Właściwości farmakokinetyczne
Tadalafil APTEO MED 10 mg

Właściwości farmakokinetyczne tadalafilu

Tadalafil, substancja czynna produktu leczniczego Tadalafil APTEO MED, stanowi selektywny, odwracalny inhibitor fosfodiesterazy typu 5 (PDE5), wykazujący charakterystyczny profil farmakokinetyczny. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę parametrów farmakokinetycznych leku z uwzględnieniem procesów wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji, a także odmienności w wybranych populacjach pacjentów.¹

Proces wchłaniania

Tadalafil charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie w osoczu krwi (Cmax) jest osiągane średnio po 2 godzinach od przyjęcia leku. Należy zauważyć, że bezwzględna dostępność biologiczna tadalafilu po podaniu doustnym nie została precyzyjnie określona w badaniach klinicznych.²

Istotną cechą tadalafilu jest brak wpływu pokarmu na parametry wchłaniania. Ani szybkość, ani stopień absorpcji nie ulegają zmianie po spożyciu posiłku, co oznacza, że lek może być przyjmowany niezależnie od pory posiłków. Ponadto, pora przyjmowania preparatu (rano czy wieczorem) nie ma klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę wchłaniania tadalafilu.³

Dystrybucja w organizmie

Po wchłonięciu tadalafil jest szeroko dystrybuowany w tkankach organizmu. Średnia objętość dystrybucji wynosi około 63 litrów, co potwierdza znaczne rozmieszczenie substancji czynnej w tkankach. W stężeniach terapeutycznych aż 94% tadalafilu w osoczu wiąże się z białkami, co może mieć znaczenie przy analizie interakcji. Warto podkreślić, że zaburzenia czynności nerek nie wpływają na stopień wiązania tadalafilu z białkami osocza.⁴

Charakterystyczną cechą dystrybucji tadalafilu jest jego minimalna obecność w nasieniu. Badania wykazały, że mniej niż 0,0005% podanej dawki leku pojawia się w nasieniu u zdrowych osób, co ma istotne znaczenie przy ocenie bezpieczeństwa stosowania.⁵

Metabolizm

Tadalafil podlega biotransformacji głównie za pośrednictwem izoenzymu CYP3A4 cytochromu P450. Głównym metabolitem obecnym w krwioobiegu jest glukuronian metylokatecholu. Metabolit ten charakteryzuje się znacznie mniejszą aktywnością biologiczną w porównaniu z substancją macierzystą – działa co najmniej 13 000 razy słabiej na PDE5 niż tadalafil. Z tego powodu, przy obserwowanych stężeniach metabolitu uznaje się, że nie jest on klinicznie aktywny i nie przyczynia się do działania farmakologicznego leku.⁶

Eliminacja

U zdrowych osób średni klirens tadalafilu po podaniu doustnym wynosi 2,5 l/godzinę, natomiast średni okres półtrwania kształtuje się na poziomie 17,5 godziny. Ta długa wartość t1/2 determinuje przedłużone działanie leku w organizmie. Tadalafil jest wydalany głównie w postaci nieaktywnych metabolitów, przy czym dominującą drogą eliminacji jest wydalanie z kałem (około 61% dawki), a w mniejszym stopniu z moczem (około 36% dawki).⁷

Liniowość farmakokinetyki

Farmakokinetyka tadalafilu u zdrowych osób wykazuje liniowość względem dawki i czasu. W zakresie dawek od 2,5 do 20 mg, ekspozycja (wyrażona jako AUC) zwiększa się proporcjonalnie do zastosowanej dawki. Stan stacjonarny tadalafilu w osoczu zostaje osiągnięty w ciągu 5 dni przy schemacie dawkowania raz na dobę.⁸

Istotną informacją jest fakt, że farmakokinetyka tadalafilu określona w ujęciu populacyjnym u pacjentów z zaburzeniami erekcji jest podobna do farmakokinetyki u osób bez zaburzeń erekcji, co potwierdza uniwersalność profilu farmakokinetycznego tej substancji.⁹

Parametry farmakokinetyczne w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób w podeszłym wieku (65 lat lub starszych) obserwuje się zmieniony profil farmakokinetyczny tadalafilu. Klirens leku po podaniu doustnym jest mniejszy niż u młodszych osób, co prowadzi do zwiększenia ekspozycji (AUC) o około 25% w porównaniu ze zdrowymi osobami w wieku od 19 do 45 lat. Ten związany z wiekiem efekt nie jest jednak znaczący klinicznie i nie wymaga modyfikacji dawkowania leku u pacjentów geriatrycznych.¹⁰

Niewydolność nerek

Zaburzenia czynności nerek w znaczący sposób modyfikują farmakokinetykę tadalafilu. W badaniach klinicznych po podaniu pojedynczej dawki tadalafilu (od 5 do 20 mg) wykazano, że ekspozycja (AUC) na substancję czynną była zwiększona:

• U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 51-80 ml/min) – około dwukrotnie większa niż u osób zdrowych¹¹
• U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 31-50 ml/min) – również dwukrotnie większa niż u osób zdrowych¹²
• U osób ze schyłkową niewydolnością nerek poddawanych hemodializie – dwukrotnie większa niż u zdrowych osób¹³

U pacjentów poddawanych hemodializie stężenie maksymalne (Cmax) było o 41% większe niż u zdrowych osób. Warto podkreślić, że hemodializa w nieistotnym stopniu wpływa na eliminację tadalafilu, co ogranicza możliwość usunięcia leku z organizmu tą metodą.¹⁴

Niewydolność wątroby

Zaburzenia czynności wątroby mogą wpływać na profil farmakokinetyczny tadalafilu w różnym stopniu, zależnie od nasilenia niewydolności:

• U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby (klasa A w skali Child-Pugh) – ekspozycja na tadalafil (AUC) po podaniu dawki 10 mg jest porównywalna z ekspozycją u zdrowych osób¹⁵
• U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (klasa B w skali Child-Pugh) – ekspozycja na tadalafil (AUC) po podaniu dawki 10 mg również jest porównywalna z ekspozycją u zdrowych osób¹⁶
• U pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby (klasa C w skali Child-Pugh) – dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tadalafilu są ograniczone¹⁷

Należy zaznaczyć, że nie przeprowadzono badań dotyczących przyjmowania tadalafilu w schemacie raz na dobę u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Z tego powodu lekarz przepisujący lek powinien dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka przed zaleceniem takiego schematu dawkowania w tej grupie pacjentów.¹⁸

Pacjenci chorzy na cukrzycę

Cukrzyca wpływa na parametry farmakokinetyczne tadalafilu, powodując zmniejszenie ekspozycji na lek. U pacjentów z cukrzycą ekspozycja na tadalafil (AUC) była o około 19% mniejsza niż u zdrowych osób. Ta różnica w ekspozycji jest jednak na tyle niewielka, że nie wymaga modyfikacji dawki u pacjentów diabetologicznych.¹⁹