Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Noradrenalin Kalceks

Produkt leczniczy Noradrenalin Kalceks jest koncentratem do sporządzania roztworu do infuzji zawierającym noradrenaliny winian w ilości odpowiadającej 1 mg noradrenaliny w 1 ml. Ze względu na silne działanie farmakologiczne noradrenaliny istnieje szereg istotnych ostrzeżeń i środków ostrożności, które należy uwzględnić podczas stosowania tego leku.¹

Konieczność rozcieńczenia leku

Noradrenaliny nie wolno podawać bez odpowiedniego rozcieńczenia. Po prawidłowym rozcieńczeniu każdy ml roztworu zawiera noradrenaliny winian w ilości odpowiadającej 40 mikrogramom noradrenaliny.²

Stosowanie w niedociśnieniu związanym ze zmniejszeniem objętości krwi

Noradrenaliny nie należy podawać pacjentom z niedociśnieniem tętniczym spowodowanym zmniejszeniem objętości krwi, z wyjątkiem sytuacji nagłych. W przypadkach ratowania życia można ją zastosować tymczasowo, aby utrzymać perfuzję tętnic wieńcowych i mózgowych do momentu zakończenia terapii uzupełniającej objętość krwi.³

Konieczność jednoczesnego uzupełnienia objętości krwi

Noradrenalinę należy podawać wyłącznie w skojarzeniu z płynami uzupełniającymi objętość krwi. Brak odpowiedniego uzupełnienia objętości krwi podczas ciągłego podawania noradrenaliny może prowadzić do szeregu poważnych powikłań:⁴

• Silny skurcz naczyń obwodowych i trzewnych naczyń krwionośnych
• Zmniejszenie przepływu krwi przez nerki i zmniejszenie ilości wytwarzanego moczu
• Zaburzenie ogólnoustrojowego przepływu krwi, pomimo „prawidłowego” ciśnienia krwi
• Hipoksja tkankowa i kwasica mleczanowa

Płyny uzupełniające objętość krwi mogą być przetaczane przed i/lub jednocześnie z podawaniem noradrenaliny. Należy pamiętać, że jeśli wskazane jest przetoczenie krwi pełnej lub osocza, powinny być one podawane oddzielnie (np. przy użyciu przyrządu z rozgałęźnikiem typu Y i osobnych pojemników).⁵

Ryzyko związane z długotrwałym podawaniem

Długotrwałe podawanie noradrenaliny jako silnego leku obkurczającego naczynia krwionośne może prowadzić do zmniejszenia objętości osocza. Należy to stale wyrównywać, odpowiednio uzupełniając płyny i elektrolity. Konsekwencje niewyrównania objętości osocza mogą być poważne:⁶

• Nawrót niedociśnienia po odstawieniu noradrenaliny
• Utrzymanie ciśnienia krwi z ryzykiem silnego skurczu naczyń obwodowych i trzewnych (np. osłabienia przepływu krwi przez nerki)
• Zmniejszenie przepływu krwi i zmniejszenie perfuzji tkanek
• Niedotlenienie tkanek i kwasica mleczanowa
• Możliwe uszkodzenie tkanek o podłożu niedokrwiennym
• W rzadkich przypadkach – zgorzel kończyn

Monitorowanie ciśnienia krwi

Podczas podawania noradrenaliny należy często sprawdzać ciśnienie krwi i szybkość jej przepływu, aby uniknąć nadciśnienia tętniczego. Nadciśnienie może być związane z:⁷

• Bradykardią
• Bólem głowy
• Niedokrwieniem obwodowym, w tym rzadko zgorzelą kończyn

Wynaczynienie noradrenaliny może powodować miejscową martwicę tkanek.⁸

Ostrożność u pacjentów z zaburzeniami czynności lewej komory

Zaleca się szczególną ostrożność u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności lewej komory związanymi z ostrym niedociśnieniem tętniczym. W takich przypadkach leczenie wspomagające należy rozpocząć jednocześnie z oceną diagnostyczną. Noradrenalina zalecana jest dla pacjentów ze wstrząsem kardiogennym i opornym niedociśnieniem tętniczym, szczególnie u tych bez podwyższonego ogólnoustrojowego oporu naczyniowego.⁹

Ryzyko zaburzeń rytmu serca

W przypadku wystąpienia zaburzeń rytmu serca podczas leczenia, należy zmniejszyć dawkę. Zaburzenia rytmu serca mogą wystąpić, gdy noradrenalina jest stosowana w skojarzeniu z produktami zwiększającymi wrażliwość mięśnia sercowego. Ryzyko to jest większe u pacjentów z niedotlenieniem lub hiperkapnią.¹⁰

Ostrożność u pacjentów z zakrzepicą

Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z zakrzepicą naczyń wieńcowych, krezkowych lub obwodowych, ponieważ noradrenalina może zwiększać niedokrwienie i rozszerzyć obszar martwicy niedokrwiennej. Podanie noradrenaliny u takich pacjentów jest uzasadnione jedynie wtedy, gdy w ocenie lekarza prowadzącego jest to konieczne do uratowania życia pacjenta.¹¹

Podobną ostrożność należy zachować u pacjentów z:¹²

• Niedociśnieniem tętniczym po zawale mięśnia sercowego
• Dławicą piersiową, szczególnie z dławicą Prinzmetala
• Cukrzycą
• Nadciśnieniem tętniczym
• Nadczynnością tarczycy

Ostrożność u pacjentów z innymi chorobami współistniejącymi

Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z:¹³

• Niewydolnością wątroby
• Ciężkimi zaburzeniami czynności nerek
• Chorobami niedokrwiennymi serca
• Podwyższonym ciśnieniem śródczaszkowym

Ryzyko ciężkiego nadciśnienia tętniczego

Przedawkowanie lub stosowanie zalecanych dawek u osób z nadwrażliwością (np. pacjenci z nadczynnością tarczycy) może powodować ciężkie nadciśnienie tętnicze z objawami takimi jak:¹⁴

• Gwałtowny ból głowy
• Światłowstręt
• Przeszywający ból zamostkowy
• Bladość
• Intensywne pocenie się
• Wymioty

Nadciśnienie tętnicze może ostatecznie doprowadzić do ostrego obrzęku płuc, arytmii lub zatrzymania krążenia.¹⁵

Ostrożność u pacjentów z cukrzycą

Należy zachować ostrożność u pacjentów chorych na cukrzycę, ponieważ noradrenalina zwiększa stężenie glukozy we krwi. Wynika to z działania glikogenolitycznego w wątrobie i hamowania uwalniania insuliny z trzustki.¹⁶

Ostrożność u osób w podeszłym wieku

Osoby w podeszłym wieku mogą być szczególnie wrażliwe na działanie noradrenaliny. Wynika to z:¹⁷

• Częstszego występowania zaburzeń czynności wątroby
• Częstszego występowania zaburzeń czynności nerek
• Częstszego występowania zaburzeń czynności serca
• Chorób współistniejących
• Jednoczesnego przyjmowania innych leków

Przeciwwskazania stosowania u dzieci i młodzieży

Nie zaleca się stosowania noradrenaliny u dzieci i młodzieży.¹⁸

Kwalifikacje personelu medycznego

Noradrenalina powinna być podawana wyłącznie przez lekarzy mających wiedzę o selektywnych wskazaniach do jej stosowania.¹⁹

Procedury przy stosowaniu leku

Jeśli jest to wskazane, należy zastosować odpowiednią terapię z użyciem preparatów krwiozastępczych lub podaż płynów. Zaleca się ułożenie pacjenta w pozycji na wznak, z uniesieniem nóg, przed i/lub podczas podawania noradrenaliny.²⁰

Aby uniknąć nadciśnienia tętniczego w czasie infuzji noradrenaliny, konieczne jest ścisłe monitorowanie:²¹

• Ciśnienia tętniczego – pomiary co 2 minuty od rozpoczęcia infuzji do momentu osiągnięcia pożądanego ciśnienia krwi, a następnie co 5 minut
• Szybkości przepływu – monitorowanie stałe
• Pacjent nie powinien być pozostawiony bez opieki w czasie podawania noradrenaliny

Nadciśnienie tętnicze może doprowadzić do ostrego obrzęku płuc, zaburzeń rytmu serca lub zatrzymania akcji serca.²²

Zakończenie infuzji

Infuzję noradrenaliny należy kończyć stopniowo, ponieważ nagłe przerwanie może spowodować gwałtowne obniżenie ciśnienia krwi.²³