Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Risperidone Grindeks

Produkt leczniczy Risperidone Grindeks (rysperydon) wymaga szczególnej uwagi lekarza prowadzącego ze względu na możliwe zagrożenia związane z jego stosowaniem. Poniżej przedstawiono najważniejsze ostrzeżenia i środki ostrożności, które należy uwzględnić podczas terapii tym lekiem.¹

Pacjenci w podeszłym wieku z otępieniem

U pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem leczonych rysperydonem zaobserwowano zwiększoną umieralność w porównaniu z grupą otrzymującą placebo. Metaanaliza 17 kontrolowanych badań klinicznych z zastosowaniem atypowych produktów leczniczych przeciwpsychotycznych, w tym rysperydonu, wykazała podwyższone ryzyko zgonu w tej grupie pacjentów. W badaniach z doustnie podawanym produktem Risperidone Grindeks, kontrolowanych placebo, umieralność wynosiła 4,0% wśród pacjentów leczonych rysperydonem i 3,1% wśród pacjentów otrzymujących placebo. Iloraz szans (przy 95% przedziale ufności) wynosił 1,21 (0,7; 2,1). Średni wiek zmarłych pacjentów wynosił 86 lat (w przedziale od 67 do 100 lat).²

Dane z dwóch dużych badań obserwacyjnych wykazały, że u osób w podeszłym wieku z otępieniem, leczonych klasycznymi lekami przeciwpsychotycznymi, występuje również nieznacznie zwiększone ryzyko zgonu w porównaniu do osób nieleczonych. Nie ma wystarczających danych, aby dokładnie ocenić wielkość tego ryzyka. Nieznana jest również przyczyna zwiększonego ryzyka ani to, w jakim stopniu może być ono przypisywane lekom przeciwpsychotycznym, a w jakim charakterystyce pacjentów.³

Jednoczesne stosowanie furosemidu

W badaniach klinicznych produktu Risperidone Grindeks, kontrolowanych placebo, przeprowadzanych u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem, stwierdzono większą śmiertelność w grupie otrzymującej jednocześnie rysperydon i furosemid (7,3%; średni wiek pacjentów: 89 lat, przedział 75-97 lat) w porównaniu do pacjentów leczonych:

• samym rysperydonem (3,1%; średni wiek: 84 lata, przedział 70-96 lat)
• samym furosemidem (4,1%; średni wiek: 80 lat, przedział 67-90 lat)

Zwiększoną umieralność u pacjentów leczonych rysperydonem oraz furosemidem stwierdzono w dwóch spośród czterech badań klinicznych. Co istotne, jednoczesne podawanie rysperydonu z innymi diuretykami (głównie tiazydowymi w małych dawkach) nie powodowało podobnych skutków.⁴

Nie ustalono jednoznacznego mechanizmu patofizjologicznego, który mógłby tłumaczyć te obserwacje, ani spójnego czynnika powodującego zgon. Należy jednak zachować szczególną ostrożność oraz dokładnie rozważyć stosunek ryzyka do korzyści przed podjęciem decyzji o jednoczesnym podawaniu rysperydonu z furosemidem lub innymi diuretykami o silnym działaniu.⁵

Warto podkreślić, że nie stwierdzono zwiększonej umieralności u pacjentów leczonych równocześnie rysperydonem i innymi diuretykami. Niezależnie od stosowanego leczenia, odwodnienie jest ogólnym czynnikiem ryzyka wpływającym na umieralność i dlatego u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem nie powinno się do niego dopuszczać.⁶

Zdarzenia niepożądane naczyniowo-mózgowe (CVAE)

W randomizowanych badaniach klinicznych z kontrolą placebo, przeprowadzonych u pacjentów z otępieniem, stosujących niektóre atypowe leki przeciwpsychotyczne, stwierdzono około trzykrotne zwiększenie ryzyka wystąpienia zdarzeń niepożądanych naczyniowo-mózgowych (Cerebrovascular Adverse Events, CVAE).⁷

Połączone dane z sześciu badań kontrolowanych placebo, przeprowadzonych głównie wśród osób w podeszłym wieku (wiek > 65 lat) z otępieniem wykazały, że zdarzenia niepożądane naczyniowo-mózgowe (ciężkie i nieciężkie łącznie) wystąpiły u:

• 3,3% (33/1009) pacjentów leczonych rysperydonem
• 1,2% (8/712) pacjentów, którym podawano placebo

Iloraz szans (przy 95% przedziale ufności) wynosił 2,96 (1,34; 7,50). Mechanizm tego zwiększonego ryzyka nie jest znany. Zwiększone ryzyko nie może być wykluczone dla innych leków przeciwpsychotycznych ani innych populacji pacjentów.⁹

Zalecenia dla lekarzy prowadzących

Lekarzom zaleca się wnikliwe przeprowadzanie oceny stosunku ryzyka do korzyści stosowania produktu leczniczego Risperidone Grindeks u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem, z uwzględnieniem indywidualnych czynników ryzyka udaru mózgu.¹⁰

Pacjentów lub ich opiekunów należy dokładnie poinstruować o konieczności natychmiastowego zgłaszania objawów przedmiotowych i podmiotowych potencjalnych zdarzeń niepożądanych naczyniowo-mózgowych, takich jak:

• nagłe osłabienie lub zdrętwienie twarzy, rąk lub nóg
• problemy z mową
• zaburzenia widzenia

W przypadku wystąpienia takich objawów należy bezzwłocznie rozważyć wszelkie opcje terapeutyczne, włącznie z przerwaniem leczenia rysperydonem.¹¹

Ograniczenia w stosowaniu leku

Produkt leczniczy Risperidone Grindeks należy stosować wyłącznie w krótkotrwałym leczeniu uporczywej agresji u pacjentów z otępieniem w chorobie Alzheimera o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego, i tylko wtedy, gdy:

1. metody niefarmakologiczne wykazują ograniczoną skuteczność lub jej brak
2. istnieje potencjalne ryzyko, że pacjent będzie stanowił zagrożenie dla samego siebie lub innych

Pacjentów należy poddawać regularnej ocenie z rozważeniem konieczności kontynuacji leczenia.¹²