensart HCT u pacjentów po niedawno wykonanym przeszczepie nerki.¹³

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności wątroby bez cholestazy należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania produktu Tensart HCT.¹⁴

Leki tiazydowe, w tym hydrochlorotiazyd, należy ostrożnie stosować u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub postępującą chorobą wątroby. U tych pacjentów nawet niewielkie zmiany równowagi elektrolitowej mogą sprowokować śpiączkę wątrobową.¹⁵

Obrzęk naczynioruchowy

U pacjentów leczonych walsartanem obserwowano przypadki obrzęku naczynioruchowego, w tym:¹⁶

• obrzęk krtani i głośni powodujący zwężenie dróg oddechowych
• obrzęk twarzy, warg, gardła i/lub języka

Ryzyko może być podwyższone u pacjentów, u których już wcześniej występował obrzęk naczynioruchowy po zastosowaniu innych leków, w tym inhibitorów ACE.

W przypadku wystąpienia obrzęku naczynioruchowego należy natychmiast przerwać leczenie produktem Tensart HCT i nie stosować go ponownie u tych pacjentów.¹⁷

Toczeń rumieniowaty układowy

Zgłaszano przypadki nasilenia lub uaktywnienia układowego tocznia rumieniowatego pod wpływem tiazydowych leków moczopędnych, w tym hydrochlorotiazydu.¹⁸

Zaburzenia metaboliczne

Tiazydowe leki moczopędne, w tym hydrochlorotiazyd mogą prowadzić do:¹⁹

• zmian w tolerancji glukozy
• zwiększenia stężenia cholesterolu w surowicy
• zwiększenia stężenia triglicerydów w surowicy
• zwiększenia stężenia kwasu moczowego w surowicy

Pacjenci z cukrzycą mogą wymagać dostosowania dawki insuliny lub doustnych leków przeciwcukrzycowych podczas terapii produktem Tensart HCT.²⁰

Metabolizm wapnia

Tiazydy mogą zmniejszać wydalanie wapnia z moczem oraz powodować nieznaczne, przemijające podwyższenie stężenia wapnia w surowicy przy braku znanych zaburzeń metabolizmu wapnia.²¹

Znaczna hiperkalcemia może wskazywać na współistniejącą nadczynność przytarczyc. Przed wykonaniem badań oceniających czynność przytarczyc należy przerwać stosowanie tiazydowych leków moczopędnych.²²

Nadwrażliwość na światło

Po zastosowaniu tiazydowych leków moczopędnych zgłaszano przypadki reakcji nadwrażliwości na światło (fotodermatozy). Jeśli podczas leczenia wystąpi taka reakcja, zaleca się:²³

1. Przerwanie leczenia
2. W przypadku konieczności wznowienia terapii – ochronę narażonej powierzchni ciała przed działaniem promieni słonecznych lub sztucznym promieniowaniem UVA

Stosowanie w okresie ciąży

W trakcie ciąży nie należy rozpoczynać leczenia antagonistami receptora angiotensyny II (AIIRA), w tym walsartanem. Jeśli kontynuacja terapii AIIRA nie jest niezbędna, u pacjentek planujących ciążę należy zastosować alternatywne leczenie przeciwnadciśnieniowe o ustalonym profilu bezpieczeństwa w ciąży.²⁴

Po stwierdzeniu ciąży należy natychmiast przerwać leczenie AIIRA i, jeśli to właściwe, rozpocząć alternatywne leczenie.²⁵

Reakcje nadwrażliwości

Należy zachować ostrożność u pacjentów, którzy wcześniej doświadczyli reakcji nadwrażliwości na innych antagonistów receptora angiotensyny II.²⁶

Wystąpienie reakcji nadwrażliwości na hydrochlorotiazyd jest bardziej prawdopodobne u pacjentów z alergią i astmą.²⁷

Nadmierne nagromadzenie płynu między naczyniówką a twardówką, ostra krótkowzroczność i jaskra wtórna zamkniętego kąta

Sulfonamidy i leki pochodne sulfonamidów, w tym hydrochlorotiazyd, mogą powodować reakcję idiosynkratyczną prowadzącą do:²⁸

• nadmiernego nagromadzenia płynu między naczyniówką a twardówką z ograniczeniem pola widzenia
• przejściowej krótkowzroczności
• ostrej jaskry zamkniętego kąta

Objawy obejmują:²⁹

• nagłe zmniejszenie ostrości widzenia
• ból oka

Objawy te zwykle występują w ciągu godzin do tygodnia po rozpoczęciu leczenia.³⁰

Nieleczona ostra jaskra zamkniętego kąta może prowadzić do trwałej utraty wzroku. Podstawowym postępowaniem jest natychmiastowe przerwanie stosowania hydrochlorotiazydu. Jeśli ciśnienie wewnątrzgałkowe pozostaje niewyrównane, należy rozważyć szybkie leczenie farmakologiczne lub interwencję chirurgiczną.³¹

Czynniki ryzyka sprzyjające wystąpieniu jaskry ostrej zamykającego się kąta obejmują alergię na sulfonamidy lub penicylinę w wywiadzie.³²

Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA)

Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskirenu zwiększa ryzyko:³³

• niedociśnienia
• hiperkaliemii
• zaburzenia czynności nerek (w tym ostrej niewydolności nerek)

W związku z powyższym nie zaleca się podwójnego blokowania układu RAA poprzez jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskirenu.³⁴

Jeśli zastosowanie podwójnej blokady układu RAA jest absolutnie konieczne, powinno być prowadzone:³⁵

• wyłącznie pod nadzorem specjalisty
• z regularnym, ścisłym monitorowaniem:
  • czynności nerek
  • stężenia elektrolitów
  • ciśnienia krwi

U pacjentów z nefropatią cukrzycową nie należy stosować jednocześnie inhibitorów ACE oraz antagonistów receptora angiotensyny II.³⁶

Nieczerniakowy rak skóry

W badaniach epidemiologicznych na podstawie duńskiego National Cancer Registry zaobserwowano zwiększone ryzyko nieczerniakowego raka skóry (NMSC) przy wzrastającej skumulowanej dawce hydrochlorotiazydu:³⁷

• rak podstawnokomórkowy (BCC)
• rak płaskonabłonkowy (SCC)

Mechanizm powstawania NMSC może być związany z właściwościami fotouczulającymi hydrochlorotiazydu.³⁸

Zalecenia dla pacjentów przyjmujących hydrochlorotiazyd:³⁹

1. Informacja o ryzyku NMSC
2. Regularne sprawdzanie skóry pod kątem nowych zmian
3. Niezwłoczne zgłaszanie wszelkich podejrzanych zmian skórnych
4. Stosowanie środków zapobiegawczych:
   • ograniczenie ekspozycji na światło słoneczne i promienie UV
   • odpowiednia ochrona w przypadku narażenia na słońce
5. Niezwłoczne badanie podejrzanych zmian skórnych, w tym badania histologiczne biopsji

U pacjentów, którzy w przeszłości chorowali na NMSC, należy rozważyć celowość dalszego stosowania hydrochlorotiazydu.⁴⁰

Informacje o substancjach pomocniczych

Laktoza: Produkt Tensart HCT zawiera laktozę i nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.⁴¹

Lecytyna (olej sojowy): Produkt jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na orzeszki ziemne lub soję.⁴²

Sód: Produkt zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, co oznacza, że jest zasadniczo „wolny od sodu”.⁴³

Żółcień pomarańczowa FCF (E110): Tabletkl Tensart HCT 160 mg + 12,5 mg zawierają żółcień pomarańczową FCF (E110), która może powodować reakcje uczuleniowe.⁴⁴

Szczególne przeciwwskazania dotyczące stosowania

Produkt Tensart HCT nie powinien być stosowany w następujących przypadkach:⁴⁵

• u pacjentów z jednostronnym lub obustronnym zwężeniem tętnicy nerkowej, bądź zwężeniem tętnicy zaopatrującej jedyną nerkę, ponieważ może powodować podwyższenie stężenia mocznika we krwi i kreatyniny w surowicy
• u pacjentów z pierwotnym hiperaldosteronizmem z uwagi na zahamowanie aktywności układu renina-angiotensyna
• u pacjentów z ciężką przewlekłą niewydolnością serca (bezpieczeństwo stosowania nie zostało ustalone)