Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Orizon 1 mg

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania rysperydonu, substancji czynnej preparatu Orizon, pochodzą z szeregu badań toksykologicznych, reprodukcyjnych oraz genotoksycznych i rakotwórczych. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące bezpieczeństwa przedklinicznego tego leku, które mają istotne znaczenie w praktyce klinicznej.¹

Wpływ na układ hormonalny i rozrodczy

W badaniach nad (pod)przewlekłą toksycznością rysperydonu przeprowadzonych na niedojrzałych płciowo szczurach i psach zaobserwowano zależne od dawki działanie na gruczoły piersiowe oraz układ rozrodczy zarówno u samców, jak i samic. Efekty te były bezpośrednio związane ze zwiększonymi stężeniami prolaktyny w surowicy, co wynikało z blokady receptorów dopaminergicznych D2 przez rysperydon. Dodatkowo, badania na kulturach tkankowych sugerują możliwość stymulacji rozwoju komórek w ludzkich guzach piersi przez prolaktynę, co może mieć znaczenie kliniczne.²

Badania bezpieczeństwa reprodukcyjnego

W badaniach wpływu rysperydonu na rozmnażanie u szczurów stwierdzono działania niepożądane dotyczące zachowań rodziców podczas kojarzenia się w pary oraz odnotowano wpływ na masę urodzeniową i przeżywalność potomstwa. Badania wykazały również, że ekspozycja na rysperydon w okresie płodowym u szczurów była powiązana z późniejszymi deficytami funkcji poznawczych u zwierząt dorosłych. Warto zauważyć, że podobne efekty zaobserwowano w przypadku innych leków będących antagonistami dopaminy, które podane ciężarnym zwierzętom negatywnie wpływały na uczenie się i rozwój motoryczny potomstwa.³

Należy podkreślić, że w przeprowadzonych badaniach rysperydon nie wykazywał działania teratogennego u szczurów ani królików.⁴

Badania toksykologiczne na młodych osobnikach

W badaniach toksykologicznych przeprowadzanych na młodych szczurach zaobserwowano zwiększoną śmiertelność i opóźnienie rozwoju potomstwa. W 40-tygodniowym badaniu prowadzonym na młodych psach stwierdzono opóźnienie dojrzewania płciowego. Na podstawie analizy pola pod krzywą (AUC) nie stwierdzono zaburzenia wzrostu kości długich u psów po narażeniu 3,6 razy większym od maksymalnej ekspozycji zalecanej u młodzieży (1,5 mg/dobę). Jednakże odnotowano wpływ na kości długie i dojrzewanie płciowe w przypadku ekspozycji 15 razy większej od maksymalnej ekspozycji na lek u młodzieży.⁵

Badania genotoksyczne i rakotwórcze

Rysperydon został poddany licznym testom genotoksyczności, w których nie wykazał potencjału genotoksycznego. Natomiast w badaniach nad działaniem rakotwórczym rysperydonu przeprowadzonych na szczurach i myszach zaobserwowano powiększenie następujących struktur:⁶

• Gruczolak przysadki – głównie u myszy
• Gruczolak trzustki – u szczurów
• Gruczolak gruczołów mlecznych – zarówno u myszy, jak i szczurów

Formowanie się tych guzów można powiązać z długotrwałym antagonistycznym działaniem rysperydonu wobec receptorów dopaminowych D2 oraz wynikającą z tego hiperprolaktynemią. Należy jednak podkreślić, że znaczenie tych obserwacji u gryzoni dla oceny ryzyka stosowania leku u ludzi nie jest w pełni poznane.⁷

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

Modele zwierzęce badane zarówno in vitro, jak i in vivo wykazały, że duże dawki rysperydonu mogą powodować wydłużenie odstępu QT, co teoretycznie może zwiększać u pacjentów ryzyko wystąpienia częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes. Obserwacja ta ma istotne znaczenie kliniczne i powinna być uwzględniana przy podejmowaniu decyzji o stosowaniu leku u pacjentów z czynnikami ryzyka zaburzeń rytmu serca.⁸