Działania niepożądane
Rivaroxaban OLIMP 10 mg

Działania niepożądane rywaroksabanu – kompleksowe omówienie profilu bezpieczeństwa

Rywaroksaban, substancja czynna produktu leczniczego Rivaroxaban OLIMP (tabletki powlekane 10 mg), został poddany wnikliwej ocenie bezpieczeństwa w trzynastu kluczowych badaniach klinicznych fazy III. Łącznie substancję tę podawano 69 608 dorosłym pacjentom w dziewiętnastu badaniach fazy III oraz 488 pacjentom pediatrycznym w dwóch badaniach fazy II i dwóch badaniach fazy III. Szczegółowa analiza danych z tych badań pozwala na kompleksowe przedstawienie potencjalnych zagrożeń związanych z przyjmowaniem tego leku przez pacjentów.¹

Ogólny profil bezpieczeństwa

Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi u pacjentów przyjmujących rywaroksaban były krwawienia różnego typu i nasilenia. Wśród najczęściej raportowanych powikłań krwotocznych wyróżniono krwawienia z nosa (4,5%) oraz krwotoki z przewodu pokarmowego (3,8%). Powikłania te są bezpośrednio związane z mechanizmem działania leku, który jako inhibitor czynnika Xa wpływa na kaskadę krzepnięcia krwi.²

Mechanizm powstawania działań niepożądanych

Ze względu na farmakologiczny mechanizm działania rywaroksabanu, jego stosowanie może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem utajonego lub jawnego krwawienia z dowolnej tkanki lub organu. Krwawienia te mogą prowadzić do niedokrwistości pokrwotocznej, której objawy oraz nasilenie (włącznie z potencjalnie śmiertelnym przebiegiem) będą różnić się w zależności od lokalizacji, nasilenia oraz rozległości krwawienia i/lub stopnia niedokrwistości. Warto zaznaczyć, że w badaniach klinicznych podczas długotrwałego leczenia rywaroksabanem, w porównaniu z leczeniem antagonistami witaminy K (VKA), częściej obserwowano krwawienia z błon śluzowych, w tym krwawienia z nosa, dziąseł, przewodu pokarmowego oraz układu moczowo-płciowego.³

Objawy powikłań krwotocznych

Klinicznie istotne powikłania krwotoczne mogą manifestować się szeregiem objawów, które personel medyczny powinien umieć rozpoznać. Do głównych objawów należą: osłabienie, bladość, zawroty głowy, ból głowy, obrzęki niewiadomego pochodzenia, duszność oraz wstrząs o nieustalonej etiologii. W niektórych przypadkach, jako następstwo niedokrwistości, obserwowano również objawy niedokrwienia mięśnia sercowego, takie jak ból w klatce piersiowej czy dławica piersiowa.⁴

Grupy pacjentów o zwiększonym ryzyku krwawień

Istnieją określone grupy pacjentów, u których ryzyko wystąpienia krwawień podczas terapii rywaroksabanem jest podwyższone. Dotyczy to szczególnie:

• Pacjentów z niekontrolowanym, ciężkim nadciśnieniem tętniczym
• Pacjentów jednocześnie stosujących inne leki wpływające na hemostazę

U kobiet w wieku rozrodczym warto zwrócić uwagę, że krwawienia menstruacyjne mogą mieć większe nasilenie i/lub dłuższy czas trwania podczas stosowania rywaroksabanu.⁵

Wtórne powikłania ciężkich krwawień

W przypadku stosowania rywaroksabanu zgłaszano również wtórne powikłania będące konsekwencją ciężkich krwawień. Należą do nich:

• Zespół ciasnoty przedziałów powięziowych – stan wymagający pilnej interwencji medycznej
• Niewydolność nerek spowodowana obniżoną perfuzją
• Nefropatia związana z antykoagulantami

Ocena stanu każdego pacjenta leczonego rywaroksabanem powinna uwzględniać możliwość wystąpienia krwotoku i jego potencjalnych powikłań.⁶

Monitorowanie powikłań krwotocznych

Oprócz ścisłego nadzoru klinicznego, zaleca się wykonywanie badań laboratoryjnych hemoglobiny i hematokrytu, które mogą być przydatne do wykrywania utajonych krwawień oraz do ilościowej oceny znaczenia klinicznego jawnych krwawień, jeśli zostanie to uznane za stosowne w danym przypadku klinicznym.⁷

Szczegółowe dane dotyczące działań niepożądanych w zależności od wskazania klinicznego

Częstość występowania działań niepożądanych, zwłaszcza krwawień, różni się w zależności od wskazania klinicznego, dla którego stosowany jest rywaroksaban. Poniższa tabela przedstawia częstość występowania krwawień i anemii w poszczególnych grupach pacjentów leczonych tym lekiem.

Powyższe dane wskazują, że największy odsetek krwawień (39,5%) występuje w populacji pediatrycznej leczonej z powodu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, natomiast najniższy (5,9%) – u pacjentów hospitalizowanych z powodów niechirurgicznych poddawanych profilaktyce ŻChZZ.⁸

Wytyczne dotyczące zgłaszania działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego Rivaroxaban OLIMP do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: +48 22 49 21 301, faks: +48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku na rynek.⁹