Działania niepożądane
Midanium 5 mg/ml

Działania niepożądane midazolamu – charakterystyka kliniczna

Midazolam (Midanium) stosowany w postaci roztworu do wstrzykiwań (1 mg/ml lub 5 mg/ml) może wywoływać szereg działań niepożądanych o różnym stopniu nasilenia i częstości występowania. Należy pamiętać, że profil bezpieczeństwa tego leku wymaga szczególnej uwagi, zwłaszcza w określonych grupach pacjentów. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę działań niepożądanych związanych ze stosowaniem midazolamu.¹

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

Dla midazolamu stosowana jest standardowa klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych, choć w przypadku tego leku dla większości działań niepożądanych częstość określono jako „nieznaną” (nie może być określona na podstawie dostępnych danych). Ogólnie przyjęta klasyfikacja obejmuje:²

• Bardzo często: występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
• Często: występują u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
• Niezbyt często: występują u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów (≥1/1000 do <1/100)
• Rzadko: występują u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1000)
• Bardzo rzadko: występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
• Nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Szczegółowy opis działań niepożądanych według układów i narządów

Midazolam może wpływać na różne układy i narządy, wywołując szereg działań niepożądanych o charakterze zarówno fizycznym, jak i psychicznym. Poniżej przedstawiono opis tych działań w podziale na poszczególne układy.³

Zaburzenia układu immunologicznego: Reakcje nadwrażliwości na midazolam mogą objawiać się w postaci obrzęku naczynioruchowego, a w najcięższych przypadkach prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego, stanu bezpośrednio zagrażającego życiu pacjenta.⁴

Zaburzenia psychiczne: Midazolam może powodować szereg zaburzeń psychicznych, takich jak stany splątania, euforia czy omamy. U niektórych pacjentów mogą pojawić się objawy agresji, wrogości czy napady pobudzenia. Szczególnie istotnym aspektem jest potencjalne ryzyko uzależnienia fizycznego i związane z nim objawy odstawienne w przypadku nagłego przerwania podawania leku, a także możliwość nadużywania.⁵

Zaburzenia układu nerwowego: Wśród działań niepożądanych ze strony układu nerwowego obserwuje się ruchy mimowolne (w tym drgawki kloniczno-toniczne i drżenie mięśniowe), nadmierną aktywność, a także sedację, która może się przedłużać, zwłaszcza w okresie pooperacyjnym. Pacjenci mogą doświadczać obniżonego poziomu czuwania, senności, bólów i zawrotów głowy oraz ataksji. Istotnym działaniem niepożądanym jest niepamięć następcza, której czas trwania zależy od zastosowanej dawki leku. U wcześniaków i noworodków raportowano występowanie drgawek. Drgawki mogą również wystąpić jako objaw odstawienia leku.⁶

Zaburzenia serca: Działania niepożądane dotyczące układu sercowo-naczyniowego mogą obejmować zatrzymanie akcji serca, bradykardię oraz zespół Kounisa (ostry zespół wieńcowy związany z reakcją alergiczną).⁷

Zaburzenia naczyniowe: Midazolam może powodować niedociśnienie tętnicze i rozszerzenie naczyń krwionośnych. Obserwowano również przypadki zakrzepowego zapalenia żył oraz zakrzepicy.⁸

Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia: Jednym z najpoważniejszych działań niepożądanych midazolamu jest depresja oddechowa, która może prowadzić do bezdechu, a nawet zatrzymania oddychania. Mogą również wystąpić duszność, kurcz krtani oraz czkawka.⁹

Zaburzenia żołądka i jelit: Ze strony przewodu pokarmowego raportowano takie działania niepożądane jak nudności, wymioty, zaparcia oraz suchość błony śluzowej jamy ustnej.¹⁰

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: Midazolam może wywoływać reakcje skórne, takie jak wysypka, pokrzywka i świąd.¹¹

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania: U pacjentów może wystąpić uczucie zmęczenia. W miejscu podania leku mogą pojawić się rumień oraz ból.¹²

Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach: W związku ze stosowaniem midazolamu odnotowano przypadki upadków oraz złamań.¹³

Uwarunkowania społeczne: Raportowano przypadki aktów przemocy związanych ze stosowaniem midazolamu.¹⁴

Potencjał uzależniający midazolamu

Uzależnienie może rozwinąć się nawet przy stosowaniu midazolamu w dawkach terapeutycznych. Szczególnie niebezpieczne jest nagłe odstawienie leku po długotrwałym podawaniu dożylnym, co może prowadzić do wystąpienia objawów odstawiennych, w tym drgawek. Odnotowano również przypadki nadużywania midazolamu.¹⁵

Grupy pacjentów szczególnego ryzyka

Ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych ze strony układu krążenia i oddechowego jest szczególnie wysokie w następujących grupach pacjentów:¹⁶

• Pacjenci w wieku powyżej 60 lat
• Osoby z uprzednio istniejącą niewydolnością oddechową
• Pacjenci z zaburzeniami czynności serca

Zagrożenie zwiększa się dodatkowo, gdy midazolam podawany jest w zbyt szybkim wstrzyknięciu lub w dużej dawce.¹⁷

Tabela działań niepożądanych midazolamu

Monitorowanie bezpieczeństwa po wprowadzeniu do obrotu

Po dopuszczeniu produktu leczniczego Midanium do obrotu konieczne jest stałe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka jego stosowania. Dlatego też niezwykle istotne jest zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych przez personel medyczny.¹⁸

Zgłoszenia należy kierować do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:¹⁹

• Adres: Al. Jerozolimskie 181 C, 02-222 Warszawa
• Tel.: + 48 22 49 21 301
• Faks: + 48 22 49 21 309
• Strona internetowa do zgłoszeń: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego za wprowadzenie leku do obrotu.²⁰