Interakcje leku
Mercaptopurinum VIS 50 mg

Merkaptopuryna (6-MP) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jej skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Inhibitory oksydazy ksantynowej (allopurinol, tiopurinol, oksypurinol) hamują metabolizm 6-MP, co wymaga redukcji dawki do 25% standardowej, aby uniknąć toksyczności. Pochodne aminosalicylowe (olsalazyna, mesalazyna, sulfalazyna) hamują enzym TPMT, potencjalnie zwiększając stężenie aktywnych metabolitów, co wymaga ostrożności i monitorowania parametrów morfologii oraz funkcji wątroby. Wchłanianie merkaptopuryny jest obniżone przez posiłki oraz kotrimoksazol, co może obniżać biodostępność leku i wymaga przyjmowania na czczo lub zachowania odstępu czasowego między lekami. Ponadto, merkaptopuryna osłabia działanie przeciwzakrzepowe warfaryny, co wymaga monitorowania INR i ewentualnej korekty dawki warfaryny.

Pobierz ChPL PDF Mercaptopurinum VIS – Tabletki – 50 mg
  1. Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
    1. Interakcje modulujące metabolizm merkaptopuryny
    2. Interakcje wpływające na wchłanianie merkaptopuryny
    3. Interakcje o charakterze farmakodynamicznym
  2. Interakcje merkaptopuryny z alkoholem
  3. Tabela interakcji merkaptopuryny
    1. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. choroba Leśniowskiego-Crohna
  2. ostra białaczka limfoblastyczna
  3. ostra białaczka mieloblastyczna
  4. przewlekła białaczka granulocytowa
  5. wrzodziejące zapalenie jelita grubego
Substancja czynna
  1. 6-merkaptopuryna
Kategoria leku
  1. leki cytostatyczne
  2. leki immunosupresyjne

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Merkaptopuryna (6-MP) wchodzi w liczne interakcje lekowe, które mogą istotnie wpływać na jej skuteczność terapeutyczną oraz profil bezpieczeństwa. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla optymalizacji terapii pacjentów otrzymujących ten lek immunosupresyjny.1

Interakcje modulujące metabolizm merkaptopuryny

Metabolizm merkaptopuryny może być znacząco modyfikowany przez inne leki, co prowadzi do zmian w jej stężeniu we krwi i potencjalnego nasilenia działań niepożądanych. Szczególnie istotny jest wpływ inhibitorów oksydazy ksantynowej, takich jak allopurinol, tiopurinol i oksypurinol, które poprzez hamowanie tego enzymu utleniającego 6-merkaptopurynę do nieczynnego metabolitu, przedłużają i nasilają działanie leku. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania merkaptopuryny z tymi lekami, należy zredukować dawkę 6-merkaptopuryny do 1/4 standardowej dawki.2

Pochodne aminosalicylowe (olsalazyna, mesalazyna, sulfalazyna) wykazują działanie hamujące wobec enzymu metylotransferazy tiopurynowej (TPMT), co wykazano w badaniach in vitro. Należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu tych leków u pacjentów leczonych merkaptopuryną.3

Interakcje wpływające na wchłanianie merkaptopuryny

Wchłanianie doustnie podanej merkaptopuryny może być zmniejszone przez posiłki oraz jednoczesne stosowanie kotrimoksazolu. W celu zoptymalizowania terapii, należy uwzględnić ten fakt przy planowaniu dawkowania leku.4

Interakcje o charakterze farmakodynamicznym

Merkaptopuryna wykazuje działanie hamujące wobec przeciwzakrzepowego działania warfaryny. Należy monitorować parametry koagulologiczne u pacjentów otrzymujących jednocześnie te leki i rozważyć dostosowanie dawki warfaryny.5

Jednoczesne stosowanie merkaptopuryny z lekami o działaniu hepatotoksycznym może prowadzić do nasilenia uszkodzenia wątroby, w mechanizmie addytywnej lub synergistycznej toksyczności. Należy unikać takiego połączenia lub ściśle monitorować funkcję wątroby.6

Stosowanie merkaptopuryny łącznie z innymi lekami immunosupresyjnymi, w tym glikokortykosteroidami, azatiopryną, chlorambucilem, cyklosporyną i innymi, zwiększa ryzyko wystąpienia infekcji oraz prawdopodobieństwo rozwoju nowotworów wtórnych w przyszłości. Ta interakcja wynika z sumowania się efektów immunosupresyjnych.7

Leki hamujące syntezę DNA, takie jak hydroksymocznik czy cytarabina, mogą w pewnych warunkach klinicznych antagonizować przeciwbiałaczkowe działanie merkaptopuryny. Jest to szczególnie istotne w kontekście planowania skojarzonej terapii przeciwnowotworowej.8

Interakcje merkaptopuryny z alkoholem

Merkaptopuryna podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu, podobnie jak alkohol etylowy. Jednoczesne spożywanie alkoholu może nasilać hepatotoksyczność merkaptopuryny poprzez zwiększenie obciążenia wątroby i konkurencję o systemy enzymatyczne zaangażowane w metabolizm obu substancji. Ponadto, alkohol może nasilać działanie immunosupresyjne leku, co zwiększa ryzyko infekcji.

U pacjentów leczonych merkaptopuryną zaleca się całkowitą abstynencję od alkoholu ze względu na zwiększone ryzyko uszkodzenia wątroby oraz potencjalne obniżenie skuteczności terapeutycznej leku. W przypadku pacjentów z chorobami onkohematologicznymi, alkohol może dodatkowo wpływać na obniżenie odporności, co w połączeniu z immunosupresyjnym działaniem merkaptopuryny stanowi szczególne zagrożenie.

Tabela interakcji merkaptopuryny

Lek/substancja Rodzaj interakcji Mechanizm Efekt kliniczny Poziom istotności Zalecenia
Allopurinol, tiopurinol, oksypurinol Farmakokinetyczna Hamowanie oksydazy ksantynowej Przedłużenie i nasilenie działania merkaptopuryny Wysoki Redukcja dawki merkaptopuryny do 1/4 standardowej dawki
Pochodne aminosalicylowe (olsalazyna, mesalazyna, sulfalazyna) Farmakokinetyczna Hamowanie enzymu TPMT Potencjalne zwiększenie stężenia aktywnych metabolitów merkaptopuryny Średni Zachowanie ostrożności, monitorowanie parametrów morfologii i funkcji wątroby
Posiłki Farmakokinetyczna Zmniejszenie wchłaniania Obniżenie biodostępności merkaptopuryny Niski do średniego Przyjmowanie leku na czczo
Kotrimoksazol Farmakokinetyczna Zmniejszenie wchłaniania Obniżenie biodostępności merkaptopuryny Średni Zachowanie odpowiedniego odstępu czasowego między lekami
Warfaryna Farmakodynamiczna Hamowanie działania przeciwzakrzepowego Zmniejszenie efektu antykoagulacyjnego Średni do wysokiego Zwiększone monitorowanie INR, potencjalna modyfikacja dawki warfaryny
Leki hepatotoksyczne Farmakodynamiczna Addytywne lub synergistyczne działanie toksyczne Nasilenie uszkodzenia wątroby Wysoki Unikanie połączenia lub ścisłe monitorowanie parametrów wątrobowych
Inne leki immunosupresyjne (glikokortykosteroidy, azatiopryna, chlorambucil, cyklosporyna) Farmakodynamiczna Addytywne działanie immunosupresyjne Zwiększone ryzyko infekcji i nowotworów wtórnych Wysoki Rozważna modyfikacja dawek, ścisłe monitorowanie pacjenta
Hydroksymocznik, cytarabina Farmakodynamiczna Antagonizm działania przeciwbiałaczkowego Potencjalne obniżenie skuteczności terapeutycznej Średni Modyfikacja schematów leczenia, monitorowanie odpowiedzi klinicznej
Alkohol Farmakokinetyczna i farmakodynamiczna Konkurencja o systemy enzymatyczne wątroby, nasilenie immunosupresji Zwiększone ryzyko hepatotoksyczności, obniżenie odporności Wysoki Zalecana całkowita abstynencja

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl