Przedawkowanie
Paracetamol Forte Apteo Med 40 mg/ml

Przedawkowanie leku Paracetamol FORTE APTEO MED

Przedawkowanie paracetamolu stanowi istotne zagrożenie kliniczne, które może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, w tym niewydolności wątroby i śmierci. Objawy zatrucia mogą utrzymywać się od 24 do 48 godzin. Istotnym zagrożeniem dla pacjentów są zaburzenia czynności wątroby, martwica hepatocytów oraz śpiączka wątrobowa, która może mieć skutek śmiertelny. W konsekwencji niewydolności wątroby lub, rzadziej, niezależnie od niej, może wystąpić ostra niewydolność nerek.¹

Fazy kliniczne przedawkowania paracetamolu

Objawy przedawkowania paracetamolu rozwijają się w charakterystycznych fazach chronologicznych, co ma istotne znaczenie dla diagnostyki i postępowania terapeutycznego:²

• Faza I (12-14 godzin po przedawkowaniu) – w tej fazie u pacjentów często obserwuje się bladość, nudności, wymioty, nasilone pocenie, senność oraz ogólne złe samopoczucie. Objawy te mogą być niespecyficzne i przypominać infekcję wirusową.³
• Faza II (24-48 godzin) – charakteryzuje się subiektywnym zmniejszeniem wcześniejszych objawów, co może dawać fałszywe wrażenie poprawy. W tym okresie pojawiają się pierwsze oznaki uszkodzenia wątroby, takie jak: lekki ból brzucha, hepatomegalia, podwyższona aktywność aminotransferaz, zwiększone stężenie bilirubiny, wydłużony czas protrombinowy oraz skąpomocz.⁴
• Faza III (po 48 godzinach) – w tej fazie dochodzi do osiągnięcia maksymalnych wartości aktywności aminotransferaz, rozwija się żółtaczka, nasilają się zaburzenia krzepnięcia krwi, może wystąpić hipoglikemia oraz rozwój śpiączki wątrobowej.⁵

Istotnym powikłaniem przedawkowania paracetamolu mogą być również zaburzenia rytmu serca.⁶

Dawki toksyczne i potencjalnie śmiertelne

Hepatotoksyczność u osób dorosłych może wystąpić po jednorazowym przyjęciu 10-15 g (150-250 mg/kg masy ciała) paracetamolu. Dawki 20-25 g lub większe uznawane są za potencjalnie śmiertelne. Warto podkreślić, że przypadki śmiertelne są rzadkie po dawkach mniejszych niż 15 g paracetamolu. U dzieci ciężkie zatrucie może wystąpić już po zażyciu 200 mg paracetamolu/kg masy ciała.⁷

Postępowanie terapeutyczne w przedawkowaniu

Przedawkowanie paracetamolu wymaga natychmiastowego leczenia. Pacjenci powinni być niezwłocznie przetransportowani na oddział ratunkowy, nawet przy braku wczesnych objawów zatrucia.⁸

Jeśli od momentu zatrucia upłynęło mniej niż 4 godziny, a przyjęta dawka jest równa lub większa niż 10 g, należy:⁹

• Opróżnić żołądek poprzez jego odessanie lub płukanie
• Podać węgiel aktywny (tylko w przypadku dożylnego podawania odtrutki, gdyż węgiel aktywny hamuje wchłanianie odtrutki podanej doustnie)

Kluczowym elementem diagnostyki jest oznaczenie stężenia paracetamolu w osoczu. Badanie to powinno zostać wykonane jak najszybciej, jednak nie wcześniej niż 4 godziny od przyjęcia leku (aby zapewnić, że maksymalne stężenie zostało już osiągnięte).¹⁰

Stosowanie antidotum

Specyficzne leczenie za pomocą acetylocysteiny jako antidotum powinno zostać rozpoczęte natychmiast, nie czekając na wyniki badań laboratoryjnych, jeśli od spożycia upłynęło mniej niż 24 godziny. Najlepsze efekty terapeutyczne osiąga się, gdy acetylocysteina zostanie podana w ciągu pierwszych 16 godzin, szczególnie w ciągu pierwszych 8 godzin. Istnieją jednak doniesienia o skuteczności terapii nawet przy rozpoczęciu podawania acetylocysteiny 36 godzin po przyjęciu paracetamolu.¹¹

Schematy dawkowania acetylocysteiny:¹²

• Podanie doustne: dawka nasycająca 140 mg/kg, następnie dawka podtrzymująca 70 mg/kg co 4 godziny przez 17 podań. Jeśli pacjent nie jest w stanie przyjąć leku z powodu wymiotów, należy rozważyć umieszczenie sondy dwunastniczej.
• Podanie dożylne: dawka początkowa 150 mg/kg masy ciała przez 15 minut, następnie 50 mg/kg przez 4 godziny, a następnie 100 mg/kg przez kolejne 16 godzin.
• Alternatywna terapia: podawanie 2,5 g metioniny doustnie co 4 godziny, maksymalnie w sumie 4 dawki, jeżeli pacjent nie wymiotuje i jest przytomny.

U pacjentów z niewydolnością wątroby powinien zostać podany dożylnie roztwór glukozy w celu zapobiegania hipoglikemii.¹³

Objawy przedawkowania paracetamolu

Dawki toksyczne i letalne paracetamolu