Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Risperidone Grindeks

Badania przedkliniczne dotyczące rysperydonu dostarczyły istotnych informacji na temat profilu bezpieczeństwa tego leku, obejmujących wpływ na układ endokrynologiczny, rozrodczy oraz potencjalne działanie genotoksyczne i rakotwórcze. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane z przeprowadzonych badań przedklinicznych.¹

Wpływ na układ endokrynologiczny i reprodukcyjny

W badaniach (pod)przewlekłej toksyczności prowadzonych na niedojrzałych płciowo szczurach i psach zaobserwowano zależne od dawki działanie rysperydonu na gruczoły piersiowe oraz układ rozrodczy zarówno u samców, jak i samic. Efekty te były bezpośrednio związane ze zwiększonymi stężeniami prolaktyny w surowicy, co wynikało z zablokowania receptorów dopaminergicznych D2 przez rysperydon. Dodatkowo, badania na kulturach tkankowych wykazały, że prolaktyna może stymulować rozwój komórek w guzach piersi u ludzi.²

Wpływ na reprodukcję i rozwój potomstwa

W badaniach wpływu rysperydonu na reprodukcję u szczurów zaobserwowano niepożądane działania dotyczące zachowań rodziców podczas kojarzenia się w pary, a także masy urodzeniowej i przeżywalności potomstwa. Co istotne, rysperydon nie wykazywał działania teratogennego na płód u szczurów i królików.³

Ekspozycja szczurów na rysperydon w okresie płodowym wiązała się z deficytami funkcji poznawczych u dorosłych zwierząt. Podobne negatywne oddziaływanie na uczenie się i rozwój motoryczny potomstwa zaobserwowano w przypadku innych leków będących antagonistami dopaminy podawanych ciężarnym zwierzętom.⁴

Wpływ na rozwój młodych osobników

W badaniach toksykologicznych prowadzonych na młodych szczurach stwierdzono zwiększoną śmiertelność i opóźnienie rozwoju u potomstwa. W 40-tygodniowym badaniu na młodych psach zaobserwowano opóźnienie dojrzewania płciowego.⁵

W badaniach oceniających wpływ rysperydonu na wzrost kości długich u psów ustalono, że:⁶

• Przy narażeniu 3,6 razy większym od maksymalnej ekspozycji u młodzieży (1,5 mg na dobę), określonym na podstawie pola pod krzywą (AUC), nie stwierdzono zaburzeń wzrostu kości długich
• Przy ekspozycji 15 razy większej od maksymalnej ekspozycji u młodzieży zaobserwowano wpływ na kości długie oraz dojrzewanie płciowe

Potencjał genotoksyczny i rakotwórczy

Rysperydon nie wykazywał działania genotoksycznego w wielu przeprowadzonych testach. Natomiast w badaniach oceniających potencjalne działanie rakotwórcze rysperydonu podawanego doustnie szczurom i myszom zaobserwowano:⁷

• Powiększenie gruczolaka przysadki u myszy
• Powiększenie gruczolaka endokrynnego trzustki u szczurów
• Powiększenie gruczolaka gruczołów mlecznych u obu gatunków

Te zmiany nowotworowe można powiązać z przedłużającym się antagonizmem rysperydonu względem receptora D2 i towarzyszącą temu hiperprolaktynemią. Należy podkreślić, że znaczenie tych obserwacji dotyczących gryzoni dla oceny ryzyka stosowania leku u ludzi pozostaje nieznane.⁸

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

Modele zwierzęce badane zarówno w warunkach in vitro, jak i in vivo wykazały, że duże dawki rysperydonu mogą powodować wydłużenie odstępu QT, co teoretycznie może zwiększać u pacjentów ryzyko wystąpienia częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes.⁹

Podsumowanie najważniejszych danych przedklinicznych